NGƯỜI CON GÁI BỎ NHÀ ĐI THANH NIÊN XUNG PHONG

"Có những chuyến đi bắt đầu từ sự bồng bột của tuổi mười tám, nhưng lại trở thành cả một đời tự hào. Có những cô gái gửi thanh xuân của mình vào khói lửa chiến tranh để đổi lấy những mùa hòa bình cho đất nước."

Trong căn nhà nhỏ ở xã Yên Lâm, huyện Hàm Yên, bà Trần Thị Ngoan năm nay đã bước sang tuổi 77. Mái tóc đã bạc theo thời gian, nhưng khi nhắc đến những năm tháng thanh niên xung phong, đôi mắt người phụ nữ ấy vẫn ánh lên niềm xúc động.

Bà bảo, cuộc đời mình thay đổi từ một buổi chiều năm 1965. Khi ấy, cô gái Trần Thị Ngoan vừa tròn 18 tuổi. Không nói với gia đình, cô lặng lẽ ghi tên vào lực lượng Thanh niên xung phong, mang theo khát vọng được góp sức mình cho đất nước đang chìm trong khói lửa chiến tranh.

"Ngày đó chỉ nghĩ đơn giản là đất nước cần thì mình đi. Ai cũng muốn được góp một phần nhỏ bé của mình để đánh thắng giặc Mỹ", bà nhớ lại.

Những năm đầu tham gia lực lượng TNXP, bà cùng đồng đội có mặt ở nhiều trọng điểm giao thông ác liệt như cầu Hàm Rồng, cầu Tào Xuyên của Thanh Hóa, rồi cầu Lai Vu, Phú Lương thuộc Hải Dương và sau đó là khu vực cầu Tam Bạc, Hải Phòng.

Đó đều là những nơi hứng chịu sự đánh phá dữ dội của máy bay Mỹ. Bom vừa ngớt, những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi lại lao ra mặt đường, san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông thông suốt. Công việc ấy lặp đi lặp lại hàng ngày, giữa tiếng còi báo động, tiếng máy bay gầm rú và những trận mưa bom bất ngờ. Năm 1968, bà tiếp tục nhận nhiệm vụ vào Trường Sơn.

Con đường 20 Quyết Thắng khi ấy được xem là một trong những tọa độ lửa ác liệt nhất của tuyến chi viện chiến lược. Máy bay địch đánh phá liên tục, có thời điểm chỉ khoảng mười lăm phút lại có một trận bom trút xuống. Nhưng sau mỗi trận bom, những người thanh niên xung phong lại xuất hiện. Họ san đường, lấp hố, mở lối cho những đoàn xe chở lương thực, thuốc men, vũ khí và thương binh tiếp tục tiến về phía trước. Bà Ngoan kể:

"Chúng tôi chỉ có một suy nghĩ, phải thông đường thật nhanh. Xe còn vào được chiến trường thì miền Nam còn thêm hy vọng."

Năm tháng chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ mà còn để lại trong bà những mất mát không thể bù đắp. Năm 1966, khi đang làm nhiệm vụ, bà nhận được tin mẹ qua đời. Bà vội vã trở về quê. Nhưng đã quá muộn. Người mẹ đã ra đi trước khi cô con gái kịp nhìn mặt lần cuối. Nhắc lại ký ức ấy, giọng bà vẫn nghẹn lại:

"Đó là điều day dứt nhất trong cuộc đời tôi. Mẹ mất mà tôi không kịp chịu tang."

Năm tháng qua đi, chiến tranh lùi vào ký ức. Năm 2022, huyện Hàm Yên tổ chức cho các cựu thanh niên xung phong trở lại chiến trường xưa. Người phụ nữ năm nào lại được đặt chân đến Quảng Bình, Quảng Trị, Ngã ba Đồng Lộc, Nghĩa trang Trường Sơn, Nghĩa trang Đường 9 và Thành cổ Quảng Trị.

Đứng trước những hàng mộ trắng, thắp nén hương cho đồng đội, bà lặng người rất lâu rồi khẽ nói:

"Đồng đội tôi xanh mãi một khoảng trời con gái. Họ mãi mãi tuổi hai mươi."

Câu nói ấy giản dị nhưng chứa đựng biết bao thương nhớ. Bởi trong ký ức của bà Trần Thị Ngoan, tuổi trẻ không chỉ là những năm tháng đẹp nhất của đời người, mà còn là những năm tháng được sống vì Tổ quốc, được cùng đồng đội đi qua bom đạn và chứng kiến đất nước nở hoa trong ngày thống nhất. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, người nữ thanh niên xung phong năm nào vẫn luôn tự hào vì mình đã có một thời tuổi trẻ như thế – một thời tuổi trẻ mang tên "hoa lửa".