NGƯỜI CON GÁI KHÔNG TÊN TRONG BỨC ẢNH BẤT TỬ

NGƯỜI CON GÁI KHÔNG TÊN TRONG BỨC ẢNH BẤT TỬ

Trong lịch sử nhiếp ảnh chiến tranh Việt Nam, có một bức ảnh nổi tiếng ghi lại hình ảnh người nữ thanh niên xung phong đứng giữa đêm tối, tay cầm lá cờ lệnh, trên vai mang súng, hướng dẫn những đoàn xe đi qua một cây cầu phao.

Bức ảnh mang tên “Đường ra tiền phương”.

Người chụp là nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành.

Điều đặc biệt là người phụ nữ trong ảnh không được chụp rõ gương mặt.

Và chính tác giả, dù đã sống cùng ký ức về khoảnh khắc ấy qua nhiều thập kỷ, vẫn không biết tên người mình đã chụp.

Đằng sau bức ảnh là câu chuyện về hai người con gái.

Một người đã hy sinh trước đó một đêm.

Người còn lại tiếp tục đứng vào vị trí của đồng đội, giữ cho con đường ra chiến trường không bị gián đoạn.

Một cây cầu trong những ngày bom đạn

Tháng 6 năm 1966, khi cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc diễn ra ác liệt, nhiều tuyến đường giao thông quan trọng trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ.

Cầu Gián Khuất trên Quốc lộ 1A, thuộc địa bàn Hà Nam, là một trong những khu vực mà các lực lượng thanh niên xung phong phải thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông.

Trong hoàn cảnh ấy, các đoàn xe vận chuyển hàng hóa ra tiền tuyến phải vượt qua nhiều đoạn đường nguy hiểm.

Những người thanh niên xung phong đảm nhận công việc hướng dẫn phương tiện, sửa chữa đường và tổ chức giao thông để bảo đảm các đoàn xe tiếp tục hành trình.

Đó là nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung cao độ.

Người cầm cờ lệnh phải đứng ở vị trí có thể quan sát và ra tín hiệu rõ ràng cho các phương tiện.

Nhưng cũng vì vậy, họ thường phải làm việc tại những địa điểm dễ bị phát hiện và đánh phá.

Giữa những người làm nhiệm vụ ấy có Nguyễn Thị Phúc, đội viên Đại đội Thanh niên xung phong 193 Nam Hà.

Một người ngã xuống

Trong một đêm tháng 6 năm 1966, Nguyễn Thị Phúc đang làm nhiệm vụ chỉ đường cho đoàn xe qua cầu phao.

Bất ngờ, máy bay Mỹ ném bom khu vực đầu cầu.

Những tiếng nổ dữ dội khiến công việc bị gián đoạn.

Nguyễn Thị Phúc bị thương rất nặng.

Do vết thương nghiêm trọng, không kịp cấp cứu, chị đã hy sinh.

Một cuộc đời trẻ trung dừng lại trong khi đang thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông.

Điều khiến câu chuyện đặc biệt xúc động là công việc của chị không thể vì thế mà ngừng lại.

Những đoàn xe vẫn cần vượt cầu.

Lương thực, vũ khí và các mặt hàng chi viện vẫn cần được chuyển đến nơi tập kết.

Con đường vẫn phải được bảo vệ.

Và ngay đêm hôm sau, nhiều nữ thanh niên xung phong trong đơn vị đã tình nguyện nhận nhiệm vụ thay người đồng đội vừa hy sinh.

Không có sự lựa chọn nào là dễ dàng.

Bởi họ đều biết rằng chính tại vị trí ấy, Nguyễn Thị Phúc đã ngã xuống.

Nhưng sự hy sinh của đồng đội không làm những người ở lại chùn bước.

Ngược lại, họ tiếp tục thực hiện công việc với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm giữ vững tuyến giao thông.

Khoảnh khắc được giữ lại bằng ánh sáng

Nhà báo Đinh Quang Thành có mặt tại khu vực cầu Gián Khuất và biết câu chuyện về sự hy sinh của Nguyễn Thị Phúc.

Đêm hôm sau, ông ghi lại hình ảnh một nữ thanh niên xung phong đứng đúng nơi người đồng đội đã từng làm nhiệm vụ.

Người con gái trong ảnh có mái tóc buông dài, khoác tấm ni-lông che mưa.

Trên vai cô là khẩu súng.

Tay cô cầm lá cờ lệnh đỏ.

Phía sau là những vệt sáng của đoàn xe đang tiếp tục vượt qua cầu.

Bức ảnh không có cảnh chiến đấu trực tiếp, không ghi lại khoảnh khắc bom nổ.

Nhưng chỉ bằng một dáng người đứng trong bóng tối, tác phẩm đã thể hiện được sự bền bỉ và lòng dũng cảm của tuổi trẻ Việt Nam thời chiến.

Điều đặc biệt hơn cả là người phụ nữ trong ảnh không được xác định tên.

Theo lời kể của nhà báo Đinh Quang Thành, ông không biết danh tính của cô.

Và chính sự vô danh ấy đã khiến bức ảnh mang một ý nghĩa rộng lớn.

Bởi hình ảnh người cầm cờ có thể đại diện cho biết bao nữ thanh niên xung phong đã từng làm nhiệm vụ trên những tuyến đường nguy hiểm trong chiến tranh.

Họ có thể không được ghi tên trong những trang sử nổi bật.

Nhưng chính những công việc thầm lặng của họ đã góp phần giữ cho các tuyến giao thông luôn thông suốt.

Một người ngã xuống, nhiều người tiếp bước

Câu chuyện phía sau bức ảnh khiến chúng ta suy ngẫm về tinh thần đồng đội.

Nguyễn Thị Phúc đã hy sinh.

Nhưng công việc của chị vẫn được những người ở lại tiếp tục.

Một người giữ cờ ngã xuống, người khác cầm lấy lá cờ.

Một vị trí bị bom đánh phá, những người còn sống lại tìm cách khôi phục.

Một chuyến xe bị gián đoạn, những đoàn xe khác vẫn tiếp tục lên đường.

Đó chính là sức mạnh của tinh thần đoàn kết trong những năm tháng khó khăn.

Không ai có thể hoàn thành một nhiệm vụ lớn lao nếu chỉ dựa vào sức lực của riêng mình.

Chiến thắng của dân tộc là kết quả của sự đóng góp từ nhiều con người, nhiều vị trí và nhiều công việc khác nhau.

Đối với những nữ thanh niên xung phong, lòng yêu nước được thể hiện bằng những đêm không ngủ, những lần san lấp hố bom và những giờ phút đứng làm nhiệm vụ giữa hiểm nguy.

Bức ảnh vượt qua thời gian

Năm 2016, nhà báo Đinh Quang Thành trao tặng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam bộ sưu tập gần 400 bức ảnh, trong đó có tác phẩm “Đường ra tiền phương”.

Từ một khoảnh khắc được ghi lại trong chiến tranh, bức ảnh trở thành hiện vật phục vụ công tác lưu giữ ký ức và giáo dục lịch sử.

Ngày nay, người xem có thể không biết tên người con gái trong ảnh.

Nhưng họ có thể nhận ra vẻ đẹp của một thế hệ.

Đó là sự bình tĩnh trước hiểm nguy, tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ và sự tiếp nối giữa những người đồng đội.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện nhắc nhở rằng không phải mọi đóng góp có ý nghĩa đều gắn với một danh hiệu hay sự nổi tiếng.

Có những con người lặng lẽ thực hiện nhiệm vụ, không mong được ghi nhận, nhưng công việc của họ lại góp phần tạo nên những thành quả chung.

Nữ thanh niên xung phong trong bức ảnh có thể chưa được biết tên. Nhưng chính dáng đứng giữa đêm tối và lá cờ trên tay cô đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam thời hoa lửa.

Lịch sử không chỉ ghi nhớ những người được gọi tên. Lịch sử còn được làm nên bởi biết bao con người vô danh, những người đã đứng vững ở vị trí của mình để con đường của Tổ quốc tiếp tục đi tới.