NGƯỜI CON LÀNG BIỂN TRONG KÍP XE TĂNG 843

Trong ngôi nhà ở làng biển Diễn Châu, bà Đặng Thị Tuyên dành nơi trang trọng nhất để đặt di ảnh chồng. Bên cạnh là bức ảnh chiếc xe tăng 843 tiến vào Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975, có chữ ký của Đại tá Bùi Quang Thận – người trưởng xe năm ấy.

Chồng bà, ông Thái Bá Minh, sinh năm 1952 tại xã Diễn Bích, một làng quê ven biển. Năm mười tám tuổi, ông lên đường nhập ngũ, được biên chế vào Đại đội 27, Đoàn 22, Quân khu 4 và huấn luyện tại Quỳnh Tam, huyện Quỳnh Lưu.

Sau hai tháng, người lính trẻ nhận lệnh đi vào chiến trường miền Nam. Đến Vĩnh Linh, ông được biên chế về Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2. Từ một chàng trai quen với thuyền lưới và bãi cát quê nhà, ông phải học cách làm việc trong khoang xe tăng chật hẹp, phối hợp thật chính xác với các thành viên trong kíp xe.

Trong những năm chiến đấu, đơn vị của ông đi qua Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng rồi tiến về Sài Gòn. Mỗi chặng đường là một lần thử thách ý chí và sức chịu đựng của người lính. Xe tăng hành quân liên tục, khi dừng lại mọi người tranh thủ kiểm tra phương tiện, bổ sung nhiên liệu và nghỉ ngay bên xe.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Trung sĩ Thái Bá Minh được giao làm pháo thủ số 1 của xe tăng T54B mang số hiệu 843, thuộc Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 203. Trưởng xe là Trung úy Bùi Quang Thận; pháo thủ số 2 là Nguyễn Văn Kỷ; lái xe là Lữ Văn Hỏa.

Sáng 30/4/1975, đơn vị nhận nhiệm vụ tiến thẳng về Dinh Độc Lập. Không khí trong kíp xe rất khẩn trương. Mọi người hiểu đây có thể là trận đánh quyết định, nhưng chưa ai biết chính xác thời khắc kết thúc chiến tranh sẽ đến lúc nào.

Trên đường tiến công, xe 843 cùng đội hình chiến đấu vượt qua sự chống trả của đối phương. Khoảng 11 giờ, chiếc xe tiến đến trước Dinh Độc Lập và lao vào cổng phụ rồi dừng lại. Trưởng xe Bùi Quang Thận rời xe, mang lá cờ giải phóng chạy lên nóc dinh. Xe tăng 390 từ phía sau tiến lên húc đổ cổng chính.

Trong khoang xe 843, người pháo thủ quê Diễn Châu đã có mặt ở chính giữa thời khắc lịch sử. Nhưng ông và đồng đội lúc ấy không nghĩ mình là những con người đặc biệt. Họ chỉ biết đơn vị đã hoàn thành nhiệm vụ và cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc đã đi đến thắng lợi.

Cùng thời điểm đó, ở quê nhà Diễn Bích, bà Đặng Thị Tuyên nghe tin miền Nam được giải phóng mà vừa mừng vừa lo. Bà và ông Minh quen biết, có tình cảm từ trước ngày ông nhập ngũ. Người con gái ở lại quê vẫn chờ tin người lính từ chiến trường trở về.

Sau ngày thống nhất, ông Minh phục viên. Năm 1977, hai người tổ chức đám cưới và lần lượt có năm người con. Cuộc sống gia đình còn nhiều khó khăn nhưng luôn đầy ắp niềm tự hào về những năm tháng người chồng làm lính xe tăng.

Hạnh phúc bình yên chưa được bao lâu thì đầu năm 1979, chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra. Theo lệnh tổng động viên, ông Minh nhập ngũ lần thứ hai, lên tham gia chiến đấu tại Lạng Sơn. Bà Tuyên ở nhà chăm con, có lần vượt đường xa lên thăm chồng tại mặt trận.

Năm 1982, ông phục viên lần thứ hai, trở về làm thủ kho hợp tác xã rồi xã đội trưởng. Sau này, vì cuộc sống gia đình khó khăn, ông theo những đoàn lao động vào miền Nam làm nghề biển. Đầu năm 1999, ông qua đời khi mới 47 tuổi, để lại người vợ và năm người con.

Lũ lụt đã cuốn trôi phần lớn giấy tờ, huân chương và kỷ vật quân ngũ của ông. Gia đình chỉ còn giữ được chiếc thẻ đảng viên đã mờ chữ, một số bức ảnh cùng những câu chuyện đồng đội kể lại. Bà Tuyên nâng niu từng kỷ vật, bởi đó là sợi dây nối các con với người cha đã mất.

Nhiều năm sau, xe tăng 843 được công nhận là Bảo vật quốc gia và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Mỗi lần nhìn hình ảnh chiếc xe, bà Tuyên lại nhớ người chồng dáng người gầy, nước da sạm nắng, khi về làng vẫn mặc áo tơi đi biển như bao người dân bình dị khác.

Bà mong các cháu thiếu nhi hiểu rằng phía sau một hiện vật lịch sử là những con người có tên tuổi, quê hương và gia đình. Trong kíp xe tăng 843 có một người con của làng biển Diễn Châu. Ông từng hai lần lên đường nhập ngũ, đi qua hai cuộc chiến rồi trở về làm một người lao động bình thường.

Tên tuổi Thái Bá Minh không chỉ gắn với cánh cổng Dinh Độc Lập. Câu chuyện của ông còn nhắc chúng ta về phẩm chất của người Nghệ An: bình dị, chịu khó, khi Tổ quốc cần thì sẵn sàng lên đường, khi hòa bình lại lặng lẽ trở về dựng xây cuộc sống.

Tư liệu đối chiếu: Báo Nghệ An – “Chuyện chưa kể về pháo thủ quê Nghệ An trên xe tăng 843”.