NGƯỜI CON GÁI MANG TÊN CÚC

Có những cái tên nghe rất bình dị nhưng sau này trở thành những cái tên không thể nào quên. Hồ Thị Cúc là một cái tên như thế. Chị sinh năm 1944 tại Nương Bao, xã Sơn Bằng, huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh. Hơn hai mươi năm sau, cái tên ấy được nhắc đến trong những trang sử về Ngã ba Đồng Lộc. Khi còn nhỏ, Hồ Thị Cúc không thể biết rằng một ngày nào đó tên mình sẽ được khắc ghi trong lịch sử. Chị cũng như bao cô gái quê khác, lớn lên trong tình yêu thương của người thân, gắn bó với quê hương và có những ước mơ riêng. Nhưng thời đại mà chị sống là một thời đại đặc biệt. Chiến tranh khiến nhiều người trẻ phải rời quê hương, bước vào những công việc mà trước đó họ chưa từng nghĩ tới. Hồ Thị Cúc cũng lên đường và trở thành nữ thanh niên xung phong. Chị được giao nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc, nơi tuyến đường vận tải chiến lược thường xuyên bị máy bay đánh phá. Tiểu đội 4, Đại đội 552 gồm mười cô gái có nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa đường và giữ cho giao thông không bị gián đoạn. Những công việc ấy nghe có vẻ đơn giản nếu chỉ đọc trên giấy. Nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, mỗi lần ra đường đều là một lần các cô phải đối diện với nguy hiểm. Các cô phải làm việc khẩn trương vì những chuyến xe phía sau đang chờ đường thông. Công việc của họ không tạo nên những trận đánh lớn trên chiến trường, nhưng lại có ý nghĩa trực tiếp đối với việc bảo đảm tuyến chi viện. Hồ Thị Cúc đã thực hiện nhiệm vụ ấy cho đến ngày cuối cùng của cuộc đời. Ngày 24/7/1968, chị cùng chín đồng đội hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc. Từ đó, cái tên “Hồ Thị Cúc” không còn chỉ thuộc về một gia đình ở Sơn Bằng. Nó trở thành một phần của ký ức Hà Tĩnh và của lịch sử thanh niên xung phong Việt Nam. Điều đặc biệt là khi người ta nhắc đến chị, người ta không chỉ nhớ đến sự hy sinh. Người ta còn nhớ đến hình ảnh một cô gái trẻ có quê hương, có gia đình, có đồng đội và có một cuộc đời chưa kịp đi hết. Chính sự bình dị ấy làm cho câu chuyện của chị trở nên gần gũi. Những người trẻ hôm nay có thể nhìn vào chị không phải như một nhân vật xa xôi mà như một cô gái bằng tuổi những người chị, người cô, người bạn quanh mình. Chị từng có những ngày bình thường. Chị từng trở về quê. Chị từng sống giữa những người thân. Nhưng khi đất nước cần, chị đã lựa chọn cống hiến. Hơn nửa thế kỷ sau, mỗi lần tên Hồ Thị Cúc được nhắc đến, đó không chỉ là một lần nhắc lại lịch sử. Đó còn là một lần chúng ta nhắc mình về giá trị của tuổi trẻ. Tuổi trẻ có thể rất ngắn, nhưng cách một người sống trong những năm tháng ấy có thể tạo nên dấu ấn rất dài. Hồ Thị Cúc chỉ sống 24 năm. Nhưng câu chuyện về chị đã được kể qua nhiều thế hệ. Một cái tên bình dị đã trở thành một phần của ký ức dân tộc. Và đó chính là điều làm nên sức sống của những câu chuyện thời hoa lửa.