Người Con Khmer Anh Hùng Của Nam Bộ Kháng Chiến

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng bào các dân tộc Nam Bộ đã đoàn kết đứng lên bảo vệ quê hương, góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Giữa những người con ưu tú ấy, Sơn Ton là biểu tượng sáng đẹp của lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu kiên cường và ý chí cách mạng của đồng bào dân tộc Khmer Nam Bộ.

Sơn Ton sinh năm 1933 tại xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh trong một gia đình nông dân nghèo người Khmer. Tuổi thơ của ông gắn liền với những ngày tháng cơ cực khi vừa phải đi làm thuê kiếm sống, vừa sớm tham gia hoạt động cách mạng tại vùng An Thạnh Nhì, huyện Long Phú, nay thuộc huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng.

Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Chứng kiến cảnh quân địch càn quét, đốt phá phum sóc và giết hại nhân dân, Sơn Ton càng thêm căm thù giặc sâu sắc. Vì muốn sớm được cầm súng chiến đấu, ông đã tự khai tăng thêm ba tuổi để đủ điều kiện gia nhập đội du kích.

Từ những ngày đầu tham gia cách mạng, Sơn Ton đã nổi bật bởi lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm. Ông cùng đồng đội canh gác, phá đường, bảo vệ nhân dân trước những cuộc càn quét của quân địch. Không chỉ trực tiếp chiến đấu, ông còn tích cực xây dựng cơ sở cách mạng trong vùng đồng bào Khmer, phát triển các tổ du kích và phong trào chiến tranh nhân dân.

Đầu năm 1952, quân Pháp liên tiếp mở những cuộc càn quét quy mô lớn vào vùng căn cứ. Có thời điểm đội du kích xã chỉ còn lại Sơn Ton cùng một cán bộ khác nhưng hai người vẫn kiên cường bám trụ chiến đấu.

Cuối năm ấy, địch tiếp tục kéo quân vào càn quét phum sóc. Bằng sự mưu trí và gan dạ, Sơn Ton tổ chức gài lựu đạn rồi dụ quân địch lọt vào trận địa phục kích, tiêu diệt nhiều tên. Chiến công ấy làm đồng bào vô cùng phấn khởi, phong trào du kích ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Từ đó, ông tổ chức được 15 trung đội dân quân và 15 tiểu đội du kích thường xuyên luyện tập, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ quê hương. Dưới sự dẫn dắt của Sơn Ton, phong trào kháng chiến trong vùng đồng bào Khmer Nam Bộ ngày càng lan rộng.

Năm 1953, Sơn Ton được điều lên đội du kích tập trung của huyện Long Phú để tiếp tục xây dựng cơ sở cách mạng và phát triển lực lượng. Chỉ trong hơn bảy tháng hoạt động, đơn vị của ông đã tiêu diệt 67 tên địch, bắt sống hơn 100 tên và vận động nhiều binh lính quay về với nhân dân.

Tinh thần chiến đấu quả cảm và những chiến công xuất sắc của ông đã cổ vũ hàng chục thanh niên Khmer trong các phum sóc lên đường tham gia kháng chiến.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1953 Sơn Ton được bầu là Chiến sĩ thi đua giết giặc lập công của Phân liên khu miền Tây Nam Bộ, được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì và Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc.

Năm 1954, ông được chọn là một trong 12 chiến sĩ thi đua tiêu biểu của miền Nam tập kết ra Bắc. Tại đây, ông tham gia huấn luyện đội hình duyệt binh chuẩn bị đón Trung ương Đảng về tiếp quản Thủ đô Hà Nội.

Năm 1955, Sơn Ton là Tiểu đội trưởng đặc công thuộc Trung đoàn 3 bộ đội miền Tây Nam Bộ và vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cũng trong năm ấy, ông được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội, nay là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời ông là được gặp Hồ Chí Minh tại Đại hội thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 1955. Trong buổi gặp mặt, Bác Hồ ân cần hỏi thăm người chiến sĩ Khmer Nam Bộ từ chuyện học tập, sinh hoạt đến việc đồng bào dân tộc có hiểu hết nội dung thảo luận hay không. Sự quan tâm gần gũi ấy khiến Sơn Ton vô cùng xúc động và càng thêm tin tưởng vào con đường cách mạng.

Sau đó, ông tiếp tục học tập tại Trường Lục quân rồi công tác tại Sư đoàn 338 với quân hàm Thiếu úy. Ông tham gia xây dựng quân đội chính quy và huấn luyện lực lượng chi viện cho chiến trường miền Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, Sơn Ton tiếp tục phục vụ trong quân đội tại Quân khu 9 và từng tham gia giúp nhân dân Campuchia chống chế độ diệt chủng Pol Pot trong chiến tranh biên giới Tây Nam.

Năm 1983, ông nghỉ hưu với quân hàm Trung tá. Trở về đời thường, Sơn Ton vẫn tích cực tham gia công tác xã hội, giúp đỡ hội viên cựu chiến binh phát triển kinh tế và ổn định cuộc sống.

Cuộc đời của Sơn Ton không chỉ là câu chuyện về một người anh hùng chiến đấu dũng cảm mà còn là biểu tượng đẹp của tinh thần đoàn kết dân tộc. Từ người thanh niên Khmer nghèo khó của vùng đất Trà Vinh, ông đã trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, dành trọn cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân.

Tên tuổi Sơn Ton sẽ mãi là niềm tự hào của đồng bào Khmer Nam Bộ và của dân tộc Việt Nam anh hùng.