Người con đất Việt xây dựng nước Vạn Xuân

Lý Bí sinh năm 505 tại huyện Long Biên, xứ Giao Châu (nay thuộc vùng Hà Nội ngày nay). Dòng họ ông là gia tộc quý tộc lâu đời của người Việt, tổ tiên từng nắm giữ chức vụ cao trong các bộ lạc địa phương. Dù đất nước bị các triều đại phương Bắc cai trị nhiều đời, gia đình ông vẫn luôn giữ gìn phong tục, cốt cách và lòng yêu nước của dân tộc.

Khi lớn lên, Lý Bí vừa giỏi văn, vừa tinh thông võ nghệ, nhưng nhiều lần bị quan lại nhà Lương kìm kẹp, không cho ra làm chức lớn. Nhân dân lúc đó sống trong cảnh cực khổ vì bị bóc lột nặng nề, ông quyết định đứng lên tập hợp nghĩa quân giành lại tự chủ.

- Trận khởi nghĩa năm 541: Lý Bí dựng cờ nghĩa tại quê nhà, chỉ trong thời gian ngắn đã có hàng vạn người khắp Giao Châu hưởng ứng. Quan nhà Lương tại thành Đại La đem quân ra đàn áp, nhưng nghĩa quân dùng chiến thuật phục kích, đánh bại hoàn toàn đoàn quân đông đảo của đối phương ngay tại cửa sông Tô Lịch, mở màn thắng lợi vẻ vang.

- Trận chống viện quân Lương năm 542: Triều đình nhà Lương sai tướng Trần Bá Tiên đem hàng vạn quân từ Quảng Đông tràn sang giải vây. Lý Bí chia quân thành nhiều đội nhỏ, liên tục tập kích đường vận lương và doanh trại ban đêm, khiến quân địch mệt mỏi hoảng sợ. Sau đó ông dồn toàn lực tấn công tại vùng châu thổ sông Hồng, phá tan đạo quân viện trợ, buộc Trần Bá Tiên phải chạy thoát về nước.

- Trận giải phóng toàn cõi Giao Châu: Sau hai lần thất bại, nhà Lương lại cử Lý Khắc đem quân sang lần thứ ba. Lý Bí kết hợp với các hào trưởng địa phương, bao vây chia cắt quân địch ở nhiều mặt trận. Nghĩa quân vừa chiến đấu vừa kêu gọi nhân dân đứng lên ủng hộ, khiến quân Lương bị cô lập hoàn toàn. Cuối cùng Lý Khắc phải đầu hàng, toàn bộ cương vực người Việt được giải phóng.

Năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng Đế, lấy hiệu Lý Nam Đế, đặt quốc hiệu là Vạn Xuân, đóng đô ở cửa sông Tô Lịch. Tuy nhiên năm 545, nhà Lương lại cử tướng Triệu Quang Phục xâm lược lần nữa. Do lực lượng còn non trẻ, ông phải tạm rút quân về vùng núi Việt Trì để giữ thế phòng thủ, tiếp tục xây dựng lực lượng chờ thời cơ.

Đến năm 548, trong lúc đang tích cực chuẩn bị phản công, Lý Nam Đế lâm bệnh nặng và qua đời tại vùng núi Thiệu Hóa, tuổi đời 44. Dù chưa kịp thấy đất nước hoàn toàn yên bình, nhưng ý chí và những chiến công của ông đã đặt nền móng cho nền độc lập dân tộc, mãi là niềm tự hào của người Việt.