Người công nhân giữ lò máy trong đêm sơ tán

Ông Đỗ Văn Khánh, sinh năm 1946, từng là công nhân tại Nhà máy xe lửa Gia Lâm năm 1972. Ông kể rằng trong thời kỳ chiến tranh, nhà máy không chỉ sửa chữa đầu máy, toa xe mà còn là nơi bảo đảm cho các đoàn tàu chở hàng và vũ khí tiếp tục vào Nam. Theo lời ông Khánh, cuối năm 1972, khi Hà Nội bị ném bom dữ dội, nhiều phân xưởng phải sơ tán bớt máy móc ra ngoài thành phố. Nhưng vẫn có những tổ công nhân ở lại để sửa chữa khẩn cấp các đầu tàu hư hỏng. Ông nhớ nhất đêm ngày 24 tháng 12 năm 1972. Hôm đó, một đầu tàu chở hàng quân sự bị hỏng nặng phần lò máy sau khi vừa trở về từ tuyến vận tải phía nam. Trong tổ sửa chữa của ông có một người công nhân tên Nguyễn Văn Huy, quê ở Hưng Yên, mới 27 tuổi. Huy là thợ cơ khí rất giỏi và thường nhận phần việc khó nhất. Ông Khánh kể rằng khi còi báo động vang lên, nhiều người được lệnh rút xuống hầm trú ẩn. Nhưng Huy vẫn ở lại cùng vài công nhân khác để cố sửa cho xong chiếc đầu tàu trước sáng hôm sau. Ông nói rằng nếu không sửa kịp, đoàn tàu tiếp theo sẽ không thể vận chuyển hàng vào chiến trường. Giữa tiếng bom nổ từ xa và ánh lửa hắt lên từ khu xưởng, Huy vẫn chui vào khoang máy nóng hầm hập để tháo từng chi tiết bị hỏng. Ông Khánh kể rằng có lúc tiếng bom rung cả mái xưởng, bụi và mảnh kính rơi xuống khắp nơi. Nhưng Huy vẫn tiếp tục làm việc, tay đầy dầu mỡ và bỏng rát vì sức nóng từ lò máy. Đến gần sáng, khi chiếc đầu tàu vừa được sửa xong và chuẩn bị kéo ra khỏi xưởng, một loạt bom bất ngờ rơi xuống khu vực gần nhà máy. Một mảnh bom lớn bắn trúng nơi Huy đang đứng kiểm tra lại lần cuối. Khi đồng đội chạy tới, họ thấy anh đã ngã xuống ngay bên cạnh đầu tàu vừa sửa xong. Nhờ có anh và tổ công nhân làm việc suốt đêm, đoàn tàu hôm ấy vẫn kịp rời ga để tiếp tục chở hàng vào chiến trường. Nhiều năm sau, mỗi lần nghe tiếng còi tàu vang lên từ phía ga Gia Lâm, ông Đỗ Văn Khánh vẫn nhớ đến người công nhân trẻ tuổi đã nằm lại giữa đêm bom để giữ cho những chuyến tàu không ngừng bánh.