Người con của núi rừng Si Ma Cai

Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Si Ma Cai, Giàng Lao Pà sớm chứng kiến cuộc sống khó khăn của đồng bào vùng cao và sự áp bức của thực dân Pháp. Từ lòng yêu quê hương và căm thù giặc, ông tự nguyện tham gia lực lượng du kích, cầm súng bảo vệ bản làng.

Năm 1949, Giàng Lao Pà được giao nhiệm vụ Xã đội trưởng Sín Hồ Sán. Đây là thời kỳ tình hình vùng cao Lào Cai còn nhiều phức tạp, các toán phỉ hoạt động, đe dọa cuộc sống của nhân dân và gây khó khăn cho chính quyền cách mạng.

Năm 1951, khi quân Pháp tiến vào Si Ma Cai, ông chỉ huy 12 dân quân kiên cường chiến đấu. Lực lượng nhỏ bé nhưng với tinh thần dũng cảm, am hiểu địa hình và sự phối hợp với bộ đội chủ lực đã góp phần đánh lui cuộc tiến công của khoảng 300 quân địch ra khỏi Si Ma Cai. Sau đó, ông tiếp tục cùng du kích phối hợp với bộ đội chủ lực chiến đấu chống Pháp và tiễu phỉ trên địa bàn.

Điểm nổi bật trong quá trình hoạt động của Giàng Lao Pà không chỉ là chiến đấu bằng súng mà còn là công tác vận động, thuyết phục những người theo phỉ trở về với nhân dân. Với sự am hiểu phong tục, tập quán và tiếng nói của đồng bào, ông kiên trì tuyên truyền, giải thích chính sách khoan hồng của cách mạng, giúp nhiều người nhận ra con đường trở về.

Theo tư liệu của tỉnh Lào Cai, trong giai đoạn 1949–1959, Giàng Lao Pà cùng đồng đội đã vận động được 606 người theo phỉ ra hàng; riêng ông vận động được 305 người, đồng thời thu hồi 220 khẩu súng các loại. Những kết quả ấy góp phần quan trọng vào việc ổn định tình hình, củng cố chính quyền cách mạng và giữ gìn cuộc sống bình yên của đồng bào vùng cao Si Ma Cai.

Sau những năm tháng chiến đấu và tiễu phỉ, Giàng Lao Pà tiếp tục tham gia công tác tại địa phương, giữ nhiều cương vị và có uy tín lớn trong đồng bào các dân tộc. Nhà thơ Pờ Sảo Mìn từng viết về ông như một người có dáng vóc mạnh mẽ, tính tình thẳng thắn, giản dị và gần gũi với mọi người.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và công tác vận động quần chúng, ngày 1/1/1967, Chủ tịch nước phong tặng Giàng Lao Pà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông trở thành người Lào Cai đầu tiên được trao tặng danh hiệu cao quý này.

Giàng Lao Pà qua đời năm 1983. Để tưởng nhớ người con ưu tú của quê hương, tên ông được đặt cho một tuyến đường tại thị trấn Si Ma Cai và được nhắc đến trong các công trình, địa điểm tưởng niệm trên quê hương.

Giá trị truyền thống

Câu chuyện về Anh hùng Giàng Lao Pà là câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, sự kiên trì và nghệ thuật vận động quần chúng của người cán bộ vùng cao.

Ông không chỉ cầm súng chiến đấu mà còn dùng sự chân thành, hiểu biết và uy tín của mình để vận động những người lầm đường trở về với nhân dân. Qua đó cho thấy sức mạnh của đoàn kết các dân tộc, dựa vào nhân dân và phát huy vai trò của người có uy tín ở cơ sở.

Hình ảnh Giàng Lao Pà – người con dân tộc Mông của Si Ma Cai – là một phần đẹp trong truyền thống đấu tranh bảo vệ quê hương, biên cương của Tổ quốc, nhắc nhở thế hệ hôm nay trân trọng hòa bình và tiếp tục gìn giữ truyền thống đoàn kết, yêu nước của các dân tộc Việt Nam.