NGƯỜI CON DÂN TỘC THÁI DỰNG CỜ CẦN VƯƠNG
Trong lịch sử phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX, có những con người xuất thân từ các dân tộc thiểu số nhưng đã trở thành những thủ lĩnh có ảnh hưởng lớn trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp. Cầm Bá Thước là một nhân vật tiêu biểu như vậy. Cầm Bá Thước sinh năm 1858 trong một gia đình dân tộc Thái tại tổng
NGƯỜI CON DÂN TỘC THÁI DỰNG CỜ CẦN VƯƠNG
Trong lịch sử phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX, có những con người xuất thân từ các dân tộc thiểu số nhưng đã trở thành những thủ lĩnh có ảnh hưởng lớn trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp. Cầm Bá Thước là một nhân vật tiêu biểu như vậy.
Cầm Bá Thước sinh năm 1858 trong một gia đình dân tộc Thái tại tổng Trịnh Vạn, châu Thường Xuân, Thanh Hóa. Từ nhỏ, ông được học chữ Hán và rèn luyện võ nghệ. Khi trưởng thành, ông được triều đình nhà Nguyễn giao chức Bang tá, phụ trách hai châu Thường Xuân và Lang Chánh.
Năm 1885, hưởng ứng Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, Cầm Bá Thước đứng ra chiêu mộ nghĩa quân và xây dựng căn cứ tại Trịnh Vạn. Ông không chỉ tổ chức lực lượng mà còn từng bước xây dựng một hệ thống căn cứ dựa vào địa hình miền núi và sự ủng hộ của nhân dân.
Giữa năm 1886, Cầm Bá Thước cùng các thủ lĩnh Cần Vương ở Thanh Hóa gặp nhau tại Bồng Trung để bàn việc thống nhất chỉ huy và phối hợp lực lượng. Sau cuộc gặp, ông trở về Trịnh Vạn tiếp tục củng cố lực lượng.
Từ năm 1887 đến 1888, nghĩa quân của Cầm Bá Thước hoạt động trên địa bàn rộng, từ Thọ Xuân, Ngọc Lặc, Lang Chánh, Như Xuân của Thanh Hóa đến Quỳ Châu của Nghệ An. Điều đó cho thấy ảnh hưởng của phong trào đã vượt ra ngoài phạm vi một địa phương.
Một bước phát triển quan trọng đến vào năm 1889. Sau khi nhận được lời kêu gọi của Phan Đình Phùng, Cầm Bá Thước cử người vào Vụ Quang liên hệ và đề nghị phối hợp chiến đấu. Ông được công nhận là người chỉ huy “Thanh thứ”, một trong những quân thứ thuộc hệ thống tổ chức của phong trào Hương Khê.
Từ đây, cuộc chiến đấu không chỉ dựa vào những nhóm nghĩa quân hoạt động riêng lẻ mà có sự liên hệ về chỉ huy, thông tin, vũ khí và hậu cần. Cầm Bá Thước cũng vận động nhân dân đóng góp lương thực, vật chất cho nghĩa quân và duy trì liên lạc với các lực lượng khác.
Quân Pháp ngày càng nhận thấy sự nguy hiểm của lực lượng Cầm Bá Thước nên tập trung lực lượng đàn áp. Năm 1894, Cầm Bá Thước chỉ huy nghĩa quân bất ngờ tiến công đồn Thổ Sơn, sau đó rút về căn cứ Trịnh Vạn. Khi quân Pháp tổ chức nhiều hướng tiến công căn cứ, ông tiếp tục chỉ huy nghĩa quân chống trả rồi chuyển lực lượng về những căn cứ mới như Cọc Chẽ và Hòn Bòng.
Tháng 5-1895, quân Pháp mở cuộc tiến công lớn vào Hòn Bòng. Cầm Bá Thước trực tiếp chỉ huy nghĩa quân chiến đấu trong nhiều ngày. Đến ngày 13-5-1895, ông cùng vợ, em trai và một số nghĩa quân bị bắt.
Quân Pháp tìm cách dụ dỗ, mua chuộc nhưng không khuất phục được người thủ lĩnh. Cuối cùng, Cầm Bá Thước bị sát hại.
Cuộc đời Cầm Bá Thước để lại một dấu ấn đặc biệt: ông là người dân tộc Thái nhưng đã đứng trong hàng ngũ những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào Cần Vương. Ông đã chứng minh rằng lòng yêu nước không bị giới hạn bởi dân tộc, vùng miền hay hoàn cảnh xuất thân.
Thông điệp: Tình yêu quê hương, đất nước có thể kết nối những con người khác nhau thành một sức mạnh chung. Đoàn kết các dân tộc chính là một nguồn sức mạnh quan trọng của dân tộc Việt Nam.
Nguồn: Báo Quân đội nhân dân – “Thủ lĩnh Thanh thứ”; Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – các tư liệu về phong trào Cần Vương.
