Người con gái bên dòng Thạch Hãn

Người con gái bên dòng Thạch Hãn

Những ngày cuối tháng 10, Quảng Trị bước vào mùa mưa. Những trận mưa ào ạt đổ xuống khiến ruộng đồng chìm trong biển nước, dòng sông Thạch Hãn dâng cao, đục ngầu và chảy xiết. Nhìn làn nước dữ dội ấy, bà Nguyễn Thị Thu (71 tuổi, trú tại xã Triệu Phong, Quảng Trị) lại bồi hồi nhớ về những ngày mưa lửa của hơn 50 năm trước — thời điểm mà từ trên trời không chỉ đổ nước, mà còn trút xuống xối xả bom đạn, còn dưới mặt đất, máu và mồ hôi của các chiến sĩ đã hòa quyện vào từng tấc đất Thành cổ.

Mùa hè đỏ lửa năm 1972, bà Thu khi ấy mới là một cô thiếu nữ 17 tuổi tràn đầy sức sống, tham gia vào lực lượng du kích địa phương. Ở cái tuổi trăng tròn đẹp nhất, bà đem lòng yêu và nên duyên với ông Nguyễn Câu — con trai của ông Nguyễn Con, một ngư dân nghèo làm nghề cào hến trên sông Thạch Hãn. Mối tình chớm nở ấy mới chỉ kịp làm lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp tổ chức đám cưới thì tiếng súng chiến tranh bùng nổ khốc liệt. Theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông Câu lên đường vào miền Nam chiến đấu. Bà Thu ở lại quê nhà, cùng người bố chồng bám trụ bên dòng sông quê hương.

Trong những ngày gian khổ ấy, chiếc đò cào hến vốn là phương tiện mưu sinh của gia đình đã trở thành chiếc cầu nối vinh quang, đưa các chiến sĩ vượt sông Thạch Hãn để tiếp cận trận địa Thành cổ Quảng Trị.

Suốt chiến dịch 81 ngày đêm lay trời chuyển đất, con đò nhỏ của bà Thu và bố chồng đã lặng lẽ chở hàng ngàn chiến sĩ qua sông dưới làn mưa bom bão đạn. Những người lính ngày ấy còn rất trẻ, chỉ mười tám, đôi mươi. Đa phần họ là những người con của Hà Nội, gác lại bút nghiên và giảng đường đại học để cầm súng ra khơi.

Giờ đây, dù di chứng của bom đạn và thời gian đã khiến trí nhớ của bà Thu lúc nhớ lúc quên, nhưng những ký ức bi tráng năm 1972 thì chưa bao giờ phai nhạt. Tiếng bom đạn gầm rú, tiếng thét đau đớn gọi "mẹ ơi" của những người lính bị thương vẫn chập chờn bám lấy bà trong cả giấc ngủ.

"Điều day dứt nhất là tôi đưa họ đi… nhưng chẳng mấy ai trở lại." Lời nghẹn ngào của người nữ du kích năm xưa như chạm vào khoảng lặng đau thương nhất của lịch sử. Bà đã chứng kiến bao nhiêu chuyến đò đêm chở đầy hoài bão của tuổi trẻ sang sông, và cũng chính bà là người thấu hiểu sâu sắc nhất sự khốc liệt của cuộc chiến khi những người lính ấy mãi mãi nằm lại với lòng sông Thạch Hãn. 4 năm làm du kích, nhưng 81 ngày đêm chèo đò lịch sử ấy đã trở thành một phần cuộc đời, một vết son kiên cường và cả những niềm day dứt khôn nguôi theo bà Thu đi suốt cuộc đời.