Người con nuôi được đón vào nhà: lời nhắn gửi con cháu

Cuối bản hồi ký “Cuộc đời và sự nghiệp”, ông Lường Văn Giá nhìn lại những gì cuộc sống đã trao cho mình và những điều từng phải vượt qua. Với tư cách người cháu, tôi đọc phần này như lời tâm sự chân thành: có những thành quả không nằm ở danh hiệu, mà ở gia đình, tình nghĩa và phẩm chất sống.

Điều tôi muốn kể lại cho con cháu từ câu chuyện người con nuôi được đón vào nhà bắt đầu ở một dữ kiện rất cụ thể trong hồi ký. Gia đình còn nhận nuôi Lò Thị Sơn, được nhắc với tên Hặc, Nọi, có quan hệ bên ngoại. Câu chuyện cho thấy dù gia đình đã đông con, ông bà vẫn mở lòng chăm sóc thêm một người trẻ. Tôi nghĩ điều đáng trân trọng là ông đã chủ động giữ lại chi tiết đó, thay vì chỉ ghi những thành tích lớn. Nhờ vậy, người đọc có thể suy ngẫm về phẩm chất sống từ trải nghiệm thật chứ không phải từ một tình tiết do người sau tưởng tượng.

Có thể đọc cuộc đời ông qua hai mạch song song: công tác và gia đình. Một bên là các vị trí ở cơ quan quân sự, chính sách và Trạm Thương binh; bên kia là việc dựng mái ấm, nuôi dạy các con, chăm sóc nhau lúc gian khó. Trong hồi ký, ông không tách hai mạch này thành những cuộc đời riêng. Chúng bổ sung cho nhau, cùng thể hiện trách nhiệm của một con người.

Điều ý nghĩa đối với thế hệ con cháu không phải là cố biến một kỷ niệm thành chiến công, mà là hiểu chính xác trải nghiệm của ông. Một mái ấm không chỉ được xác định bởi huyết thống mà còn bởi trách nhiệm và tình thương. Một sự việc nhỏ khi được đặt trong hoàn cảnh thích hợp có thể dạy về nghị lực, tình nghĩa và trách nhiệm. Tôi muốn câu chuyện được lưu giữ đúng tinh thần đó, bởi sự thật của người thân đã đủ sức lay động mà không cần thêu dệt.

Câu chuyện khép lại bằng lòng biết ơn. Tôi biết ơn ông đã dành thời gian ghi lại cuộc đời, biết ơn những người từng giúp đỡ ông và biết ơn một gia đình biết đùm bọc nhau. Nhờ những trang giấy ấy, các con cháu có thể hiểu hơn những gì ông đã trải qua mà không cần tưởng tượng thêm sự kiện.