Người con gái Đồng Lộc mang theo cả một niềm tin
Ở vùng quê Vĩnh Lộc – nơi những mái nhà bình dị nép mình bên những con đường làng yên ả – có một người con mà cuộc đời gắn liền với những cung đường lửa Đồng Lộc, nơi từng ghi dấu những tháng ngày ác liệt nhất của chiến tranh. Đó là người nữ chiến sĩ thanh niên xung phong Nguyễn Thị Xuân, người em út kiên cường của tiểu đội mười cô gái ngã ba Đồng Lộc huyền thoại.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nơi vùng đất Can Lộc giàu truyền thống, tuổi thơ của chị gắn liền với bãi mía nương khoai, với những buổi lao động đồng áng và một cuộc sống giản dị, thanh bình. Nhưng cũng chính từ mảnh đất ấy, chị sớm hình thành trong mình tinh thần trách nhiệm với quê hương, với Tổ quốc – một tinh thần được nuôi dưỡng từ tình yêu gia đình, từ truyền thống yêu nước của mảnh đất quê hương và làng xóm. Năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn khốc liệt, cô gái trẻ Nguyễn Thị Xuân lên đường gia nhập lực lượng thanh niên xung phong khi vừa tròn 19 tuổi. Chị được biên chế vào Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 TNXP Hà Tĩnh, chiến đấu trên yết hầu giao thông Ngã ba Đồng Lộc – nơi được ví như “mạch máu” nối liền hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Chân dung nữ chiến sĩ Nguyễn Thị Xuân – đóa hoa kiên trung bên Ngã ba Đồng Lộc. Trên những cung đường Đồng Lộc, người chiến sĩ thanh niên xung phong không chỉ đơn thuần là người đi san lấp hố bom. Họ là những chiến sĩ thực thụ, đối mặt với bom đạn mỗi ngày, với những hiểm nguy luôn rình rập. Ngã ba Đồng Lộc không chỉ gập ghềnh, hiểm trở, mà còn là mục tiêu đánh phá ác liệt, ném bom điên cuồng của kẻ thù hòng chặt đứt tuyến đường chi viện. Mỗi ca trực trên mặt đường là một lần đối diện với cái chết. Ban ngày, máy bay địch quần thảo, trút xuống hàng vạn tấn bom đạn, rải chất độc hóa học; ban đêm, những đoàn xe lặng lẽ lăn bánh trong bóng tối, còn các chị lại mặc áo trắng làm "cọc tiêu sống" hướng dẫn đường đi. Chỉ một sai sót nhỏ, một loạt bom nổ chậm bất ngờ cũng có thể khiến cả người, cả trận địa tan biến giữa làn khói đạn tàn khốc. Nhưng giữa những hiểm nguy ấy, Nguyễn Thị Xuân vẫn kiên cường bám đường. Chị không chỉ là một cô em út chăm chỉ, mà còn là một chiến sĩ gan dạ, luôn sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất. Đồng đội kể lại rằng, có những lần bom vừa dứt, khói chưa kịp tan, chị đã không rời vị trí mà cùng các chị em ôm cuốc xẻng lao ra trận địa, quyết tâm san lấp hố bom để thông đường cho xe qua. Có những đêm mưa rừng xối xả, đường trơn trượt, nguy cơ bom nổ chậm luôn cận kề, chị vẫn bình tĩnh bám trụ, rà quét mìn trên từng đoạn đường hiểm trở. Với chị, phía sau mỗi mét đường không chỉ là đất đá, mà là trách nhiệm với chiến trường, với đồng đội nơi tuyến trước đang chờ từng chuyến hàng. Mỗi thước đường thông suốt là một lần tiếp thêm sức mạnh cho chiến trường, là một bước tiến gần hơn đến ngày thắng lợi. Có những lúc đối mặt với cái chết cận kề, nhưng chị chưa bao giờ lùi bước. Bởi trong chị luôn có một niềm tin mãnh liệt: đất nước nhất định sẽ độc lập, dân tộc nhất định sẽ chiến thắng. Bất chấp bom đạn cày xới, những cô gái TNXP vẫn kiên cường bám trụ mở đường cho xe ra tiền tuyến. Chính tinh thần ấy đã giúp chị vượt qua tất cả. Và cũng chính tinh thần ấy đã làm nên một người anh hùng – không phải bởi những lời ca ngợi, mà bởi chính những hành động lặng lẽ mà phi thường. Ngày 24 tháng 7 năm 1968, trong một trận bom tàn khốc, chị Nguyễn Thị Xuân cùng 9 người chị em trong tiểu đội đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, chị cùng tiểu đội đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – một sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp thầm lặng mà to lớn, cho xương máu đã đổ xuống lòng đất mẹ.
Nhưng điều đáng trân trọng ở các chị không dừng lại ở những năm tháng chiến tranh. Sau ngày đất nước thống nhất, câu chuyện về mười cô gái đã trở thành một phần linh hồn của mảnh đất Hà Tĩnh. Không còn tiếng bom rơi, không còn những cung đường lửa, câu chuyện ấy lại bắt đầu một hành trình mới – hành trình tiếp lửa, xây dựng quê hương trong thời bình cho thế hệ trẻ.
Người dân Can Lộc nhắc đến chị và đồng đội với sự kính trọng không chỉ vì các chị là anh hùng, mà bởi các chị là những người con gái sống nghĩa tình, gần gũi và luôn hết mình vì Tổ quốc. Ở các chị, người ta thấy rõ một điều: phẩm chất của người chiến sĩ thanh niên xung phong luôn tỏa sáng. Nếu như ngày xưa các chị giữ vững trận địa giữa bom đạn, thì hôm nay tinh thần ấy lại giữ gìn ngọn lửa yêu nước cho thế hệ mai sau bằng chính sự hy sinh cao cả của mình.
