NGƯỜI CON GÁI BÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ
Tháng 4 năm 1972, chiến trường Quảng Bình hứng chịu những trận bom dữ dội. Những tuyến đường, bến phà và các điểm giao thông trên địa bàn liên tục bị máy bay Mỹ đánh phá để ngăn lực lượng và hàng hóa chi viện vào miền Nam.
Tại bến phà Long Đại, Nguyễn Thị Suốt, người phụ nữ mà mọi người thường gọi thân mật là Mẹ Suốt, ngày ngày chèo đò đưa bộ đội, dân công và hàng hóa qua sông.
Bà sinh năm 1906 ở vùng Bảo Ninh, Đồng Hới. Khi chiến tranh trở nên ác liệt, dù đã lớn tuổi, bà vẫn tình nguyện làm nhiệm vụ chèo đò. Công việc tưởng đơn giản nhưng vô cùng nguy hiểm: mỗi chuyến qua sông đều có thể trở thành mục tiêu của máy bay địch.
Có những ngày bom đánh xuống ngay sát bến. Mặt sông rung lên, đất đá văng tung tóe. Nhưng khi tiếng bom vừa dứt, bà lại đưa thuyền ra giữa dòng.
Bộ đội cần sang sông.
Hàng hóa cần được chuyển qua.
Và con đường chi viện không thể dừng lại.
Người dân kể rằng Mẹ Suốt thường động viên mọi người bình tĩnh rồi tiếp tục chèo. Bà hiểu rằng nếu mình sợ hãi và bỏ nhiệm vụ, những người đang chờ bên kia sông sẽ không thể tiếp tục hành quân.
Suốt những năm chiến tranh, bà đã thực hiện hàng nghìn chuyến đò. Những chuyến đò nhỏ bé ấy góp phần giữ cho việc vận chuyển qua sông được liên tục trong điều kiện bom đạn ác liệt.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Nguyễn Thị Suốt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng chiến tranh vẫn tiếp diễn.
Đến năm 1968, trong một trận máy bay Mỹ đánh phá khu vực, Mẹ Suốt hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.
Bà ra đi ở tuổi 62.
Sau chiến tranh, hình ảnh người phụ nữ chèo đò giữa dòng Nhật Lệ trở thành một biểu tượng của những người phụ nữ Quảng Bình trong thời kỳ chống Mỹ. Nhà thơ Tố Hữu đã viết bài thơ Mẹ Suốt để ghi lại hình ảnh người mẹ kiên cường ấy.
Ngày nay, bên dòng Nhật Lệ vẫn có tượng đài Mẹ Suốt.
Dòng sông vẫn chảy.
Những chuyến đò ngày xưa đã không còn phải vượt qua bom đạn.
Nhưng nếu đứng bên bờ sông và nhìn dòng nước lặng lẽ trôi, thật khó không nghĩ đến người phụ nữ năm nào đã nhiều lần đưa con thuyền nhỏ ra giữa làn bom chỉ để những người lính được sang sông.
Mẹ Suốt không cầm súng. Vũ khí của bà chỉ là mái chèo. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, mái chèo ấy đã trở thành một phần của con đường ra trận.
