Người con gái mang bí danh Cao Kỳ Vân

Có những con người bước qua cuộc đời chỉ vỏn vẹn đôi mươi năm ngắn ngủi, nhưng tên tuổi của họ lại sống mãi cùng non sông. Họ không chỉ để lại những chiến công, mà còn để lại một biểu tượng về lòng yêu nước, về sự quả cảm và đức hy sinh. Nữ anh hùng liệt sĩ Cao Kỳ Vân là một người như thế.Đầu những năm 1950, vùng đất Bắc Giang chìm trong khói lửa chiến tranh. Quân Pháp dựng lên nhiều đồn bốt kiên cố, thực hiện những cuộc càn quét, bắt bớ và đàn áp phong trào kháng chiến. Giữa những ngày tháng gian nan ấy, trong hàng ngũ Công an kháng chiến xuất hiện một nữ chiến sĩ trẻ mang bí danh Cao Kỳ Vân.

Ít ai biết rằng, tên thật của chị là Nguyễn Thị Được. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ chị đã sớm chứng kiến cảnh quê hương bị giày xéo bởi chiến tranh. Chính những tháng ngày ấy đã nuôi dưỡng trong cô gái trẻ lòng căm thù giặc sâu sắc và khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc. Với dáng người nhỏ nhắn, khuôn mặt hiền hậu và ánh mắt thông minh, chị nhanh chóng được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ trong Tổ điệp báo Sao Chổi thuộc Ty Công an Bắc Giang. Công việc của người chiến sĩ tình báo vô cùng hiểm nguy. Họ phải sống ngay giữa vòng vây của địch, thu thập tin tức, nắm quy luật hoạt động của quân Pháp và chuẩn bị cho những trận đánh quan trọng.

Mỗi lần bước vào vùng địch kiểm soát là mỗi lần đối mặt với cái chết. Chỉ một ánh mắt nghi ngờ, một lời khai không khớp cũng có thể khiến người chiến sĩ phải trả giá bằng mạng sống. Thế nhưng Cao Kỳ Vân chưa bao giờ chùn bước. Đầu năm 1950, lực lượng kháng chiến nhận được tin báo quan trọng. Tại đồn Mỏ Thổ, quân Pháp sẽ tổ chức một cuộc họp với nhiều sĩ quan chỉ huy để chuẩn bị mở đợt càn quét lớn vào vùng căn cứ cách mạng. Nếu cuộc họp ấy diễn ra trót lọt, hàng nghìn người dân vô tội sẽ phải hứng chịu bom đạn, còn lực lượng kháng chiến sẽ gặp muôn vàn khó khăn. Một kế hoạch táo bạo được xây dựng. Người nhận nhiệm vụ đặc biệt chính là nữ điệp báo Cao Kỳ Vân.

Sáng ngày 1 tháng 5 năm 1950, trong làn sương sớm, một cô gái quê vai đeo chiếc giỏ tre lặng lẽ tiến về phía đồn Mỏ Thổ. Bề ngoài, chị chỉ như bao người phụ nữ đi bắt cua, bắt ốc kiếm sống. Không ai biết rằng, dưới lớp cua và cỏ khô trong chiếc giỏ ấy là hai quả lựu đạn đã được chuẩn bị sẵn. Bình tĩnh, tự nhiên và đầy bản lĩnh, chị vượt qua các vọng gác của địch. Những tên lính gác chỉ nhìn thấy một cô gái nông dân lam lũ nên không hề cảnh giác. Bên trong đồn, cuộc họp của các sĩ quan Pháp đang diễn ra. Đó chính là thời khắc quyết định. Không một giây do dự, Cao Kỳ Vân nhanh như cắt rút hai quả lựu đạn, giật chốt rồi ném thẳng vào nơi quân địch đang tập trung đông nhất. Hai tiếng nổ dữ dội vang lên liên tiếp. Khói bụi mù mịt. Tiếng la hét, tiếng kêu cứu và tiếng súng nổ hỗn loạn bao trùm cả đồn Mỏ Thổ. Nhiều sĩ quan và binh lính Pháp bị tiêu diệt hoặc trọng thương. Kế hoạch càn quét quy mô lớn của quân địch hoàn toàn bị phá vỡ. Trong lúc tìm đường rút lui, chị không may bị quân Pháp bao vây và bắt giữ.

Biết người con gái nhỏ bé trước mặt chính là người thực hiện vụ đánh táo bạo ấy, quân Pháp vô cùng tức giận. Chúng dùng đủ mọi cực hình tra tấn với hy vọng moi được bí mật về tổ chức cách mạng. Những trận đòn roi, những cuộc thẩm vấn kéo dài ngày này qua ngày khác không thể khuất phục được người nữ chiến sĩ. Chúng dụ dỗ. Chúng mua chuộc. Chúng hứa hẹn tha chết nếu chị khai báo. Nhưng đổi lại, chúng chỉ nhận được sự im lặng. Có những lúc, giữa những trận đòn tàn bạo, người con gái mới ngoài hai mươi tuổi chỉ khẽ ngẩng đầu nhìn thẳng vào kẻ thù bằng ánh mắt đầy khinh bỉ. Chị hiểu rằng, chỉ cần mình mở miệng, biết bao đồng đội sẽ bị bắt, biết bao cơ sở cách mạng sẽ bị xóa sổ. Và chị đã lựa chọn giữ trọn lời thề của người chiến sĩ.

Không một bí mật nào bị tiết lộ. Không một đồng đội nào bị phản bội. Cuối cùng, thực dân Pháp đã sát hại chị khi mới tròn 25 tuổi. Người nữ điệp báo ngã xuống, nhưng lòng trung thành và ý chí bất khuất của chị đã trở thành nguồn sức mạnh cho biết bao thế hệ chiến sĩ tiếp bước. Nhiều năm sau ngày đất nước hòa bình, tên tuổi Cao Kỳ Vân vẫn luôn được nhắc đến với niềm kính trọng. Năm 1998, Chủ tịch nước truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Chị được ghi nhận là nữ anh hùng liệt sĩ đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân. Ngày nay, trên mảnh đất Việt Yên – nơi từng diễn ra trận đánh năm xưa – khu tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Cao Kỳ Vân được xây dựng trang nghiêm. Mỗi năm, hàng nghìn đoàn viên, thanh niên, chiến sĩ công an và học sinh đến đây dâng hương tưởng niệm, lắng nghe câu chuyện về người nữ chiến sĩ đã lấy tuổi xuân của mình đổi lấy sự bình yên cho Tổ quốc.

Lịch sử có nhiều anh hùng, nhưng không phải ai cũng có một cuộc đời ngắn ngủi mà rực rỡ đến vậy. Cao Kỳ Vân không chỉ chiến đấu bằng vũ khí, mà còn chiến thắng bằng lòng dũng cảm, trí thông minh và sự kiên trung trước kẻ thù. Hình ảnh cô gái nông dân với chiếc giỏ tre bước bình thản vào giữa đồn giặc năm ấy đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước Việt Nam. Bởi có những bông hoa chỉ nở một lần giữa khói lửa chiến tranh, nhưng hương thơm của chúng còn mãi với thời gian. Và Cao Kỳ Vân chính là một bông hoa như thế – bông hoa bất tử của một thời./.