NGƯỜI CON GÁI ĐỨNG GÁC DƯỚI TRỜI BOM: KÝ ỨC CỦA MỘT “CỌC TIÊU SỐNG”

Người con gái đứng gác dưới trời bom: Ký ức của một “cọc tiêu sống”

Có những người bước vào chiến tranh với khẩu súng trên vai. Có những người làm nhiệm vụ vận tải, tải thương, phá bom. Và cũng có những người chỉ đứng bên đường, giữa mưa bom bão đạn, dùng chính thân mình làm dấu hiệu dẫn đường cho những đoàn xe đi qua.

Họ được gọi bằng một cái tên rất đặc biệt: “cọc tiêu sống”.

Trong những năm tháng chiến tranh, trên những tuyến đường hướng về tiền tuyến, việc giữ cho đoàn xe đi đúng hướng có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đường bị bom đánh phá liên tục, nhiều đoạn bị cày xới, cây cối đổ xuống, mặt đường biến dạng. Ban đêm, ánh sáng phải hạn chế để tránh máy bay địch phát hiện.

Trong hoàn cảnh ấy, những cô gái làm nhiệm vụ dẫn đường, điều phối giao thông trở thành những dấu hiệu sống giữa màn đêm.

Họ đứng ở những vị trí nguy hiểm, dùng đèn, cờ hoặc tín hiệu để hướng dẫn xe qua những đoạn đường bị phá. Khi đoàn xe đi qua, họ lại nhanh chóng di chuyển đến vị trí khác.

Có khi tiếng máy bay vừa vọng lại từ xa, mọi người đã phải tìm nơi trú ẩn.

Nhưng nếu đoàn xe đang trên đường, vẫn phải có người ở lại.

Bởi chỉ cần một chiếc xe đi sai hướng, cả đoàn có thể bị ùn tắc. Trong điều kiện đường sá bị bom phá, một phút chậm trễ cũng có thể ảnh hưởng đến cả tuyến vận chuyển.

Vì thế, người con gái đứng gác bên đường không đơn thuần là người chỉ đường.

Cô đang giữ một mắt xích của tuyến hậu cần.

Mỗi lần đứng giữa đường là một lần đối diện với hiểm nguy. Trên đầu có thể là máy bay địch. Chung quanh là hố bom, đất đá và những đoạn đường chưa kịp sửa chữa. Nhưng cô vẫn phải tập trung quan sát.

Một cánh tay đưa lên.

Một tín hiệu chỉ hướng.

Một bước chân tiến ra giữa đường.

Rồi đoàn xe lần lượt đi qua.

Trong ánh sáng mờ của đêm, bóng dáng cô gái nhỏ bé trở thành điểm tựa để những người lái xe xác định đường đi.

Có những người gọi họ là “cọc tiêu sống” bởi họ đứng đó như những cột mốc, nhưng khác với những cọc tiêu vô tri, họ phải tự mình đối mặt với bom đạn.

Đằng sau dáng đứng bình tĩnh ấy là một trái tim cũng biết sợ hãi.

Những cô gái ấy cũng có gia đình. Họ cũng có mẹ cha đang chờ, có những người thân yêu và những ước mơ riêng. Nhưng khi nhiệm vụ đến, họ gác lại tất cả để đứng trên tuyến đường.

Có thể chỉ một đêm thôi.

Có thể là nhiều tháng, nhiều năm.

Những ngày nối tiếp nhau trong tiếng máy bay và tiếng bom.

Ban ngày sửa đường.

Ban đêm đứng gác.

Bom đánh thì tránh.

Đường hỏng thì sửa.

Đoàn xe đến thì lại đứng lên làm nhiệm vụ.

Đó là nhịp sống của những con người trẻ tuổi trên tuyến lửa.

Điều khiến câu chuyện về những “cọc tiêu sống” trở nên xúc động chính là sự bình dị. Họ không nhất thiết phải lập những chiến công lớn. Công việc của họ đôi khi chỉ là đứng ở một góc đường, giơ tay ra hiệu, soi một ánh đèn và giúp một đoàn xe vượt qua đoạn đường nguy hiểm.

Nhưng nếu không có họ, những đoàn xe có thể không tìm được đường đi trong đêm tối.

Nếu không có họ, những chuyến hàng có thể bị chậm lại.

Và phía sau mỗi chuyến xe là tiền tuyến đang chờ đợi.

Bởi vậy, những cô gái đứng gác giữa trời bom đã trở thành một phần không thể thiếu của tuyến hậu cần chiến tranh.

Họ dùng tuổi trẻ để giữ đường.

Dùng sự gan dạ để giữ nhịp vận chuyển.

Và đôi khi, dùng chính thân mình làm dấu hiệu cho những người khác đi qua.

Chiến tranh rồi kết thúc.

Những con đường năm xưa dần trở thành đường làng, đường phố. Những hố bom được lấp lại. Những cột mốc giao thông được dựng bằng sắt thép. Không còn những cô gái phải đứng giữa đường dưới ánh sáng hạn chế để dẫn từng đoàn xe qua.

Nhưng ký ức về họ vẫn còn.

Trong lịch sử, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn, những chiến dịch lớn và những chiến công vang dội. Nhưng phía sau những thắng lợi ấy là vô số con người bình dị đã làm những công việc thầm lặng.

Những cô gái “cọc tiêu sống” chính là một trong số đó.

Họ đứng giữa tuyến đường để người khác có thể đi qua.

Họ đứng giữa hiểm nguy để giữ cho mạch máu hậu phương không bị ngắt quãng.

Và họ đã để lại một hình ảnh rất đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa: nhỏ bé nhưng kiên cường, bình dị nhưng phi thường.

Ngày hôm nay, khi những đoàn xe đi trên những con đường rộng rãi, dưới ánh đèn bình yên, có lẽ ít ai còn hình dung được rằng đã từng có những cô gái đứng giữa đêm tối, dưới bầu trời đầy bom đạn, chỉ bằng một tín hiệu nhỏ mà dẫn đường cho cả một đoàn xe hướng về tiền tuyến.

Những “cọc tiêu sống” năm xưa đã không còn đứng bên đường nữa. Nhưng dấu chân của họ vẫn nằm lại trên những cung đường lịch sử – nơi tuổi trẻ đã hóa thành những cột mốc không bao giờ phai trong ký ức dân tộc.