NGƯỜI CÔNG BÌNH VÀ "CHIẾC CẠO BẮT THUỐC" TRÊN ĐƯỜNG 20 QUYẾT THẮNG

Trên dãy Trường Sơn thời đánh Mỹ, Tuyến đường 20 Quyết Thắng và Ngã ba Đồng Lộc được ví như những "cửa tử". Nơi đó, không quân Mỹ đã biến từng ngọn núi, dòng sông thành đất đá tơi tả bởi vô số loại bom đạn tối tân. Nhằm cắt đứt mạch máu giao thông chi viện cho miền Nam, kẻ thù thả xuống hàng nghìn quả bom nổ chậm, bom từ trường vô cùng thâm độc. Để mở đường cho xe qua, những người chiến sĩ công binh đã phải đem cả mạng sống ra đánh cược với tử thần. Trong số những "ông vua phá bom" thời ấy, Vương Đình Nhỏ – người lính có vóc dáng đậm đà, đôi bàn tay gầy nhưng khéo léo kỳ diệu – đã trở thành một huyền thoại sống với hàng trăm lần vô hiệu hóa bom ngầm bằng các phương pháp thô sơ nhưng đầy trí tuệ.

Vương Đình Nhỏ sinh ra ở vùng quê Đức Thọ, Hà Tĩnh. Gia nhập quân đội, anh được phân công vào Đại đội 8 Công binh, trực tiếp bám trụ tại các tọa độ lửa trên đất Hà Tĩnh và Quảng Bình. Thách thức lớn nhất đối với anh cùng đồng đội là các loại bom từ trường và bom nổ chậm thế hệ mới của Mỹ. Chúng được gắn ngòi nổ cực kỳ nhạy cảm: chỉ cần một chấn động nhẹ của bước chân, một vật thể kim loại đi qua hoặc sự thay đổi của từ trường là ngòi nổ kích hoạt, biến mọi thứ xung quanh thành tro bụi.

Nhiều chiến sĩ đã hy sinh khi tiếp cận những quả bom "lỳ lợm" này. Không chịu khuất phục trước công nghệ hủy diệt của kẻ thù, Vương Đình Nhỏ đã dành nhiều đêm thức trắng quan sát, nghiên cứu cấu tạo ngòi nổ từ các mảnh bom vỡ. Anh nhận ra rằng, muốn tháo ngòi nổ an toàn thì phải bới đất thật nhẹ và có phương pháp vô hiệu hóa kim mỏ vịt trước khi nó sập xuống hạt nổ.

Anh tự tay làm một chiếc cạo nhỏ bằng thanh tre già bọc nhựa, cùng một bộ dĩa gỗ thô sơ không chứa kim loại để tránh tác động từ trường. Mỗi khi phát hiện bom ngầm sâu dưới lòng đất, Vương Đình Nhỏ luôn giành phần nguy hiểm nhất về mình. Anh yêu cầu đồng đội lùi xa hàng trăm mét vào công sự trú ẩn, còn một mình anh cởi trần, tay cầm chiếc cạo tre, từ từ bò áp sát quả bom.

Có những quả bom từ trường vùi sâu trong lòng đất nhão sau mưa, anh phải nằm đè người lên thân bom nóng rực khói thuốc súng, áp tai vào kim loại để nghe tiếng tích tắc nhỏ như tiếng kim đồng hồ chạy bên trong. Đôi bàn tay anh nhè nhẹ cào từng vốc đất cát, mồ hôi chảy ròng rã làm cay xè đôi mắt nhưng hai tay vẫn giữ nguyên độ chính xác tuyệt đối. Khi tiếp cận được ngòi nổ, bằng một thao tác thần tốc và chính xác đến từng milimet, anh khéo léo dùng dĩa gỗ khóa chặt kim mỏ vịt, vô hiệu hóa hoàn toàn quả bom trong sự nín thở của đồng đội xung quanh.

Bằng sự dũng cảm phi thường và óc sáng tạo vượt bậc, Vương Đình Nhỏ đã tự tay rà phá và tháo ngòi nổ thành công hơn 300 quả bom nổ chậm các loại, giải phóng hàng ngàn kilomet đường bị phong tỏa. Có những ngày, anh tháo liên tiếp 5 quả bom ở những vị trí hiểm yếu nhất, trả lại mặt đường bằng phẳng cho những đoàn xe quân sự hối hả tiến vào Nam.

Sự hy sinh thầm lặng và tài trí của Vương Đình Nhỏ cùng tập thể chiến sĩ công binh Trường Sơn đã giữ vững mạch máu giao thông của Tổ quốc không một giờ ngắt quãng. Anh được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân khi tuổi đời còn rất trẻ. Bằng chiếc cạo tre thô sơ và một trái tim yêu nước nồng nàn, Vương Đình Nhỏ đã viết nên huyền thoại về ý chí con người Việt Nam chiến thắng mọi hỏa lực tối tân của kẻ thù thời hoa lửa.