NGƯỜI CON GÁI QUÊ ĐỨC THỌ VÀ NHỮNG NĂM THÁNG GIỮ ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Trong những câu chuyện về tuyến đường Trường Sơn, người ta thường nhớ đến những đoàn xe nối dài, những người lính hành quân vào Nam hay những trận bom dữ dội giữa đại ngàn. Nhưng phía sau mỗi chuyến xe còn có những con người âm thầm bảo đảm cho con đường được thông suốt. Họ san lấp hố bom, sửa đường, cứu xe, dẫn đường và sẵn sàng hy sinh để giữ mạch giao thông. Nguyễn Thị Kim Huế, người con gái quê Đức Thọ, Hà Tĩnh, là một trong những người đã dành tuổi trẻ của mình cho tuyến lửa ấy.

Sinh ra trong một gia đình ở xã Đức Lạng, huyện Đức Thọ, Nguyễn Thị Kim Huế trưởng thành trong những năm đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ. Khi chiến tranh ngày càng ác liệt, chị tham gia lực lượng thanh niên xung phong và được điều động vào tuyến đường Trường Sơn. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng công việc mà chị đảm nhận lại đòi hỏi sự gan dạ và sức chịu đựng phi thường.

Trường Sơn thời chiến không phải là con đường theo nghĩa thông thường. Đó là một hệ thống đường xuyên rừng, vượt núi, liên tục bị máy bay địch đánh phá. Ban ngày, những đoàn xe phải tìm cách tránh bom; ban đêm, những người thanh niên xung phong lại tranh thủ sửa đường, lấp hố bom để xe tiếp tục hành quân.

Có những đoạn đường vừa được san lấp thì bom lại trút xuống. Những hố bom mới xuất hiện chồng lên những hố bom cũ. Đất đá bị cày xới, cây rừng đổ xuống, khói bom phủ kín cả một vùng. Nhưng chỉ cần đường còn có thể đi, những người thanh niên xung phong lại lao vào khắc phục.

Nguyễn Thị Kim Huế đã trải qua những ngày tháng như thế.

Công việc của chị và đồng đội không có những khoảnh khắc hào nhoáng. Họ chủ yếu làm việc trong bóng tối, giữa tiếng máy bay và tiếng bom. Có khi cả đơn vị vừa ăn vội một bữa cơm đã phải lập tức ra đường vì có đoàn xe đang chờ. Có khi đang sửa đường thì máy bay địch quay lại. Nhưng nhiệm vụ vẫn phải tiếp tục.

Bởi phía sau họ là hàng hóa, vũ khí và những người lính đang chờ ở chiến trường.

Một con đường bị tắc có thể khiến cả đoàn xe phải dừng lại. Một cây cầu bị đánh sập có thể làm gián đoạn cả tuyến vận chuyển. Vì vậy, những người làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông luôn phải chạy đua với bom đạn.

Trong những năm tháng ấy, Nguyễn Thị Kim Huế cùng đồng đội đã biến những cung đường đầy hố bom thành con đường tiếp tục nối hậu phương với tiền tuyến. Đó là một công việc tưởng như rất bình thường nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt trong toàn bộ cuộc chiến.

Điều khiến người ta xúc động khi nhìn lại những thanh niên xung phong Trường Sơn chính là tuổi đời của họ. Phần lớn đều còn rất trẻ. Họ rời quê hương khi mới mười tám, đôi mươi, mang theo những ước mơ rất giản dị. Nhưng chiến tranh buộc họ phải trưởng thành trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.

Những cô gái vốn quen với ruộng đồng, mái nhà và những con đường làng nay phải cầm cuốc, cầm xẻng giữa rừng sâu. Họ phải chịu đói, chịu rét, chịu bệnh tật và đặc biệt là chịu đựng sự đe dọa thường trực của bom đạn.

Nhưng họ không lùi bước.

Đó là vẻ đẹp của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng “hoa lửa”.

Nguyễn Thị Kim Huế sau này được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với những đóng góp của chị trong những năm tháng chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn.

Nhưng có lẽ, với người phụ nữ ấy, phần thưởng lớn nhất vẫn là khi đất nước hòa bình, những con đường được nối liền và những người lính năm xưa có ngày trở về.

Chiến tranh đã qua nhiều thập kỷ. Trường Sơn hôm nay đã có những tuyến đường hiện đại. Những chiếc xe chạy qua núi rừng không còn phải tránh bom. Những người trẻ đi trên những cung đường ấy có thể chỉ nhìn thấy vẻ đẹp của núi rừng mà khó hình dung rằng nơi đây từng là một trong những chiến trường ác liệt nhất.

Nhưng dưới những con đường hôm nay là ký ức của một thế hệ.

Có những người đã hy sinh.

Có những người mang thương tật suốt đời.

Có những người trở về nhưng không bao giờ quên được những đồng đội đã nằm lại.

Nguyễn Thị Kim Huế là một trong những người đã đi qua thời kỳ ấy.

Câu chuyện của chị nhắc chúng ta rằng chiến thắng không chỉ được tạo nên từ những trận đánh lớn. Nó còn được tạo nên từ những người âm thầm giữ cho đường thông, cầu vững, xe chạy và hàng hóa đến được chiến trường.

Nếu người lính ngoài mặt trận chiến đấu bằng súng, thì những người thanh niên xung phong trên đường Trường Sơn chiến đấu bằng sức người, bằng lòng dũng cảm và bằng ý chí không để tuyến đường bị chia cắt.

Họ đã dùng tuổi trẻ của mình để giữ một con đường.

Và con đường ấy đã góp phần đưa cả dân tộc đi đến ngày thống nhất.

Đó chính là điều làm nên vẻ đẹp của “thời hoa lửa”: những con người bình dị nhưng trong những thời khắc quyết định đã trở nên phi thường