NGƯỜI CON GÁI GÁNH DIỆM NĂM 13 TUỔI - NGUYỄN THỊ THÀ - (Diệm sành dùng để kháp rượu)
Cô Nguyễn Thị Thà, sinh năm 1953, quê ấp Qui Nông A – Hòa Lợi (Cũ), là một trong những nữ giao liên gan dạ từ năm 13 tuổi. Cô từng gánh những chiếc diệm sành đến Dinh Tỉnh trưởng và đập bể ngay trước cổng để phản đối chính quyền tay sai. Những năm sau đó, cô làm cơ sở mật, hỗ trợ đặc công, tham gia nhiều trận đánh, vận động phụ nữ biểu tình và nuôi giấu cán bộ. Trong một lần bị địch bắt năm 1968, cô đã nuốt trọn 2 lá mật thư, chịu mọi cực hình nhưng nhất quyết không khai. Cả tuổi trẻ cô hiến dân

Những ngày nắng chiều trải trên cánh đồng Qui Nông, dáng người phụ nữ tuổi bảy mươi ba vẫn nhanh nhẹn, giọng kể tròn trịa mà chân chất. Ít ai hình dung, cô – người mẹ hiền lành, mái tóc bạc phơ – đã từng là cô giao liên bé nhỏ, gan dạ giữa những năm tháng bom đạn.
Năm ấy cô mới 13 tuổi. Cái tuổi con nít còn chưa biết sợ súng đạn, nhưng biết rõ nỗi đau quê hương bị giày xéo. Cô được giao nhiệm vụ đi thơ, cạo đầu giả làm con trai, len lỏi giữa Vĩnh Bảo – Xuân Thạnh để đưa từng tin tức cho cách mạng. Mỗi bước chân là một nhịp hồi hộp, nhưng đôi mắt cô khi ấy sáng rực như ngọn lửa.
Một ngày đầu năm 1963, cô theo mẹ gánh diệm – những chiếc diệm sành để khạp rượu – đến Dinh Tỉnh Trưởng. Không ai ngờ hai mẹ con, thân gái bé nhỏ, lại có một nhiệm vụ đầy táo bạo: đập bể 4 gánh diệm ngay trước cổng Dinh, như lời cảnh cáo và phản đối chính quyền tay sai đang đàn áp dân lành. Đất dưới chân rung lên vì tiếng gốm vỡ, còn trái tim hai mẹ con thì run lên vì lo lắng lẫn tự hào. Cô bị bắt, nhưng vì còn nhỏ, giặc chỉ hăm dọa rồi thả về.
Từ đó, cuộc đời cô rẽ sang một con đường khác – con đường của người chiến sĩ.
Những năm 1964 – 1965, cô trở thành cơ sở mật, gác đường cho chiến sĩ ta, tham gia hỗ trợ đặc công ám sát tên trưởng ấp Lĩ – kẻ nổi tiếng độc ác, từng bắt bớ và hãm hiếp phụ nữ. Bao lần thất bại, đến năm 1965, tên Lĩ mới bị trừng trị. Cô còn được dạy cách bắn nạn thun lựu đạn vào lô cốt địch, mỗi lần bắn là mỗi lần thách thức cái chết.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Đến 1966, cô cùng đồng đội tiêu diệt một sĩ quan nguỵ, mở ra thắng lợi cho lực lượng địa phương.
Năm 1967, cô – cô gái chưa đầy đôi mươi – đã vận động được 32 chị em vợ lính nguỵ viết đơn đi đến Dinh Tỉnh trưởng đòi quyền được nhìn mặt chồng, được nhận xác khi họ tử trận. Sợ bị đàn áp, cô còn chuẩn bị cho mỗi người một cây mía để tự vệ. Tinh thần chị em vùng lên mạnh mẽ, khiến giặc khiếp sợ.
Năm ấy, cô còn dẫn đầu 3 cuộc biểu tình phản đối hành vi đàn áp, xâm hại phụ nữ.
Trong các đợt tấn công, cô góp phần cùng bộ đội ta chiếm được 3 đồn địch: Đa Hòa – Phước Hảo, Chăng Mật và Qui Nông.
Là giao liên, cô nghĩ ra những cách hết sức táo bạo: nhét mật thư vào mắm cá lóc, vào ổ bánh mì thịt để tránh bị phát hiện.
1967 – 1968, cô nuôi giấu chiến sĩ cách mạng trong hầm bí mật; giữa những ngày đạn bom mịt mù, hầm đất nhỏ ấy trở thành điểm tựa cho bao người.
Một lần trên đường đi công tác tại Bà Trầm, cô bắt sống được 2 tên hải thuyền Mỹ – ngụy. Bàn tay cô run lên, nhưng ý chí thì cứng như thép.
Rồi cuối năm 1968, cô bị địch bắt. Chúng tra khảo, đánh đập không chút thương tiếc. Ngay khoảnh khắc bị lôi đi, cô kịp nuốt trọn 2 lá mật thư, quyết giữ bí mật cho tổ chức.
Cô kể lại, giọng vẫn còn rưng rưng:
“Nó đổ nước vô mũi, giật tóc, treo lên đánh. Nhưng cô cắn răng chịu, không khai. Lỡ mình nói một lời, biết bao nhiêu người chết theo…”
Người phụ nữ nhỏ bé ấy đã chiến thắng kẻ thù bằng chính ý chí sắt đá của mình.
Năm 1969, được thả về, cô tiếp tục trở lại chiến trường cho đến ngày quê hương giải phóng.
Năm 1974, cô lập gia đình, sinh 6 người con. Giờ đây, khi nhìn lại, cô bảo: “Mạng mình còn là may mắn lắm rồi con ơi.”
Cô nhìn xa xăm, nụ cười hiền khô trên gương mặt nhuốm màu thời gian:
“Cả thanh xuân cô dành cho cách mạng. Nay đất nước yên bình, cô chỉ mong các con, các cháu giữ lòng tin với Đảng, yêu quê hương, yêu đồng bào. Học tập tốt, lao động tốt… để không phụ người đã ngã xuống cho độc lập tự do hôm nay.”
Lời cô như một ngọn lửa ấm, đi qua bao năm tháng vẫn không hề tắt, soi sáng cho thế hệ trẻ hôm nay tiếp bước.



