NGƯỜI CON TRAI BÊN DÒNG SÔNG MÃ

Năm 1968, chiến tranh đang bước vào giai đoạn ác liệt. Ở một làng quê ven dòng sông Mã, chàng thanh niên Phạm Xuân Độ vừa bước sang tuổi mười chín. Gia đình ông nhiều đời làm nông nghiệp. Cuộc sống tuy còn khó khăn nhưng luôn đầm ấm và nghĩa tình. Từ nhỏ, Độ đã quen với tiếng sóng vỗ bên bờ sông mỗi sáng. Quen với những buổi theo cha ra đồng từ khi mặt trời chưa mọc. Quen với những trưa hè nằm dưới gốc nhãn nghe tiếng ve ngân vang khắp xóm làng. Những năm ấy, quê hương Thanh Hóa vừa sản xuất, vừa chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến. Trong làng, ngày càng có nhiều thanh niên khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Mỗi lần tiễn một đoàn quân đi qua, Độ đều đứng rất lâu bên đường dõi theo. Trong lòng người thanh niên trẻ tuổi luôn nung nấu một mong muốn được góp phần bảo vệ Tổ quốc. Đầu mùa thu năm 1968, xã tổ chức khám tuyển nghĩa vụ quân sự. Nghe loa truyền thanh thông báo, Độ lập tức ghi tên tham gia. Ngày nhận kết quả trúng tuyển, anh chạy bộ gần ba cây số về báo tin cho gia đình. Người mẹ nghe tin thì lặng đi. Bà vừa tự hào vừa lo lắng. Còn người cha chỉ chậm rãi rít một hơi thuốc lào rồi nói: – Đã là trai làng thì phải biết gánh việc nước. Cha tin con sẽ làm tốt. Câu nói giản dị ấy theo ông Độ suốt cả cuộc đời. Những ngày trước lúc lên đường, bà con lối xóm thường ghé nhà thăm hỏi. Người cho cân gạo. Người tặng chiếc khăn mặt. Người biếu vài quyển sổ tay. Tất cả đều là những món quà nhỏ nhưng chứa đựng tình cảm lớn lao của quê hương dành cho người thanh niên sắp ra trận. Đêm cuối cùng ở nhà, Độ ra bờ sông Mã ngồi rất lâu. Mặt nước lấp lánh dưới ánh trăng. Những con thuyền nhỏ lặng lẽ trôi theo dòng nước. Anh nghĩ về tương lai phía trước. Không ai biết chiến tranh sẽ còn kéo dài bao lâu. Không ai biết mình sẽ phải đối mặt với những gì. Nhưng trong lòng anh không hề sợ hãi. Điều anh nghĩ nhiều nhất là trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước. Sáng hôm sau, sân vận động xã đông kín người. Cờ đỏ tung bay trong nắng sớm. Tiếng trống giao quân vang lên rộn rã. Những người mẹ lau nước mắt. Những người cha cố giấu sự xúc động. Còn những thanh niên chuẩn bị lên đường đều mang trong mình niềm tự hào lớn lao. Khi bước lên xe, Phạm Xuân Độ ngoái nhìn quê hương lần cuối. Anh nhìn thấy cha mẹ đang đứng giữa dòng người tiễn quân. Nhìn thấy mái nhà thân thuộc phía xa. Và nhìn thấy dòng sông Mã lấp lánh dưới ánh mặt trời. Hình ảnh ấy in sâu trong trái tim người lính trẻ. Sau này, dù đi qua bao chiến trường, vượt qua bao gian khổ, ông vẫn không quên buổi sáng năm 1968 ấy. Đó là ngày tuổi trẻ của ông chính thức bước sang một trang mới. Trang đời của người chiến sĩ cách mạng. Trang đời bắt đầu cho những năm tháng thời hoa lửa đầy gian lao nhưng vô cùng vẻ vang. Và cũng từ ngày ấy, người con trai bên dòng sông Mã đã mang theo tình yêu quê hương làm hành trang trên suốt chặng đường bảo vệ Tổ quốc.