NGƯỜI CON HÀ TĨNH TRONG TRẬN ĐÁNH MỞ MÀN ĐIỆN BIÊN PHỦ

Có những câu chuyện lịch sử càng nhìn từ xa càng thấy lớn lao, nhưng khi trở về với quê hương, ta lại nhận ra chúng bắt đầu từ những con người rất gần gũi. Phan Đình Giót là một câu chuyện như thế. Ông là người con của Cẩm Quan, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, nhưng tên tuổi ông đã vượt khỏi phạm vi quê hương để trở thành một phần của lịch sử Điện Biên Phủ.

Hà Tĩnh là vùng đất có truyền thống yêu nước và cách mạng. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhân dân Hà Tĩnh đã có nhiều đóng góp cho tiền tuyến. Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh, trong giai đoạn 1945–1954, hơn 43.780 thanh niên Hà Tĩnh gia nhập quân đội, 32.600 người tham gia dân công hỏa tuyến và toàn tỉnh đóng góp gần 27,4 triệu ngày công phục vụ kháng chiến.

Trong dòng người ấy có Phan Đình Giót.

Ông quê ở thôn Mười, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên. Đầu tháng 3 năm 1954, ông có mặt trong Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312, đơn vị chuẩn bị tham gia trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Hãy thử hình dung một người thanh niên rời quê hương, đi qua hàng trăm cây số để đến một chiến trường xa xôi. Phía sau là gia đình, là làng quê, là những con đường quen thuộc. Phía trước là một chiến dịch mà cả đất nước đang đặt niềm tin.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phan Đình Giót cùng đơn vị hành quân gần 500km. Đường đi qua nhiều đèo dốc, việc mang vác nặng khiến người lính phải đối diện với rất nhiều khó khăn. Nhưng ông vẫn tiếp tục cùng đơn vị tiến về phía trước.

Chiều 13 tháng 3 năm 1954, Him Lam trở thành nơi thử thách tinh thần của những người lính. Trận đánh mở màn diễn ra quyết liệt. Phan Đình Giót tham gia tiến công các vị trí của đối phương. Ông đã góp phần phá các hỏa điểm và tạo điều kiện cho đồng đội tiến lên. Cuối cùng, trong một tình huống đặc biệt, ông dùng thân mình lấp lỗ châu mai và hy sinh.

Câu chuyện ấy đã trở thành niềm tự hào của quê hương Hà Tĩnh.

Nhưng điều đáng quý là Hà Tĩnh không chỉ nhớ đến Phan Đình Giót như một người anh hùng. Quê hương còn gìn giữ ký ức về ông thông qua Nhà tưởng niệm tại Cẩm Quan. Năm 2025, Nhà tưởng niệm Phan Đình Giót được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh. Công trình trở thành địa chỉ để nhân dân, đoàn viên, thanh thiếu nhi và du khách tưởng niệm, tìm hiểu lịch sử.

Địa chỉ đỏ ấy có ý nghĩa đặc biệt với thế hệ trẻ Hà Tĩnh. Bởi khi học lịch sử trong sách, những sự kiện có thể trở nên xa xôi. Nhưng khi đứng trước một nơi gắn với một con người cụ thể, lịch sử trở nên gần hơn.

Một người con Hà Tĩnh đã đi từ Cẩm Quan đến Điện Biên. Ông không trở về, nhưng tên tuổi trở về với quê hương.

Đó là cách ký ức lịch sử sống trong cộng đồng.

Ngày nay, Hà Tĩnh tiếp tục phát huy truyền thống của những thế hệ đi trước. Những con đường mang tên Phan Đình Giót, những hoạt động tưởng niệm và giáo dục truyền thống giúp người trẻ biết rằng quê hương mình từng có những người đã đóng góp cho những chiến thắng lớn của dân tộc.

Câu chuyện Phan Đình Giót cũng nhắc chúng ta rằng một chiến thắng quốc gia không bao giờ chỉ được tạo nên ở một nơi. Điện Biên Phủ là chiến trường ở Tây Bắc, nhưng trong đó có những người con từ Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, Thái Bình, Nam Định và nhiều miền quê khác. Họ mang theo quê hương trong hành trang của mình.

Vì thế, mỗi khi nhắc đến Phan Đình Giót, người Hà Tĩnh có quyền tự hào. Nhưng sự tự hào ấy không chỉ để nhìn về quá khứ. Nó còn đặt ra trách nhiệm cho hiện tại: thế hệ hôm nay phải sống, học tập và làm việc như thế nào để xứng đáng với truyền thống của quê hương?

Phan Đình Giót đã để lại tuổi xuân ở Him Lam. Người trẻ hôm nay được sống trong hòa bình. Cách thể hiện lòng biết ơn đẹp nhất không phải chỉ là nhớ tên người đã hy sinh, mà còn là trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm và đóng góp cho quê hương.

Đó chính là cách một người con Hà Tĩnh đã đi vào lịch sử, và cũng là cách lịch sử tiếp tục sống trong mỗi thế hệ Hà Tĩnh hôm nay.