NGƯỜI CON HOÀNG SU PHÌ RỜI BẢN LÀNG ĐI VÀO CHIẾN TRƯỜNG

Tuyên Quang10/08/2026Xã Thàng Tín (Đoàn xã Thàng Tín)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

THỜI HOA LỬA – HOÀNG SU PHÌ

NGƯỜI CON HOÀNG SU PHÌ RỜI BẢN LÀNG ĐI VÀO CHIẾN TRƯỜNG

Có những cuộc chia tay không có ngày trở lại.

Có những chàng trai rời bản làng khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo trong chiếc ba lô đơn sơ hình bóng của quê nhà, tiếng gọi của mẹ, con đường đất dẫn về bản và lời hẹn với người thân rằng một ngày nào đó sẽ trở về.

Nhưng chiến tranh không phải lúc nào cũng trả lại những người đã ra đi.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, từ những bản làng vùng cao Hoàng Su Phì, nhiều người con đã lên đường. Họ rời những triền núi, rời ruộng bậc thang, rời mái nhà đơn sơ để bước vào một cuộc chiến mà phía trước là bom đạn, phía sau là quê hương.

Hoàng Su Phì khi ấy còn nghèo và xa xôi. Những con đường quanh co giữa núi rừng chưa thuận tiện như hôm nay. Cuộc sống của đồng bào các dân tộc chủ yếu gắn với nương rẫy, ruộng bậc thang và những bản làng nằm giữa núi rừng.

Nhưng chính từ những nơi tưởng như rất xa chiến trường ấy, những người con của quê hương vẫn hướng về đất nước.

Họ lên đường không phải vì chiến tranh là điều họ mong muốn.

Họ lên đường vì họ hiểu rằng đất nước đang cần mình.

Có người đi khi vừa bước qua tuổi mười tám.

Có người mới ngoài đôi mươi.

Có người đang là lao động chính trong gia đình.

Có người vừa lập gia đình.

Có người chưa kịp nói với người mình thương một lời hẹn trọn vẹn.

Nhưng khi có lệnh gọi, họ chuẩn bị hành trang.

Một chiếc ba lô.

Một bộ quần áo.

Một vài vật dụng cá nhân.

Và trong hành trang ấy luôn có một thứ không thể nhìn thấy:

Nỗi nhớ quê hương.

Ngày người con trai rời bản, cả gia đình thường thức dậy từ rất sớm.

Mẹ chuẩn bị cho con chút đồ ăn.

Cha dặn con phải giữ gìn sức khỏe.

Anh em trong nhà đứng nhìn.

Những người hàng xóm đến tiễn.

Có những cuộc chia tay diễn ra rất giản dị.

Không có những lời nói dài.

Bởi người dân miền núi vốn không quen nói những điều quá lớn lao.

Nhưng trong ánh mắt của người mẹ là cả một nỗi lo.

Bà biết con mình đi vào nơi có chiến tranh.

Bà không biết chiến tranh sẽ kéo dài bao lâu.

Không biết con mình sẽ đi qua những vùng đất nào.

Không biết ngày nào con trở về.

Nhưng bà vẫn để con đi.

Bởi đó không chỉ là con trai của một gia đình.

Đó còn là một người con của quê hương.

Những chàng trai Hoàng Su Phì bước vào quân ngũ với vốn sống giản dị của người vùng cao.

Họ quen với núi.

Quen với những con dốc.

Quen với việc đi bộ nhiều giờ qua những con đường rừng.

Những kỹ năng tưởng như bình thường ấy lại trở thành lợi thế trong cuộc sống quân ngũ.

Nhưng chiến trường là một thế giới khác.

Ở đó có bom đạn.

Có những trận đánh kéo dài.

Có những đêm không ngủ.

Có những ngày hành quân liên tục.

Có những người đồng đội hôm trước còn ngồi bên nhau, hôm sau đã không còn.

Những người lính trẻ phải học cách đối diện với sự sống và cái chết.

Họ phải học cách giữ bình tĩnh giữa tiếng bom.

Học cách chăm sóc đồng đội bị thương.

Học cách tiếp tục tiến lên dù trong lòng đầy nỗi sợ.

Bởi họ cũng là con người.

Họ biết sợ.

Biết nhớ nhà.

Biết đau.

Biết thương.

Nhưng họ vẫn chiến đấu.

Đó mới chính là lòng dũng cảm.

Có lẽ trong những đêm dài ở chiến trường, điều người lính nhớ nhất không phải là những thứ lớn lao.

Mà là những điều rất nhỏ.

Một bữa cơm mẹ nấu.

Một buổi chiều trên nương.

Một con đường về bản.

Tiếng gà gáy sáng.

Tiếng suối chảy dưới chân núi.

Một phiên chợ vùng cao.

Một người con gái đứng bên hiên nhà ngày tiễn anh đi.

Những ký ức ấy trở thành sức mạnh giúp người lính đứng vững.

Bởi phía sau họ có một quê hương để trở về.

Có những người lính viết thư về nhà.

Thư thường không kể nhiều về chiến tranh.

Họ sợ mẹ lo.

Sợ vợ khóc.

Sợ người thân mất ngủ.

Họ chỉ viết rằng:

“Con vẫn khỏe.”

“Đơn vị vẫn bình thường.”

“Gia đình yên tâm.”

Nhưng đôi khi phía sau những dòng chữ bình thản ấy là những ngày tháng vô cùng khốc liệt.

Một người lính có thể vừa trải qua một trận chiến nhưng vẫn viết cho mẹ rằng mình khỏe.

Đó không phải là vì chiến tranh không đáng sợ.

Mà vì họ muốn những người ở quê nhà được bình yên trong tâm trí.

Có những lá thư đã trở thành kỷ vật cuối cùng.

Một người mẹ giữ nó hàng chục năm.

Một người vợ đặt nó trong chiếc hộp gỗ.

Một người em cất nó bên những tấm ảnh cũ.

Chữ viết có thể đã phai.

Giấy có thể đã vàng.

Nhưng ký ức thì vẫn còn.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, nhiều người con Hoàng Su Phì đã tham gia các đơn vị quân đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và nhiều lực lượng phục vụ chiến trường.

Có người đi rất xa.

Rời miền núi phía Bắc để đến những chiến trường mà trước đó họ chưa từng biết tên.

Những địa danh xa xôi trở thành một phần cuộc đời họ.

Có người đã đi qua những cánh rừng Trường Sơn.

Có người chiến đấu ở miền Trung.

Có người tham gia những chiến dịch lớn.

Có người làm nhiệm vụ hậu cần.

Có người vận chuyển lương thực, vũ khí.

Có người cứu chữa thương binh.

Mỗi người một nhiệm vụ.

Nhưng đều chung một mục tiêu.

Đó là góp phần bảo vệ đất nước.

Đối với những người con vùng cao, khoảng cách từ Hoàng Su Phì đến chiến trường là một khoảng cách rất lớn.

Không chỉ là khoảng cách địa lý.

Mà còn là khoảng cách của ký ức.

Ở quê nhà là những mùa lúa.

Ở chiến trường là những mùa bom.

Ở quê nhà là tiếng suối.

Ở chiến trường là tiếng pháo.

Ở quê nhà là những mái nhà nhỏ.

Ở chiến trường là những căn hầm đất.

Nhưng dù ở đâu, trong trái tim người lính vẫn có một nơi để nhớ:

Hoàng Su Phì.

Có thể một người lính không biết ngày mai mình sẽ ở đâu.

Nhưng anh biết mình đến từ đâu.

Anh đến từ một bản làng trên núi.

Từ một gia đình bình dị.

Từ một quê hương mà anh muốn bảo vệ.

Chính điều đó làm nên sức mạnh tinh thần của người lính.

Chiến tranh lấy đi rất nhiều.

Có người bị thương và mang thương tật suốt đời.

Có người trở về nhưng mang theo những ký ức không bao giờ quên.

Có người không trở về.

Họ nằm lại ở những vùng đất xa xôi.

Không phải ai cũng có một phần mộ được xác định.

Không phải gia đình nào cũng biết chính xác nơi người thân mình hy sinh.

Có những người mẹ chờ con đến cuối đời.

Có những người vợ giữ lại tấm ảnh chồng.

Có những đứa trẻ lớn lên với câu hỏi:

“Cha mình đã nằm lại ở đâu?”

Đó là những nỗi đau mà chiến tranh để lại.

Nhưng cũng có những người trở về.

Sau ngày đất nước thống nhất, những người lính Hoàng Su Phì trở lại quê hương.

Có người trở về trong niềm vui.

Có người trở về với thương tích.

Có người trở về nhưng đã mất đi nhiều đồng đội.

Họ lại trở về với ruộng nương.

Lại đi trên những con đường bản làng.

Lại nhìn thấy mẹ già.

Nhưng họ đã không còn là những chàng trai ngày ra đi.

Chiến tranh đã làm họ trưởng thành.

Có người mang theo những vết thương trên cơ thể.

Có người mang những vết thương trong ký ức.

Nhưng họ tiếp tục sống.

Tiếp tục làm việc.

Tiếp tục xây dựng quê hương.

Đối với những người lính trở về, cuộc chiến mới bắt đầu theo một cách khác.

Đó là cuộc chiến chống lại nghèo đói.

Cuộc chiến để xây dựng lại quê hương.

Cuộc chiến để nuôi sống gia đình.

Họ đã từng cầm súng bảo vệ đất nước.

Sau chiến tranh, họ cầm cuốc, cầm dao, cầm những công cụ lao động để dựng lại cuộc sống.

Đó cũng là một sự hy sinh.

Ngày hôm nay, nhìn những bản làng Hoàng Su Phì đổi thay, chúng ta có thể thấy dấu chân của nhiều thế hệ.

Những người đã hy sinh.

Những người đã trở về.

Những người tiếp tục cống hiến.

Và những thế hệ trẻ đang tiếp bước.

Trong mỗi con đường mới, mỗi ngôi trường, mỗi bản làng bình yên đều có một phần công sức của những người đi trước.

Điều đáng trân trọng nhất ở những người lính Hoàng Su Phì thời chống Mỹ không phải chỉ là việc họ đã chiến đấu ở đâu.

Mà là việc họ đã dám rời khỏi nơi mình yêu thương nhất để bảo vệ một điều lớn lao hơn.

Họ rời bản làng để bảo vệ đất nước.

Rời gia đình để bảo vệ đồng bào.

Rời tuổi trẻ để bảo vệ tương lai.

Họ đã sống trong một thời đại mà tuổi trẻ không thuộc về riêng mình.

Tuổi trẻ thuộc về Tổ quốc.

Ngày hôm nay, thế hệ trẻ Hoàng Su Phì được sống trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Không còn tiếng bom.

Không còn những cuộc chia tay trong nước mắt vì người thân ra trận.

Nhưng trách nhiệm với quê hương vẫn còn.

Nếu thế hệ trước cầm súng bảo vệ đất nước, thế hệ hôm nay phải học tập, lao động, sáng tạo và xây dựng đất nước.

Nếu thế hệ trước chiến đấu để bảo vệ từng tấc đất, thế hệ hôm nay phải biết giữ gìn từng thành quả của hòa bình.

Nếu những người lính năm xưa đã gửi lại tuổi trẻ ở chiến trường, thì tuổi trẻ hôm nay càng phải biết sống sao cho xứng đáng.

Hoàng Su Phì hôm nay đang bước vào một chặng đường phát triển mới.

Những bản làng đang thay đổi.

Những con đường đang mở rộng.

Nông nghiệp đang chuyển mình.

Du lịch cộng đồng đang phát triển.

Những người trẻ có thêm nhiều cơ hội học tập, khởi nghiệp và làm giàu trên quê hương.

Nhưng phía sau tất cả những điều ấy là một lịch sử không được phép quên.

Lịch sử của những người đã ra đi.

Lịch sử của những người đã hy sinh.

Lịch sử của những người đã trở về và tiếp tục dựng xây quê hương.

Có thể ngày hôm nay chúng ta không biết tên từng người con Hoàng Su Phì đã đi qua chiến tranh.

Có thể những câu chuyện của họ chưa được viết thành sách.

Có thể nhiều ký ức chỉ còn nằm trong trí nhớ của những người đã già.

Nhưng mỗi câu chuyện cần được lưu giữ.

Bởi khi một người lính qua đời, nếu câu chuyện về họ cũng biến mất, thì chúng ta sẽ mất đi một phần lịch sử.

Vì vậy, kể lại những câu chuyện thời hoa lửa không chỉ là kể về quá khứ.

Đó còn là cách để thế hệ hôm nay hiểu mình đang đứng trên nền tảng nào.

Những chàng trai Hoàng Su Phì năm ấy đã rời bản làng.

Có người đi qua chiến tranh rồi trở về.

Có người trở về với mái tóc bạc.

Có người trở về với những vết thương.

Có người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Nhưng tất cả đều có chung một điểm:

Họ đã từng là tuổi trẻ của Hoàng Su Phì.

Và tuổi trẻ ấy đã được gửi vào lịch sử của đất nước.

Ngày hôm nay, khi một người trẻ đứng trên ruộng bậc thang nhìn xuống những bản làng, có thể họ sẽ không tưởng tượng được rằng từ những bản làng bình yên ấy, từng có những chàng trai mang ba lô lên đường đi vào chiến tranh.

Nhưng đó là sự thật.

Và chính sự thật ấy làm cho hai chữ “hòa bình” trở nên thiêng liêng hơn.

Bởi hòa bình không tự nhiên mà có.

Nó được xây dựng bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và máu của những thế hệ đi trước.

Những người con Hoàng Su Phì đã đi.

Họ mang theo quê hương.

Và khi chiến tranh kết thúc, dù còn hay mất, họ vẫn để lại quê hương một món quà lớn nhất:

Một tương lai được sống trong hòa bình.

Đó là lý do hôm nay chúng ta phải nhớ.

Nhớ những người đã trở về.

Nhớ những người đã nằm lại.

Nhớ những người mẹ đã chờ.

Nhớ những người vợ đã đợi.

Nhớ những người con lớn lên không có cha.

Và nhớ cả những người lính trẻ năm xưa đã bước ra khỏi những bản làng Hoàng Su Phì với một niềm tin giản dị:

Nếu Tổ quốc cần, mình phải đi.

Họ đã đi.

Và từ những bước chân ấy, một phần lịch sử Hoàng Su Phì đã được viết nên.

Một thời hoa lửa đã qua.

Nhưng những người con Hoàng Su Phì năm ấy sẽ còn sống mãi trong ký ức quê hương.