Người con gái bất khuất của dòng sông Bạc

Người con gái Nam Bộ và lý tưởng cách mạng

Sinh năm 1925 tại làng Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, cuộc đời tuổi thơ của chị Lê Thị Riêng (bí danh Hai Liên, Hai Riêng) nếm trải nhiều cơ cực khi mồ côi mẹ từ năm 3 tuổi. Sớm chứng kiến ách áp bức bóc lột tàn bạo của thực dân và phong kiến đối với dân nghèo, lòng yêu nước và khát vọng tự do đã âm thầm bén rễ trong tâm hồn người thiếu nữ miền Tây.

Mùa thu năm 1945, làn sóng Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, chị hăng hái gia nhập hàng ngũ Việt Minh, tham gia công tác phụ nữ cứu quốc khi tuổi đời mới tròn hai mươi. Từ những lớp học đêm bí mật đến các phong trào vận động quần chúng đấu tranh, người con gái ấy luôn đi đầu, không ngại hiểm nguy. Năm 1948, chị vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Chị lần lượt giữ các chức vụ quan trọng như Ủy viên Ban Chấp hành Phụ nữ Nam Bộ (1949), và sau này là Phó Hội trưởng Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Giữa lòng đô thành Sài Gòn – Gia Định, trên cương vị Trưởng ban Phụ vận khu, chị Hai Riêng đã xây dựng hàng loạt cơ sở cách mạng trong nội thành, lãnh đạo phong trào phụ nữ, học sinh, sinh viên đấu tranh trực diện với kẻ thù.

Kiên trung trong ngục tù, bất tử giữa mùa xuân

Tháng 5 năm 1967, do có kẻ chỉ điểm, chị Lê Thị Riêng bị địch bắt tại khu vực Đa Kao. Biết chị là cán bộ lãnh đạo cốt cán của phong trào đô thị, Mỹ - Thiệu - Kỳ và mạng lưới tình báo CIA đã dùng mọi thủ đoạn, từ dụ dỗ mua chuộc đến những đòn tra tấn dã man nhất. Chúng dùng điện, dùng nhục hình, thậm chí đốt cháy các đầu ngón tay của chị hòng tìm ra đầu mối cơ sở. Thế nhưng, câu trả lời duy nhất chúng nhận được từ người phụ nữ kiên cường ấy là cái nhìn trừng trừng căm phẫn và sự im lặng thép.

Không thể khuất phục được ý chí của người chiến sĩ cộng sản, kẻ thù hèn hạ đã quyết định thủ tiêu chị. Đêm mùng 2 Tết Mậu Thân (ngày 31/01/1968), lợi dụng lúc tiếng súng Tổng tiến công và nổi dậy của quân ta đang vang rền khắp Sài Gòn, địch áp giải chị cùng đồng chí Trần Văn Kiểu (lãnh đạo Công đoàn) và nữ biệt động Phùng Ngọc Anh đi trên chiếc xe bịt kín. Đến đoạn đường Hồng Bàng (nay là đường Hùng Vương, Quận 5), chúng xả súng điên cuồng hòng xóa sổ các chiến sĩ cách mạng. Trong lằn ranh sinh tử, chị Hai Riêng đã dùng chút sức tàn cuối cùng ôm lấy và che chở, hứng trọn loạt đạn thay cho người đồng chí trẻ Phùng Ngọc Anh. Chị ngã xuống khi tuổi đời mới 43, máu của chị đã hòa vào lòng đất Sài Gòn ngay trong những ngày đầu xuân lịch sử.

Tiếp nối truyền thống anh hùng

Sự hy sinh anh dũng của chị Lê Thị Riêng đã dấy lên một làn sóng căm phẫn tột độ và tinh thần đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân trong nước lẫn bạn bè quốc tế. Năm 2001, Nhà nước đã truy tặng cho chị danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Để ghi nhớ công ơn và giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần bất khuất "Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang", tên của chị đã được trang trọng đặt cho một công viên văn hóa lớn tại Quận 10, TP. Hồ Chí Minh (nơi trước đây là hố chôn tập thể của các chiến sĩ hy sinh trong đợt Tết Mậu Thân), cùng nhiều ngôi trường và con đường trên khắp cả nước.

Nửa thế kỷ đã trôi qua, ngọn lửa kiên trung từ người con gái Bạc Liêu năm ấy vẫn luôn rực cháy trong tim các thế hệ phụ nữ và tuổi trẻ Việt Nam, trở thành biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, viết nên trang sử vàng chói lọi của quê hương.