Người con gái Đất Đỏ

Mỗi lần nhắc đến Côn Đảo, người ta không chỉ nhớ về một thời kỳ "địa ngục trần gian" tăm tối với những hàng rào kẽm gai, phòng giam biệt giam và ngục tù lạnh lẽo, mà còn nhớ đến câu chuyện bất tử của một người con gái đã ngã xuống khi tuổi đời vừa mười chín. Đó là chị Võ Thị Sáu, người con gái quê ở xứ Đất Đỏ (Bà Rịa – Vũng Tàu). Cuộc đời chị ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn lịch sử chưa bao giờ phai nhạt trong lòng các thế hệ người Việt Nam.

Chị Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, quận Đất Đỏ (nay là huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Gia đình chị nghèo, cha làm nghề đánh xe ngựa, mẹ tảo tần bán bì bún ở góc chợ Đất Đỏ. Lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, chị tận mắt chứng kiến cảnh quân Pháp và đám tay sai tự do cướp phá, hà hiếp dân lành. Những đau thương, mất mát của người dân nghèo quê nhà đã sớm thổi bùng trong lòng người thiếu nữ nhỏ nhắn niềm căm thù giặc sâu sắc.

Năm 1947, khi mới tròn 14 tuổi, chị Sáu theo các anh chị đi trước gia nhập Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Dù vóc dáng nhỏ nhắn nhưng chị thông minh và dũng cảm lạ thường. Chị nhận những công việc nguy hiểm nhất: từ làm giao liên truyền tin bí mật, tiếp tế lương thực cho cán bộ, cho đến trinh sát thu thập tình hình tại các đồn bốt địch.

Chiến công nổi bật nhất của chị thời điểm ấy là trận đánh táo bạo vào giữa năm 1948. Bấy giờ, thực dân Pháp tổ chức một cuộc mít tinh tuyên truyền lớn ngay tại chợ Đất Đỏ nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân. Được sự phân công của tổ chức, chị Sáu mưu trí giấu giếm quả lựu đạn trong vạt áo, thản nhiên hòa vào dòng người tấp nập. Lựa chọn đúng thời điểm kẻ thù đang nghênh ngang trên khán đài, chị rút chốt tung quả lựu đạn về phía đám sĩ quan Pháp. Tiếng nổ vang dội làm tan rã cuộc mít tinh, giải tán đám đông, trực tiếp tiêu diệt tên quan ba Pháp và khiến nhiều binh lính địch bị thương. Trận đánh ấy đã làm nức lòng bà con Đất Đỏ và gieo rắc sự hoang mang cho hàng ngũ tay sai tay sai địa phương.

Tháng 12 năm 1949, trong một đợt làm nhiệm vụ diệt ác trừ gian bảo vệ cán bộ cách mạng tại quê nhà, chị Võ Thị Sáu không may rơi vào tay địch. Biết chị là mắt xích quan trọng trong lực lượng Công an xung phong, thực dân Pháp áp giải chị qua nhiều nhà giam, từ bót Đất Đỏ, khám Bà Rịa cho đến khám đường Chí Hòa.

Tại đây, kẻ thù đã dùng những hình thức tra tấn dã man nhất: dùng đòn roi, điện giam, bỏ đói và uy hiếp tinh thần. Nhưng đáp lại những trận đòn thù tàn bạo đó chỉ là sự im lặng kiên cường và thái độ bất hợp tác của chị Sáu. Không thể khuất phục được ý chí người thiếu nữ trẻ, thực dân Pháp đưa chị ra Tòa án đại hình.

Đứng trước vành mụi tòa án của kẻ cướp nước, khi nghe tên thẩm phán tuyên bản án tử hình, chị Võ Thị Sáu không hề run sợ. Chị thẳng thắn thét thẳng vào mặt thẩm phán và toán lính gác:

"Yêu nước, chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội!" "Tôi chỉ hối tiếc là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và lũ tay sai bán nước!"

Khi chúng đe dọa ép chị phải quỳ xuống xin ân xá, chị bình thản đáp lại bằng một câu nói ngắn gọn nhưng đập tan sự hách dịch của kẻ thù:

"Tao chỉ biết đứng, không biết quỳ!"

Do luật pháp bấy giờ không cho phép thi hành án tử hình đối với người chưa đủ tuổi thành niên (chị Sáu bị tuyên án khi mới 17 tuổi), sợ bị dư luận trong và ngoài nước phẫn nộ đấu tranh, thực dân Pháp đã lén lút lập hồ sơ đày chị ra Côn Đảo để bí mật hành quyết. Chị Võ Thị Sáu trở thành nữ tù nhân đầu tiên và duy nhất bị giam giữ, xử bắn tại Côn Đảo thời kỳ đó.

Chuyến tàu rạng sáng chở chị ra đảo giữa mùa gió chướng năm 1952. Sóng biển cuồn cuộn đập vào mạn tàu, nhưng người thiếu nữ 19 tuổi ấy vẫn giữ tinh thần lạc quan, truyền thêm niềm tin cho các đồng chí cùng bị giam giữ.

Sáng sớm ngày 23 tháng 1 năm 1952 (ngày 27 tháng Chạp năm Tân Mão), khi sương mù còn bao phủ bờ biển Côn Đảo, thực dân Pháp dẫn chị Võ Thị Sáu ra bãi bắn ở gần Nghĩa trang Hàng Dương. Toàn bộ khu vực bị phong tỏa bởi một toán lính đao phủ súng đạn đao tù.

Khi tên giám thị tiến lại gần, cầm chiếc khăn đen định bịt mắt chị lại trước giờ gạt cò, chị Sáu gạt tay tên lính và dứt khoát từ chối:

"Không cần bịt mắt tôi! Hãy để đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng, và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!"

Trên đường bước đi ra bãi bắn, bước chân chị vẫn bình thản, lưng thẳng đứng, đầu ngẩng cao. Chị nhẹ nhàng cúi xuống hái một bông hoa dại bên đường cài lên mái tóc, rồi bắt đầu cất tiếng hát. Giữa không gian tĩnh lặng nghẹn ngào của Nghĩa trang Hàng Dương, tiếng hát bài Tiến quân ca vang lên trong trẻo, cao vút, át đi tiếng sóng biển cuồng giận và làm lung lay cả tinh thần của toán lính giặc.

Khi khẩu lệnh hành quyết vang lên, toán lính bắn xả đạn, chị Võ Thị Sáu hô lớn những lời cuối cùng:

"Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!"

Chị ngã xuống đất mẹ Côn Đảo khi vừa tròn 19 tuổi. Sự hy sinh anh dũng của chị đã trở thành một đốm lửa bất tử, thắp sáng thêm niềm tin và tinh thần đấu tranh cho hàng ngàn tù nhân Côn Đảo cũng như nhân dân cả nước.

Sau ngày đất nước thống nhất, ngày 2/8/1993, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cho liệt sĩ Võ Thị Sáu.

Ngày nay, phần mộ của chị tại Khu B2 Nghĩa trang Hàng Dương luôn ngát hương thơm và ngập tràn hoa tươi do nhân dân và du khách từ khắp mọi miền Tổ quốc về viếng thăm. Chuyện về chị Võ Thị Sáu không chỉ là một trang sử đẹp trong thời kỳ chống thực dân Pháp, mà đã trở thành hình tượng tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam — luôn dám sống, dám cống hiến và xả thân vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc.