Người con gái bên chiếc ống nhòm

Nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, người ta thường nhớ về một vùng đất từng chịu đựng những trận bom khủng khiếp trong chiến tranh. Nhưng giữa sự khốc liệt ấy vẫn có những con người bình dị kiên trì bám trụ, ngày đêm thực hiện nhiệm vụ. La Thị Tám là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ thanh niên ấy.

Sinh ra tại xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, La Thị Tám có tuổi thơ nhiều thiếu thốn. Cha mất sớm, gia đình không có điều kiện, cô phải nghỉ học để phụ giúp mẹ. Cuộc sống vất vả đã giúp cô sớm trưởng thành, biết sẻ chia và có ý thức trách nhiệm với gia đình.

Năm 1967, khi mới 18 tuổi, cô tình nguyện tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. La Thị Tám được phân công vào đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh và làm nhiệm vụ trên tuyến Quốc lộ 15A.

Đây là một trong những tuyến đường quan trọng phục vụ công tác vận chuyển từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Ngã ba Đồng Lộc nằm trên tuyến đường này nên trở thành mục tiêu đánh phá thường xuyên của máy bay Mỹ.

Bom đạn liên tục trút xuống khiến đường sá bị hư hỏng nặng. Những người làm nhiệm vụ giao thông phải tranh thủ từng khoảng thời gian để sửa chữa, san lấp hố bom, bảo đảm các đoàn xe có thể tiếp tục đi qua.

La Thị Tám đảm nhận một công việc khác nhưng không kém phần nguy hiểm. Cô được giao đứng trên một quả đồi cao, dùng ống nhòm theo dõi máy bay và đếm những quả bom được ném xuống khu vực.

Sau mỗi trận đánh, cô xác định vị trí bom rồi cắm tiêu đánh dấu. Những thông tin đó giúp đồng đội phía dưới biết được tình hình và thuận lợi hơn trong quá trình xử lý hậu quả.

Công việc được lặp đi lặp lại trong nhiều ngày tháng. Máy bay xuất hiện, bom rơi, cô quan sát, đếm và đánh dấu. Khi trận đánh kết thúc, công việc vẫn tiếp tục.

Trong 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Đó là một thành tích đáng nể đối với một cô gái mới 18 tuổi. Nhưng phía sau con số ấy là biết bao lần cô phải đối diện với hiểm nguy. Mỗi ngày làm việc là một ngày sống trong hoàn cảnh mà cái chết có thể đến bất cứ lúc nào.

Thế nhưng, La Thị Tám và những người đồng đội vẫn bám trụ. Họ hiểu rằng nếu tuyến đường bị tê liệt, những chuyến xe chi viện sẽ không thể tiếp tục hành quân.

Tinh thần ấy đã giúp họ vượt qua nỗi sợ hãi và hoàn thành nhiệm vụ.

Cuối năm 1968, những đóng góp của La Thị Tám được ghi nhận bằng Huy hiệu Bác Hồ. Ngày 22/12/1969, khi vừa tròn 20 tuổi, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau khi rời tuyến lửa, bà trở về quê hương, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Nhiều thập niên đã trôi qua kể từ những ngày tháng ấy. Ngã ba Đồng Lộc hôm nay không còn tiếng bom, con đường đã rộng mở và cuộc sống đã trở lại bình yên.

Thế nhưng, ký ức về La Thị Tám vẫn còn đó như một phần của lịch sử.

Câu chuyện của bà cho thấy tuổi trẻ có thể làm nên những điều lớn lao khi con người biết sống có lý tưởng và trách nhiệm. Một cô gái từng phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình đã bước vào chiến tranh bằng lòng tự nguyện và tinh thần dũng cảm.

Đó là một hình ảnh đẹp để thế hệ hôm nay trân trọng, biết ơn và tiếp nối bằng những việc làm thiết thực trong cuộc sống.