NGƯỜI CON GÁI GIỮ MẠCH MÁU THÔNG TIN TRÊN ĐỈNH TRƯỜNG SƠN
Trong căn nhà nhỏ rợp bóng mát ở phố biển Đà Nẵng, Anh hùng Lao động Bùi Thị Vân (sinh năm 1944) lặng lẽ giở lại những trang nhật ký chiến trường đã hoen màu thời gian. Ở tuổi 82, dù mái tóc đã bạc phơ và đôi tay mang nhiều vết sẹo do dây cáp kim loại và mảnh bom cứa phải, ánh mắt của người nữ chiến sĩ thông tin năm xưa vẫn ngời sáng niềm tự hào sâu sắc. Bà Bùi Thị Vân thuộc đối tượng Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến – người đã cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân để giữ vững "mạch máu" thông tin liên lạc thông suốt, phục vụ các chiến dịch lớn giải phóng miền Nam.
NGƯỜI CON GÁI GIỮ MẠCH MÁU THÔNG TIN TRÊN ĐỈNH TRƯỜNG SƠN
Trong căn nhà nhỏ rợp bóng mát ở phố biển Đà Nẵng, Anh hùng Lao động Bùi Thị Vân (sinh năm 1944) lặng lẽ giở lại những trang nhật ký chiến trường đã hoen màu thời gian. Ở tuổi 82, dù mái tóc đã bạc phơ và đôi tay mang nhiều vết sẹo do dây cáp kim loại và mảnh bom cứa phải, ánh mắt của người nữ chiến sĩ thông tin năm xưa vẫn ngời sáng niềm tự hào sâu sắc.
Bà Bùi Thị Vân thuộc đối tượng Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến – người đã cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân để giữ vững "mạch máu" thông tin liên lạc thông suốt, phục vụ các chiến dịch lớn giải phóng miền Nam.
1. Tuổi mười tám và đường dây trên đỉnh cao
Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, cô gái trẻ Bùi Thị Vân khi ấy vừa tròn 21 tuổi, quê ở Nam Định, đã hăng hái gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam và được phân công về Binh chủng Thông tin Liên lạc (thuộc Bộ Lệnh Trường Sơn - Đoàn 559).
Địa bàn hoạt động của đơn vị bà là dải núi cao chót vót thuộc tuyến đường bưu điện quân sự trục dọc Trường Sơn. Đây là khu vực thường xuyên chịu trọng điểm đánh phá của không quân Mỹ nhằm cắt đứt sự chỉ đạo từ Bộ Tổng Tư lệnh ở Hà Nội vào các chiến trường miền Nam.
— "Thông tin liên lạc thời chiến được xem như mạch máu của cơ thể," – bà Bùi Thị Vân nhớ lại, giọng trầm ấm. – "Mạch máu đứt thì cơ thể ngừng hoạt động, chỉ huy không thể truyền lệnh ra mặt trận. Vì vậy, nhiệm vụ của chúng tôi là: 'Đứt dây như đứt ruột, gãy cột như gãy xương', bằng mọi giá phải giữ dây thông suốt."
Công việc của người lính thông tin trên đỉnh Trường Sơn vô cùng gian khổ. Mỗi người phải cõng trên lưng cuộn dây cáp nặng từ 30 đến 40kg, vừa đi bộ leo vách đá dựng đứng, vừa rải dây, chăng dây qua các ngọn cây cổ thụ hay khe sâu hun hút. Thiếu ăn, sốt rét rừng hành hạ, nhưng bà Vân cùng các đồng đội nữ vẫn bám trụ kiên cường.
2. Kỳ tích rải dây qua "tọa độ chết" và sáng kiến cứu mạng
Trận địa khốc liệt nhất mà bà Vân từng trải qua là đợt phục vụ Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971. Địch tập trung máy bay B-52, pháo tầm xa dội hàng ngàn tấn bom xuống khu vực đèo Lò Xo và đường 9 để chặt đứt đường dây thông tin.
Trong một trận mưa bom ác liệt, đoạn dây cáp trục chính bị đứt nhiều khúc. Nhận lệnh khẩn cấp, bà Bùi Thị Vân một mình vác cuộn dây dự phòng lao ra khỏi hầm giữa làn mưa đạn. Bom nổ ngay sát lưng, mảnh đá văng làm rách mảng da đầu và cánh tay, nhưng bà vẫn nén đau, bò qua từng hố bom nghi ngút khói để nối lại từng mối dây.
Không chỉ dũng cảm, bà Vân còn có nhiều sáng kiến lao động kỹ thuật xuất sắc. Nhận thấy việc chăng dây bằng phương pháp thủ công dễ bị đứt khi bom nổ, bà đã sáng chế ra "Kỹ thuật treo dây kéo giãn đàn hồi" và "Phương pháp nối cáp nhanh bằng ống nén". Sáng kiến này giúp rút ngắn 2/3 thời gian nối dây khi sự cố xảy ra, đồng thời giảm thiểu tỷ lệ dây bị đứt do sóng xung kích của bom đạn.
— "Có những đêm đông rét xé thịt, tay chân sưng búp vì lạnh, nhưng khi nghe tiếng 'tít te' của máy điện đàm vang lên thông suốt, chúng tôi ôm nhau khóc vì sung sướng," – bà Vân rấn rấn giọt lệ xúc động.
Trong suốt 10 năm bám trụ Trường Sơn, cá nhân bà Bùi Thị Vân đã trực tiếp rải và bảo dưỡng hơn 1.000 km dây thông tin, xử lý hàng trăm sự cố phức tạp dưới làn mưa bom đạn, bảo đảm mạch máu thông tin thông suốt cho hàng chục chiến dịch lớn.
Với những cống hiến phi thường ấy, năm 1973, bà vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến khi mới 29 tuổi.
3. Tấm gương sáng truyền lửa cho thế hệ hôm nay
Sau khi đất nước hòa bình, bà Bùi Thị Vân tiếp tục công tác trong quân ngũ rồi nghỉ hưu với cấp bậc Thượng úy. Trở về đời thường, bà sống giản dị tại TP. Đà Nẵng, tích cực tham gia công tác xã hội, vận động giúp đỡ các gia đình cựu chiến binh và nữ thanh niên xung phong có hoàn cảnh khó khăn.
Căn nhà nhỏ của người nữ Anh hùng Lao động luôn rộn rã tiếng cười của các bạn đoàn viên thanh niên Binh chủng Thông tin và Thành đoàn Đà Nẵng mỗi dịp về nguồn. Ngồi bên bà, xem lại những bức ảnh thời chiến và chiếc kềm nối dây cáp đã hoen gỉ, các bạn trẻ không khỏi khâm phục trước sức mạnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam.
Nắm chặt bàn tay mang nhiều vết sẹo của bà Vân, bạn Nguyễn Minh Anh – một cán bộ Đoàn trẻ – xúc động chia sẻ: — "Danh hiệu Anh hùng Lao động của bà không chỉ là phần thưởng cao quý, mà là biểu tượng cho tinh thần lao động sáng tạo, sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng vĩ đại. Những bài học về tính kỷ luật, sự sáng tạo và lòng yêu nước của bà là hành trang vô giá cho thế hệ trẻ chúng con trên con đường hội nhập và phát triển."
Bà Bùi Thị Vân mỉm cười thanh thản, ánh mắt đong đầy niềm tin: — "Thế hệ các bà dùng sức trẻ để giữ mạch máu thông tin đánh giặc. Thế hệ các cháu hôm nay có tri thức, công nghệ hiện đại, hãy làm cho 'mạch máu' tri thức và kinh tế của Việt Nam vươn xa ra thế giới nhé."
Nắng chiều bãi biển Đà Nẵng hắt vào hiên nhà, soi rõ nụ cười rạng rỡ của người nữ Anh hùng. Hình ảnh bà Bùi Thị Vân – "người giữ mạch máu thông tin trên đỉnh Trường Sơn" – sẽ mãi là ngọn đuốc sáng soi đường, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về giá trị của lao động, sáng tạo và lòng yêu nước sắt đá.
