"Người con Khmer" kiên cường của miền Tây Nam Bộ
"Người con Khmer" kiên cường của miền Tây Nam Bộ
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Sơn Ton (1927 – 1980) là biểu tượng xuất sắc cho tinh thần kiên quật, lòng yêu nước nồng nàn của đồng bào dân tộc Khmer trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh ra tại xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang – vùng đất giàu truyền thống cách mạng dưới chân núi Phụng Hoàng (Bảy Núi), ông nhập ngũ năm 1948 và trưởng thành từ chiến sĩ du kích địa phương đến Trung đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 307 (Trung đoàn 99/Tiểu đoàn 307 lừng danh của Quân khu 8 và Quân khu 9). Tên tuổi của ông gắn liền với chuỗi chiến công bẻ gãy các đợt càn quét, công đồn diệt viện trên chiến trường miền Tây Nam Bộ.
Từ người chiến sĩ du kích đến huyền thoại Tiểu đoàn 307
Giác ngộ và gia nhập kháng chiến (1945 – 1948): Chứng kiến chính sách chia rẽ dân tộc, áp bức và càn quét dã man của thực dân Pháp cùng lực lượng tay sai tại vùng Bảy Núi, Sơn Ton sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1948, ông chính thức gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng. Dù đối mặt với rào cản ngôn ngữ và hoàn cảnh chiến đấu vô cùng gian khổ, ông luôn thể hiện tinh thần kỷ luật cao, mưu trí và tính chủ động trong tác chiến.
Trận công đồn Cầu Keo và chống càn tại An Giang (1949 – 1950): Là chiến sĩ bộ binh, Sơn Ton nổi tiếng với khả năng sử dụng thành thạo nhiều loại khí tài và kỹ năng đánh giáp lá cà dũng mãnh. Trong các trận phục kích đánh giao thông và chống càn tại địa bàn Châu Đốc - Long Xuyên, ông luôn xung phong đi đầu, bảo vệ an toàn cho cán bộ chỉ huy và đồng đội.
Dấu ấn trong Chiến dịch Sóc Trăng - Cần Thơ (1951 – 1952): Đầu thập niên 1950, thực dân Pháp tăng cường củng cố hệ thống tháp canh, đồn bốt nhằm chia cắt vùng tự do và kiểm soát các tuyến đường giao thông thủy - bộ tại Đồng bằng sông Cửu Long. Trong đội hình Tiểu đoàn 307, Sơn Ton tham gia hàng loạt trận đánh lớn tại Trà Vinh, Sóc Trăng, Cần Thơ.
Tinh thần "còn một giọt máu còn chiến đấu": Trong một trận tiến công đồn bốt kiên cố của địch tại Sóc Trăng, mũi tiến công của đơn vị bị hỏa lực đại liên từ lô kố góc chặn đứng. Sơn Ton – khi đó là Tiểu đội trưởng – đã mưu trí lợi dụng các địa hình che đỡ, bò áp sát tiền duyên, dùng bộc phá tiêu diệt hỏa điểm địch, mở đường cho đại đội tràn lên làm chủ trận địa.
Trong nhiều trận đánh ác liệt khác, dù bị thương nặng, ông vẫn kiên quyết không rời vị trí chỉ huy, tiếp tục chiến đấu đến khi trận đánh kết thúc hoàn toàn.
Biểu tượng của khối đại đoàn kết dân tộc
Trong suốt giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954), Sơn Ton đã trực tiếp tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ, cùng đơn vị tiêu diệt và bắt sống nhiều quân địch, thu giữ nhiều quân trang, quân dụng. Không chỉ là một người chỉ huy dũng cảm trên tiền tuyến, ông còn là một cán bộ làm công tác vận động quần chúng xuất sắc. Ông đã vận động đông đảo thanh niên, bà con Khmer tại địa phương tích cực tham gia du kích, nuôi giấu cán bộ và đóng góp lương thực cho cuộc kháng chiến.
Ngày 31/8/1955, đồng chí Sơn Ton vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba.
Ông là một trong những Anh hùng LLVTND đầu tiên là người dân tộc Khmer được vinh danh trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Cuộc đời và sự nghiệp chiến đấu của Anh hùng Sơn Ton là minh chứng sống động cho tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, nơi tình yêu Tổ quốc và ý chí quật cường đã hợp thành sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược.
