Người Con Gái Quảng Nam Bản Lĩnh Trước Mọi Đòn Tra Tấn Dã Man
Thôn Liễu Kinh
Sinh ra trên vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống cách mạng, Trần Thị Lý tham gia hoạt động kháng chiến từ khi mới 12 tuổi với vai trò thiếu niên điệp báo, giao liên. Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết năm 1954, chị tiếp tục bám trụ lại quê nhà, gạt bỏ tình cảm cá nhân để xây dựng cơ sở bí mật, nuôi giấu cán bộ và chuyển giao tài liệu quan trọng cho lực lượng cách mạng.
Tháng 11 năm 1956, trên đường làm nhiệm vụ, chị Trần Thị Lý không may bị chính quyền Sài Gòn phát hiện và bắt giữ. Biết chị là mắt xích quan trọng nắm giữ nhiều đầu mối cán bộ cốt cán tại vùng Quảng Nam – Đà Nẵng, kẻ thù đã đưa chị qua nhiều nhà tù khốc liệt, dùng những thủ đoạn tra tấn tàn bạo bậc nhất nhằm đè bẹp tinh thần người nữ giao liên trẻ.
Tại các phòng tra tấn, chúng dùng điện cao thế dí vào tai, vú, ngón chân; dùng kim sắt đâm vào các đầu ngón tay; dùng dùi gậy đánh gãy xương sườn, mảng thịt tróc lột; thậm chí cho chó béc-giê xé xác và dùng các nhục hình dã man nhất đối với cơ thể người phụ nữ. Thân thể chị chấn thương nặng nề, nhiều lần chết đi sống lại trên sàn nhà giam ướt đầm máu. Thế nhưng, trước mọi đòn thù tàn khốc, chị Trần Thị Lý vẫn giữ vững một chí khí sắt đá: Không khai một lời, không tiết lộ bất kỳ một cơ sở hay đồng đội nào.
Năm 1958, khi thấy chị kiệt sức, kiệt quệ hoàn toàn, nhịp tim yếu ớt tưởng chừng không thể sống nổi, chính quyền đối phương đã đem vứt chị ra bãi rác gần nhà tù nhằm xóa dấu vết. Lực lượng cơ sở của ta đã kịp thời phát hiện, bí mật giải cứu và đưa chị ra miền Bắc điều trị. Khi đến Hà Nội, cơ thể chị chỉ còn nặng 26kg, chịu hơn 40 vết thương lớn nhỏ, tàn phế nặng nề nhưng trái tim vẫn đập những nhịp đập kiên cường.
Câu chuyện về lòng dũng cảm, sự chịu đựng phi thường của chị Trần Thị Lý đã làm xúc động triệu triệu trái tim Việt Nam và bạn bè quốc tế. Hình ảnh người con gái Quảng Nam bất khuất đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận để nhà thơ Tố Hữu viết nên bài thơ nổi tiếng "Người con gái Việt Nam":
"Em là ai? Cô gái hay nàng tiên
Mơ hay thực mà tay em cầm phấn?
Đôi mắt mở to nhìn vào khoảng vắng
Ôi cánh tay em hay cánh bàng tròn..."
Với những hy sinh phi thường và lòng trung thành vô hạn đối với Tổ quốc, chị Trần Thị Lý đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cùng nhiều huân, huy chương cao quý.
