Người con Tĩnh Gia - quyết giữ làng đến hơi thở cuối cùng

Có những người lính không ra trận xa, không đi đến những chiến trường nổi tiếng. Họ chọn ở lại, giữ lấy mảnh đất quê hương mình, chiến đấu ngay trên bờ ruộng, góc vườn, con đường làng quen thuộc. Liệt sĩ Đậu Văn Chung là một người như vậy.

Liệt sĩ sinh năm 1934, tại xã Ngọc Lĩnh, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Ngọc Lĩnh là một xã ven biển miền Trung Thanh Hóa — vùng đất không quá giàu có, người dân sống chủ yếu bằng nghề biển và làm ruộng, quanh năm chịu đựng thiên tai và gian khó. Nhưng cũng chính cái gian khó đó đã tôi luyện nên những con người bền bỉ, không dễ bị khuất phục.

Liệt sĩ Đậu Văn Chung lớn lên ở đó, ăn cái cơm của đất đó, uống cái nước của làng đó. Khi đất nước cần, liệt sĩ không đi đâu xa — liệt sĩ ở lại, bảo vệ chính mảnh đất mình đang đứng.

Ngày 1 tháng 1 năm 1959, liệt sĩ nhập ngũ. Năm đó liệt sĩ hai mươi lăm tuổi, đang độ sung sức nhất của đời người. Liệt sĩ được phân công về dân quân xã Ngọc Lĩnh và dần được giao trọng trách xã đội phó xã đội Ngọc Lĩnh — người chỉ huy thứ hai của lực lượng dân quân bảo vệ xã.

Nghe chức danh đó có vẻ nhỏ, nhưng thực ra không nhỏ chút nào. Xã đội phó là người trực tiếp tổ chức, huấn luyện và chỉ huy lực lượng dân quân tại chỗ — những người vừa làm ruộng vừa cầm súng, vừa lo việc đồng áng vừa lo việc bảo vệ làng xóm. Trong thời chiến, đây là lực lượng đầu tiên đối mặt với bom đạn khi địch oanh kích, là những người chạy ra trận địa pháo khi máy bay Mỹ xuất hiện trên bầu trời.

Những năm 1964 đến 1972, máy bay Mỹ liên tục đánh phá các tỉnh miền Bắc, trong đó Thanh Hóa là một trong những địa bàn bị đánh ác liệt nhất vì có cầu Hàm Rồng và nhiều tuyến đường vận chuyển chiến lược. Vùng ven biển Tĩnh Gia cũng không thoát khỏi bom đạn — tàu chiến Mỹ ngoài khơi bắn vào, máy bay trên trời dội xuống, người dân và dân quân phải vừa sản xuất vừa chiến đấu trong điều kiện nguy hiểm thường trực.

Liệt sĩ Đậu Văn Chung cùng đồng đội trong xã đội Ngọc Lĩnh ngày ngày bám trụ, tổ chức phòng thủ, bắn trả máy bay địch, bảo vệ dân làng sơ tán, giữ cho cuộc sống và sản xuất không bị đình trệ hoàn toàn. Hơn mười năm làm nhiệm vụ đó — lặng lẽ, kiên trì, không kể công.

Ngày 3 tháng 7 năm 1972, trong một trận chiến đấu ngay tại xã Ngọc Lĩnh, liệt sĩ Đậu Văn Chung hy sinh. Liệt sĩ ngã xuống trên chính mảnh đất quê hương — nơi liệt sĩ sinh ra, lớn lên, và đã dành hơn mười năm để bảo vệ.

Năm đó liệt sĩ ba mươi tám tuổi.

Liệt sĩ được an táng tại xã Ngọc Lĩnh, Tĩnh Gia, Thanh Hóa — không đâu xa, không đâu lạ, ngay giữa lòng quê hương. Đất làng đã giữ liệt sĩ lại, như giữ một người con không bao giờ muốn rời đi.

Tôi nghĩ đến những người như liệt sĩ Đậu Văn Chung mỗi khi đọc về chiến tranh. Không phải ai cũng ra trận nơi xa, không phải ai cũng có tên trong những trận đánh lớn được ghi vào lịch sử. Nhưng nếu không có những người ở lại giữ làng, giữ đất, giữ từng tấc ruộng bờ ao — thì những trận đánh lớn kia cũng không có hậu phương để mà dựa vào.

Liệt sĩ Đậu Văn Chung đã làm đúng phần việc của mình — đến tận ngày cuối cùng.