NGƯỜI CON HY LẠP DƯỚI CỜ SAO VÀNG: HUYỀN THOẠI VỀ VỊ ANH HÙNG NGOẠI QUỐC DUY NHẤT CỦA VIỆT NAM
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam, thế giới đã chứng kiến biết bao kỳ tích được viết nên từ lòng yêu nước và tinh thần quả cảm của những người con mang dòng máu đỏ da vàng. Thế nhưng, có một câu chuyện vô cùng đặc biệt, một huyền thoại dường như bước ra từ những trang tiểu thuyết về một người lính nước ngoài, mang quốc tịch Hy Lạp, nhưng lại dành trọn vẹn tuổi trẻ, xương máu và lòng trung thành tuyệt đối cho lá cờ đỏ sao vàng. Đó chính là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Đại tá Kostas Nguyễn Văn Lập (tên thật là Kostas Sarantidis). Cuộc đời của ông là một minh chứng sống động cho thấy: Anh hùng không phân biệt màu da, sắc tộc; một khi trái tim đã chung một nhịp đập với chính nghĩa và tự do, người ta có thể sẵn sàng hy sinh tất cả cho quê hương thứ hai của mình.
Kostas Sarantidis sinh ra tại Hy Lạp, một vùng đất viễn chinh Địa Trung Hải. Do những biến động của thời cuộc, ông bị bắt đi lính cho đội quân Lê dương Pháp và bị điều động sang chiến trường Đông Dương vào năm 1946 để tham gia cuộc chiến tranh xâm lược. Thế nhưng, ngay khi đặt chân đến Việt Nam, tận mắt chứng kiến cảnh tàn phá, bóc lột và tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân ta, chàng thanh niên Kostas đã nhận ra bản chất phi nghĩa của cuộc chiến mà mình đang tham gia.
Chính nghĩa của cuộc kháng chiến chống Pháp đã thức tỉnh lương tri của ông. Chỉ vài tháng sau đó, ông đã đưa ra một quyết định táo bạo làm thay đổi hoàn toàn số phận đời mình: Bí mật bắt liên lạc với Việt Minh, trốn khỏi doanh trại quân Pháp, mang theo một khẩu trung liên và hai khẩu súng trường để gia nhập vào hàng ngũ quân đội cách mạng Việt Nam. Kể từ khoảnh khắc đó, người lính Hy Lạp ấy có một cái tên mới, rất đỗi gần gũi và tự hào: Nguyễn Văn Lập.
Bước vào hàng ngũ Bộ đội Cụ Hồ, anh chiến sĩ Nguyễn Văn Lập đã nhanh chóng hòa nhập và chiến đấu kiên cường tại chiến trường Liên khu 5 (miền Trung - Tây Nguyên) khốc liệt. Ông không chỉ là một người lính bắn súng giỏi mà còn là một chiến sĩ thông tin mưu trí, thành thạo tiếng Pháp và tiếng Đức.
Trong các trận đánh lớn tại Quảng Nam, Quảng Ngãi, ông đã trực tiếp tham gia phá hủy nhiều xe bọc thép của địch, bắn rơi máy bay Morane của Pháp và cùng đồng đội bẻ gãy nhiều cuộc càn quét quy mô lớn. Đặc biệt, bằng sự am hiểu về tâm lý quân lính viễn chinh, ông đã làm tốt công tác dịch thuật và hàng binh, thuyết phục hàng trăm binh lính lê dương buông súng, quay về với chính nghĩa hoặc trở về quê hương, góp phần làm tan rã hàng ngũ quân địch từ bên trong. Sự dũng cảm, trung thành và lòng nhiệt huyết của "bác Lập" đã khiến các đồng đội Việt Nam vô cùng nể phục và yêu mến.
Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, ông Nguyễn Văn Lập tập kết ra Bắc, tiếp tục công tác trong Quân đội Nhân dân Việt Nam và được phong quân hàm Đại tá. Ngay cả khi trở về Hy Lạp sinh sống vào năm 1965, trái tim của người lính già ấy vẫn luôn hướng về Việt Nam. Ông thành lập Hội Việt kiều tại Hy Lạp, tích cực vận động quyên góp giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam, làm cầu nối hữu nghị ngoại giao giữa hai nước.
Năm 2010, ông vinh dự được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông là người nước ngoài duy nhất nhận được danh hiệu thiêng liêng này tính đến thời điểm đó. Cho đến những hơi thở cuối cùng trước khi qua đời vào năm 2021, tâm nguyện lớn nhất của ông là được tro cốt của mình trở về với đất mẹ Việt Nam – nơi những người đồng đội của ông đang nằm lại.
Huyền thoại về Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Kostas Nguyễn Văn Lập đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quân sự và ngoại giao của Việt Nam. Cuộc đời ông là bài ca bất tử về chủ nghĩa quốc tế cao cả, về tình yêu tự do và hòa bình vượt qua mọi biên giới địa lý. "Bác Lập" đã ra đi, nhưng tên tuổi và hình ảnh của một người lính Hy Lạp mặc quân phục Bộ đội Cụ Hồ, đội mũ nan, thắt bao xe đạn sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm khảm của người dân Việt Nam. Ông chính là biểu tượng ngời sáng nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng: Hòa bình và độc lập của Tổ quốc ta được dệt nên không chỉ bằng máu của người Việt, mà còn bằng cả tấm lòng chân thành của những người bạn quốc tế yêu chuộng công lý trên khắp địa cầu.
