Người con gái kiên trung của đất Nam Sách - Anh hùng liệt sĩ Mạc Thị Bưởi

ó những người anh hùng được nhắc đến bởi những trận đánh lớn.

Nhưng cũng có những người không đứng ở chiến trường với súng đạn trong tay. Họ đi qua những làng quê, những con đường nhỏ, những vùng đất đang bị quân thù kiểm soát, mang theo những tin tức, những nhiệm vụ và niềm tin vào ngày đất nước được tự do.

Mạc Thị Bưởi là một người như thế.

Bà sinh năm 1927 tại Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, trong một gia đình nông dân. Tuổi trẻ của bà gắn với những năm đất nước chìm trong chiến tranh và nhân dân phải sống dưới sự kiểm soát của thực dân Pháp.

Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, cô gái trẻ Mạc Thị Bưởi đã lựa chọn con đường hoạt động cách mạng.

Từ đó, cuộc đời bà gắn với những công việc thầm lặng nhưng vô cùng nguy hiểm.

Cô gái làm công tác bí mật

Trong chiến tranh, có những người chiến đấu bằng súng.

Nhưng cũng có những người chiến đấu bằng tin tức, lòng tin và sự gan dạ.

Mạc Thị Bưởi là một trong những người như vậy.

Bà tham gia hoạt động tại địa phương, làm công tác liên lạc, xây dựng và bảo vệ cơ sở cách mạng trong vùng địch kiểm soát.

Công việc liên lạc tưởng như đơn giản.

Nhưng mỗi lần đi qua một con đường, mỗi lần gặp một cơ sở, mỗi lần mang theo một thông tin đều có thể khiến người cán bộ bí mật bị phát hiện.

Chỉ cần một ánh mắt nghi ngờ của quân địch.

Một cuộc kiểm tra bất ngờ.

Một người bị bắt và khai báo.

Mạng sống có thể bị đặt vào tình thế hiểm nghèo.

Nhưng Mạc Thị Bưởi vẫn tiếp tục.

Bà hiểu rằng nếu những người làm công tác bí mật không đứng vững, mạng lưới kháng chiến ở vùng địch kiểm soát sẽ rất khó tồn tại.

Ba hàng rào dây thép gai

Năm 1950, trong một trận đánh khi bộ đội ta tiến công đồn địch, Mạc Thị Bưởi được giao nhiệm vụ nắm tình hình.

Đó là một nhiệm vụ nguy hiểm.

Phía trước là vị trí địch được bảo vệ bằng nhiều lớp hàng rào dây thép gai.

Nhưng bà không đứng ngoài quan sát.

Bà bò qua ba hàng rào dây thép gai, nhiều lần tiến sát vị trí địch để nắm tình hình và cung cấp thông tin cho bộ đội. (ct.qdnd.vn)

Hãy hình dung cảnh tượng ấy.

Trong bóng tối, một người phụ nữ trẻ nằm sát mặt đất.

Phía trước là đồn địch.

Những hàng dây thép gai có thể mắc vào quần áo, gây tiếng động và khiến người chiến sĩ bị phát hiện.

Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến nhiệm vụ thất bại.

Nhưng Mạc Thị Bưởi vẫn tiến lên.

Bà hiểu rằng những thông tin mình mang về có thể giúp đồng đội đánh đúng mục tiêu, tránh tổn thất và giành thắng lợi.

Đó là một dạng dũng cảm rất khác.

Không có tiếng súng.

Không có tiếng reo hò.

Chỉ có một người phụ nữ lặng lẽ bò trong bóng tối, giữa vòng vây của quân thù.

Người con gái của những làng quê

Công việc của Mạc Thị Bưởi không chỉ là liên lạc.

Nhiều lần, bà cùng cán bộ huyện về các xã để diệt tề, trừ gian, bảo vệ cơ sở cách mạng. (ct.qdnd.vn)

Ở những vùng bị địch kiểm soát, việc giữ được cơ sở cách mạng là một cuộc đấu tranh âm thầm.

Người cán bộ phải biết ai đáng tin.

Phải bảo vệ người dân.

Phải giữ bí mật.

Phải tìm cách liên lạc với lực lượng kháng chiến.

Và đôi khi phải đối mặt với những kẻ chỉ điểm, những cuộc truy lùng và những cuộc bắt bớ.

Mạc Thị Bưởi trở thành một trong những cán bộ hoạt động nổi bật ở vùng này.

Những chiến công của bà khiến quân địch ngày càng căm tức.

Chúng treo thưởng lớn cho ai bắt được bà.

Nhưng càng bị săn đuổi, bà càng phải thận trọng.

Và cũng càng phải can đảm.

Chuyến đi cuối cùng

Năm 1951, cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết liệt.

Mạc Thị Bưởi nhận nhiệm vụ vận động nhân dân trong vùng tạm chiếm chuẩn bị lương thực, trong đó có gạo, đường và sữa, để chuyển ra vùng tự do phục vụ Chiến dịch Trần Hưng Đạo, đánh Đường 18. (ct.qdnd.vn)

Đó là công việc hậu cần.

Nhưng trong vùng địch kiểm soát, hậu cần cũng là chiến trường.

Mỗi bao gạo được đưa ra ngoài.

Mỗi chuyến hàng vượt qua được sự kiểm soát.

Mỗi người dân tham gia giúp đỡ kháng chiến.

Đều là một phần của cuộc chiến đấu.

Mạc Thị Bưởi tiếp tục lên đường.

Nhưng chuyến đi ấy đã trở thành chuyến đi cuối cùng của bà.

Khi rơi vào tay giặc

Trên đường làm nhiệm vụ, Mạc Thị Bưởi không may bị quân địch phục kích và bắt được.

Đối với một cán bộ hoạt động bí mật, đây là tình huống khủng khiếp nhất.

Kẻ địch biết bà là người quan trọng.

Chúng muốn bà khai ra cơ sở.

Muốn biết đồng đội ở đâu.

Muốn biết mạng lưới cách mạng hoạt động như thế nào.

Và chúng dùng những hình thức tra tấn cực kỳ tàn bạo để buộc bà khuất phục.

Nhưng Mạc Thị Bưởi không khai báo.

Không một lời phản bội tổ chức.

Không một lời chỉ dẫn để đồng đội bị bắt.

Bà giữ im lặng.

Giữa đau đớn, người phụ nữ trẻ ấy vẫn giữ trọn lòng trung thành với những người đang chiến đấu cùng mình.

Đó là khoảnh khắc mà một con người có thể đứng trước hai lựa chọn:

Một bên là sự sống của bản thân.

Một bên là sự an toàn của đồng đội và cơ sở cách mạng.

Mạc Thị Bưởi đã lựa chọn đồng đội.

Người con gái không khuất phục

Cuối cùng, quân địch hiểu rằng không thể khuất phục được người phụ nữ trẻ ấy.

Chúng sát hại bà một cách dã man.

Mạc Thị Bưởi hy sinh khi mới 24 tuổi. (ct.qdnd.vn)

Một cô gái mới chỉ bước qua tuổi thanh xuân.

Một cuộc đời còn rất dài phía trước.

Nhưng cuộc đời ấy đã dừng lại trong một hoàn cảnh đau thương.

Điều còn lại là lòng trung thành.

Là sự kiên cường.

Và là câu chuyện về một người phụ nữ đã không để kẻ thù lấy được điều chúng muốn nhất:

Thông tin về đồng đội và cơ sở cách mạng.

Sự hy sinh không bị lãng quên

Tin Mạc Thị Bưởi hy sinh khiến nhân dân và đồng đội địa phương vô cùng thương tiếc.

Nhưng sự hy sinh của bà không khiến mọi người đầu hàng.

Ngược lại, tấm gương của bà trở thành nguồn động viên để đồng đội tiếp tục chiến đấu. (ct.qdnd.vn)

Trong chiến tranh, có những người ngã xuống nhưng tinh thần của họ lại trở thành sức mạnh cho những người còn sống.

Mạc Thị Bưởi là một người như vậy.

Bà không còn có thể tiếp tục đi trên những con đường làng.

Không còn có thể mang tin tức từ cơ sở này đến cơ sở khác.

Không còn có thể vận động người dân đóng góp cho kháng chiến.

Nhưng câu chuyện về bà tiếp tục được truyền lại.

Người anh hùng trong đợt phong tặng đầu tiên

Sau khi đất nước giành thắng lợi, Nhà nước ghi nhận những cống hiến của Mạc Thị Bưởi.

Ngày 31 tháng 8 năm 1955, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì. (ct.qdnd.vn)

Đây là đợt phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên.

Như vậy, tên Mạc Thị Bưởi được đặt trong hàng ngũ những anh hùng tiêu biểu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Nhưng danh hiệu ấy không thể làm thay đổi điều quan trọng nhất:

Bà đã hy sinh khi còn rất trẻ.

Và điều khiến người đời nhớ đến bà không phải chỉ là một tấm bằng hay một huân chương.

Đó là sự bất khuất trong những giây phút cuối cùng.

Một người phụ nữ bình thường làm nên điều phi thường

Khi nhìn lại cuộc đời Mạc Thị Bưởi, có thể thấy bà không bắt đầu như một nhân vật lịch sử.

Bà chỉ là một cô gái sinh ra ở một vùng quê.

Lớn lên giữa cuộc sống của người nông dân.

Rồi chiến tranh đến.

Đất nước cần những người đứng lên.

Và bà đã đứng lên.

Bà không có trong tay những vũ khí hiện đại.

Không có một đơn vị lớn phía sau.

Nhiều nhiệm vụ của bà thậm chí không được nhìn thấy trên chiến trường.

Nhưng chính những công việc âm thầm ấy đã giúp duy trì mạng lưới kháng chiến trong vùng địch kiểm soát.

Bò qua hàng rào dây thép gai để nắm tình hình.

Đưa tin giữa những vùng nguy hiểm.

Bảo vệ cơ sở cách mạng.

Vận động nhân dân đóng góp lương thực cho chiến dịch.

Và cuối cùng, khi bị bắt, giữ im lặng trước sự tra tấn của kẻ thù.

Đó là cách Mạc Thị Bưởi chiến đấu.

Câu chuyện còn lại sau 24 năm

Mạc Thị Bưởi chỉ sống 24 năm.

Nếu tính theo thời gian, đó là một cuộc đời rất ngắn.

Nhưng lịch sử không chỉ được đo bằng số năm một người tồn tại.

Lịch sử còn được đo bằng những gì người ấy đã làm trong quãng đời của mình.

Mạc Thị Bưởi đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho cuộc kháng chiến.

Bà đã chọn nguy hiểm thay vì bình yên.

Chọn trách nhiệm thay vì an toàn.

Và khi đứng trước sự tra tấn của quân thù, bà đã chọn bảo vệ đồng đội thay vì cứu lấy bản thân.

Có lẽ vì thế mà câu chuyện về bà vẫn khiến người đọc xúc động sau nhiều thế hệ.

Bởi lòng dũng cảm không phải lúc nào cũng có tiếng súng.

Đôi khi, lòng dũng cảm chỉ là một người phụ nữ trẻ biết mình có thể bị bắt, nhưng vẫn bước lên đường.

Đôi khi, lòng dũng cảm là bò qua những hàng rào thép gai trong bóng tối để đưa một thông tin về cho đồng đội.

Và đôi khi, lòng dũng cảm chỉ đơn giản là im lặng khi kẻ thù muốn mình phản bội những người đang tin tưởng mình.

Mạc Thị Bưởi đã làm được tất cả những điều ấy.

Bà ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng từ mảnh đất Nam Sách, câu chuyện về người con gái ấy đã vượt qua thời gian.

Một cô gái quê trở thành người anh hùng.
Một người liên lạc trở thành biểu tượng của lòng trung thành.
Một người đã hy sinh ở tuổi 24 nhưng tên tuổi còn được nhắc lại qua nhiều thế hệ.

Và có lẽ đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của sự hy sinh:

Một người có thể ngã xuống, nhưng lý tưởng và lòng can đảm mà họ để lại có thể tiếp tục sống trong những người ở lại.