“Người Con Gái Bắc Giang – Dòng Suối Đỏ Ở Nà Lầm”

Trên dãy núi Nà Lầm của huyện Sơn Động, Bắc Giang, mây mù thường giăng kín mỗi buổi sớm. Sương rơi dày như tấm khăn voan trắng trùm lên mái nhà sàn. Ở đó, có một cô gái tên Hoàng Thị Mận, người dân tộc Dao, nổi tiếng nhanh nhẹn, tiếng gọi văng vẳng giữa núi rừng như tiếng chim núi. Năm 18 tuổi, Mận trở thành người dẫn đường cho du kích bản.

Cô là người hiểu rừng nhất vùng này. Từng lối mòn, từng gốc cây cổ thụ, từng vực đá đều in dấu chân cô từ tấm bé. Cha mất sớm trong lần bị giặc truy kích, mẹ một mình nuôi cô lớn lên. Nỗi đau đó nuôi dưỡng trong cô một sự gan góc đặc biệt, một ngọn lửa không bao giờ tắt.

Đêm ấy, du kích bản nhận nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm: dẫn một đội trinh sát của tỉnh vào khe núi nơi đối phương cài radar theo dõi. Đây là nơi hiểm trở bậc nhất. Người duy nhất có thể dẫn đường chính là Mận. Cô đồng ý không chút do dự, dù mẹ cô vừa ốm liệt giường.

Khoảng nửa đêm, gió rít mạnh qua các kẽ đá. Mận khoác chiếc áo chàm, thắt dải khăn đỏ bên hông – tín hiệu của lực lượng Dao du kích. Cô cầm con dao rừng đã theo cô bao năm, rồi bước ra sân nơi 4 chiến sĩ trinh sát đang chờ. Trưởng nhóm – anh Dũng, quê Thái Bình – nhìn Mận với ánh mắt tin tưởng tuyệt đối.

Họ lên đường. Mận đi trước, bước chân nhẹ như chỉ chạm lên lá. Rừng Nà Lầm ban đêm tối đến mức nhìn không rõ mặt nhau, nhưng Mận chỉ cần sờ vào thân cây đã biết mình đang ở đâu. Cô dẫn mọi người men theo con suối khô – nơi ít bị phục kích nhất. Nhưng không ai ngờ rằng kẻ địch vừa lập thêm điểm gác mới.

Khi đến gần khu vực này, Mận nghe tiếng kim loại va chạm rất nhỏ – âm thanh chỉ những người sống trong rừng lâu năm mới nhận ra. Cô lập tức ra hiệu dừng lại. Mọi người nín thở. Một ánh đèn pin quét ngang qua các thân cây. Tim ai cũng thắt lại.

Tên lính chỉ cách họ 10 mét. Hắn bước lại gần. Nếu hắn phát hiện, cả đội sẽ bị lộ. Mận liếc sang anh Dũng, rồi bất ngờ lao ra hướng khác, cố tình làm phát ra tiếng động. Tên lính giật mình, đèn pin lập tức rọi theo phía cô. Cô chạy zigzag qua bụi rậm, tiếng chân dồn dập. Tên lính bắn theo, đạn sượt qua tai cô nhưng cô không dừng lại.

Cô cố tình chạy vòng qua phía đông – hướng ngược lại nơi đội trinh sát ẩn mình. Tên lính tiếp tục đuổi theo. Mận lao xuống khe suối cạn, trượt chân một cái nhưng nhanh chóng đứng dậy. Cô chạy đến một gốc cây mục lớn rồi núp sau đó. Tên lính tới gần, thở nặng nề. Chỉ chờ đúng khoảnh khắc hắn cúi xuống kiểm tra dấu chân, Mận bật dậy, dùng cán dao đập mạnh vào cổ hắn. Hắn gục xuống mà không kịp kêu.

Cô quay lại gặp đội trinh sát. Mọi người nhìn cô với ánh mắt nể phục xen lẫn lo lắng. Nhưng Mận chỉ cười: “Rừng nuôi em lớn. Rừng cũng sẽ che chở cho chúng ta.”

Họ tiếp tục tiến lên. Khi gần đến khu vực đặt radar, địa hình bắt đầu dốc đứng. Sương rừng làm trơn mặt đá. Một chiến sĩ trượt chân, suýt ngã xuống vực. Mận lập tức nắm tay kéo lại. Cô thở hắt ra, nhưng giữ giọng nhẹ: “Đêm nay không ai được ngã.”

Tới khu vực radar, họ phát hiện nơi này được bảo vệ gắt gao hơn dự đoán. Có hai tổ gác ẩn trong lán lợp bằng lá cây để ngụy trang. Dũng ra hiệu tản đội. Mận bò sát mặt đất, quan sát từng hướng. Cô phát hiện có một lối đá bị rêu che phủ, phía sau chút nữa là bãi đất trống – nơi đặt thiết bị chính. Cô dẫn đường, cả đội chậm rãi theo sau.

Đúng lúc họ tiếp cận được 30 mét, bất ngờ trời nổi gió mạnh, chiếc vỏ hộp kim loại trong túi một chiến sĩ va nhẹ vào đá, tạo tiếng "cạch". Ngay lập tức lính gác quay sang.

Mận ra hiệu nằm xuống, nhưng có lẽ không kịp. Một tên lính bắt đầu cầm đèn pin đi lại gần. Cả đội nín thở. Mận biết: chỉ một giây nữa là họ bị phát hiện.

Cô quyết định làm điều không ai ngờ. Cô đứng phắt dậy, chạy thẳng ra bãi đất, hét bằng tiếng Dao:
“Bỏ tao ra! Tao nói rồi tao không lấy gạo cho chúng mày nữa!”

Hai tên lính sững lại. Họ tưởng cô chỉ là người dân tộc bị ép làm việc. Một tên quát lớn, tiến đến gần cô. Cô tiếp tục la hét, đánh lạc hướng hoàn toàn.

Trong khi đó, đội trinh sát tranh thủ đặt thuốc nổ. Chỉ cần 10 giây nữa là xong.

Nhưng đúng lúc đó, tên lính nhận ra chiếc khăn đỏ mà Mận đeo – dấu hiệu của du kích. Hắn hét lên: “Nó là giao liên! Bắt nó!”

Cả bãi đất hỗn loạn. Mận bỏ chạy, cố kéo sự chú ý về phía mình, mặc kệ tiếng súng vang chát sau lưng. Một viên đạn trúng chân cô làm cô ngã quỵ. Nhưng cô vẫn lê người vào bụi rậm, cố lập bẫy dây cô đã chuẩn bị từ trước.

Khi 3 tên lính đuổi đến, cô giật mạnh dây. Một khúc gỗ lớn rơi xuống, làm cả ba đổ nhào. Nhưng cô cũng kiệt sức, vết thương chảy máu nhiều.

Đúng lúc ấy, tiếng nổ vang trời từ phía radar. Ánh sáng bùng lên rực như xé toạc màn đêm. Toàn bộ khu trại địch rung chuyển.

Anh Dũng và đội trinh sát lao tới kéo Mận lên. Cô thều thào: “Nổ… rồi phải không?”
Anh Dũng nắm tay Mận thật chặt: “Thành công rồi. Nhờ em cả.”

Họ cõng cô băng rừng. Nhưng được nửa đường, chân Mận mất máu nhiều, người cô bắt đầu lạnh. Cô nhìn rừng lần cuối, thì thầm:
“Cha ơi… con đã trả được món nợ của bản mình…”

Rồi cô thiếp đi, không bao giờ tỉnh lại nữa.

Đội trinh sát đưa thi thể cô về bản. Mẹ cô khóc nấc bên chiếc khăn đỏ sờn mép. Già làng đặt tên cho khe suối nơi cô ngã xuống thành “Suối Mận Đỏ”, bởi từ ngày ấy, mỗi độ mùa mưa, dòng nước nơi đó luôn mang màu đỏ nâu như nhắc về một thiếu nữ đã dùng máu mình giữ bình yên cho núi rừng.