Người con gái giao liên huyền thoại của Cụm Tình báo H.63
Tấm gương thầm lặng mà vĩ đại của bà Nguyễn Thị Ba: nữ giao liên mưu trí chuyển phát an toàn hàng nghìn tài liệu tình báo chiến lược tối mật từ nội đô Sài Gòn ra căn cứ kháng chiến.
Bà Nguyễn Thị Ba (bí danh Ba Thiện) sinh năm 1917 tại huyện Củ Chi, Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) – vùng đất thép kiên cường. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, bà tham gia phong trào từ thời kháng chiến chống Pháp và sau đó được chọn vào đường dây giao liên đặc biệt của Cụm Tình báo H.63 (thuộc Đoàn 22, Cục Nghiên cứu Bộ Tổng Tham mưu).
Nhiệm vụ của bà Ba Thiện là mắt xích trực tiếp nhận tài liệu tình báo tối mật từ nhà tình báo chiến lược Phạm Xuân Ẩn (Hai Trung) ngay tại nội ô Sài Gòn để vận chuyển an toàn ra căn cứ Củ Chi và Trung ương Cục miền Nam. Đội lốt người phụ nữ buôn bán tảo tần với gánh rau, giỏ trái cây hay nắm xôi, bà đã hàng nghìn lần khéo léo ngụy trang cuộn phim vi microfilm vào đáy giỏ, cọng rau muống hay thân đòn gánh.
Suốt hơn 10 năm ròng rã bám trụ tuyến đường giao liên huyết mạch đầy rẫy trạm gác, mật thám và cảnh sát đặc biệt lùng sục ráo riết, bà luôn giữ vững sự mưu trí, bình tĩnh và lòng dũng cảm phi thường. Dù nhiều lần bị địch bắt bớ, thẩm vấn hay đối mặt với các đợt càn quét bom pháo ác liệt, bà vẫn bảo vệ an toàn tuyệt đối các tài liệu mật, không để lộ mắt xích hay đường dây chỉ huy.
Những tài liệu chiến lược tối mật mà bà Nguyễn Thị Ba vận chuyển kịp thời đã phục vụ đắc lực cho Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương hoạch định các quyết sách lớn, góp phần trực tiếp vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 cũng như Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.
Chiến công thầm lặng của Anh hùng Nguyễn Thị Ba là biểu tượng tuyệt đẹp cho sự kiên trung, bất khuất của những người phụ nữ miền Nam thời hoa lửa.



