NGƯỜI CON TÀY Ở NẬM PUNG

CÂU CHUYỆN: “NGƯỜI CON TÀY Ở NẬM PUNG”

(Lào Cai, mùa xuân 1979)

Mùa đông cuối năm 1978, những bản làng Tày ở Nậm Pung (Bát Xát, Lào Cai) vẫn yên bình trong màn sương dày, tiếng chày giã bánh giầy chuẩn bị Tết vọng ra từ những nếp nhà sàn. Nhưng khi bước sang tháng Hai năm 1979, biên giới Lào Cai rung chuyển bởi tiếng pháo, tiếng súng nổ xé núi.

Trong dòng người trai tráng xung phong bảo vệ bản làng, nổi bật nhất là Hoàng Văn Lự, chàng trai Tày 22 tuổi của bản Nậm Pung. Lự sinh ra trong gia đình làm nương, giỏi đàn tính, hát Then, và là niềm tự hào của cả bản vì tính tình thật thà, chăm chỉ.

Khi nghe tin quân xâm lược tấn công từ hướng A Lù – Y Tý, Lự không chần chừ một giây “Đất này là đất tổ tiên mình. Bản còn, người Tày mình còn. Không thể lùi.”

Lự được phân công cùng tổ dân quân chốt giữ điểm cao gần Mường Vi – Bát Xát, nơi án ngữ đường vào trung tâm xã. Những đêm đầu chiến sự, sương mù phủ trắng, pháo sáng rơi như hoa lửa trên bầu trời.

Trong căn lán trực chiến dựng vội dưới gốc sa mộc, Lự thường tranh thủ viết vài dòng gửi mẹ:

“Mạ ơi, núi rừng Lào Cai đang đứng trước bão tố,
nhưng con và anh em dân quân sẽ giữ bằng được đường về bản.”

Ngày 19/2, quân địch mở đợt tấn công mạnh vào khu vực Lũng Pô, nơi dòng suối từ Y Tý đổ về hợp với sông Hồng. Tổ dân quân của Lự được lệnh bám giữ khe đá để chặn đường tiến quân.

Khi hỏa lực địch áp đảo, Lự phát hiện phía sau có nhóm người dân Nậm Pung – chủ yếu là phụ nữ và trẻ nhỏ – đang tìm đường chạy xuống Trung Lèng Hồ. Nếu bị tấn công thốc xuống, dân bản sẽ gặp nguy hiểm.

Không đợi lệnh, Lự cùng ba dân quân vừa đánh trả vừa mở đường cho dân lánh nạn. Một quả pháo nổ ngay bờ suối, sức ép khiến Lự ngã xuống, máu thấm đẫm áo chàm. Nhưng anh vẫn cố đứng dậy, ghì khẩu súng trường, giữ vững vị trí chặn địch.

Trước khi kiệt sức, Lự nói với người đồng đội cuối cùng:
“Cố giữ đường về bản… Đừng để Nậm Pung bị đốt.
Còn bản là còn Then, còn tiếng đàn tính của người Tày mình.”

Khi bộ đội tăng cường từ Phố Lu – Sa Pa lên phản kích, họ tìm thấy Lự nằm bên bờ suối, bên cạnh chiếc khăn của em gái buộc vào cổ trước ngày anh đi trực chiến. Khuôn mặt anh bình yên như đang ngủ, bàn tay vẫn nắm chặt khẩu súng.

Ngày đưa Lự về bản, cả Nậm Pung chìm trong tiếng khóc nghẹn. Trưởng bản nói:
“Nó ngã xuống, nhưng giữ được bản này đứng vững.
Lự không chỉ là người con của Nậm Pung,
mà là người con của biên cương Lào Cai.”