Anh hùng Lực lượng vũ trang

"Người cộng sảng kiên cường , tấm gương sáng của cách mạng Việt Nam"

Cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của đồng chí Phạm Ngọc Thảo

Tây Ninh20/04/2026Phạm Trung Hậu (THCS Võ Văn Tần)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Tên bài viết: "Người cộng sảng kiên cường , tấm gương sáng của cách mạng Việt Nam"

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Thảo có tên khai sinh là Albert Phạm Ngọc Thuần (14/2/1922 – 17/7/1965) quê tại làng Mỹ Phước , Long Xuyên, Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương( nay là tỉnh An Giang) đồng chí Phạm Ngọc Thảo sinh ra trong một gia đình trí thức công giáo và mang quốc tịch Pháp. Đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã hủy bỏ quốc tịch Pháp và tham gia kháng chiến với lòng yêu nước từ rất sớm. Ngoài ra,ông có nhiều bí danh khi hoạt động cách mạng như Chín Thảo ,Lê Minh, Albert Thảo . Trong những năm tháng làm cách mạng đến khi bị bắt , tra tấn và hy sinh vào 17/7/1965, đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã thực hiện được rất nhiều hoạt động tình báo và hoạt động gây bất đồng trong nội bộ chính quyền Sài Gòn, điều đó có lợi cho quân ta . Cuộc đời khi hoạt động cách mạng rất kiên cường, tuy cô độc của đồng chí Phạm Ngọc Thảo là tấm gương sáng của nhân dân Việt Nam và được lịch sử ghi nhận.

Một người cộng sản, một đứa con của tổ quốc kiên cường , trung kiên, hiến dâng thân vì vì độc lập của tổ quốc và vì hạnh phúc của nhân dân.

Trong những năm tháng tuổi trẻ của mình, đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã theo học trường Lasan Taberd (trường THPT Lê Quý Đôn ngày nay). Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, ông tham gia cướp chính quyền tại Sài Gòn. Khi thực dân Pháp quay lại xâm chiếm Nam Bộ vào 9/1945, đồng chí Phạm Ngọc Thảo tuyên bố hủy bỏ quốc tịch Pháp và ngay lập tức lên đường tham gia kháng chiến chống Pháp tại Vĩnh Long theo anh trai Gaston Phạm Ngọc Thuần .

Đầu năm 1946, đồng chí Phạm Ngọc Thảo được tổ chức cử ra Sơn Tây tham gia khóa I trường Võ Bị Trần Quốc Tuấn (nay là Đại học Trần Quốc Tuấn), cùng 12 chiến sĩ Nam Bộ khác . Tháng 12/1946, đồng chí Phạm Ngọc Thảo tốt nghiệp và được điều về Phú Yên làm công tác giao liên, sau đó trở về Nam Bộ đảm nhận các vị trí quân sự quan trọng. Trong thời gian làm công tác giao liên ông đã làm việc tại Văn phòng Uỷ ban kháng chiến hành chính Nam Bộ, dù từng bị dân quân Việt Minh bắt hai lần và suýt bị xử bắn do hiểu lầm.

Năm 1947, đồng chí Phạm Ngọc Thảo được cấp trên giao làm Trưởng phòng Mật vụ Ban quân sự Nam Bộ , tổ chức tình báo đầu tiên của cách mạng ở miền Nam. Đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã thống nhất thành công các lực lượng tình báo phân tán tại Nam Bộ chỉ trong thời gian ngắn .

Năm 1948 , đồng chí Phạm Ngọc Thảo tiếp tục hoạt động trong lực lượng kháng chiến chống Pháp tại miền Nam.

Năm 1949- 1953, đồng chí Phạm Ngọc Thảo được điều làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 410 chủ lực tại Quân khu 9. Lực lượng này đóng vai trò chủ công và lập nhiều chiến công hiển hách, được xem là lực lượng chủ lực của Nam Bộ thời đó. Dưới sự chỉ huy của đồng chí Phạm Ngọc Thảo , Tiểu đoàn 410 đã tham gia toàn bộ 4 chiến dịch lớn của Quân khu 9 trong giai đoạn này .Hoạt động chiến đấu đa dạng .Các chiến dịch này bao gồm: tấn công các đồn bốt, quân Pháp và lực lượng tay sai ,phá hoại các tuyến đường giao thông, đường sắt chiến lược để cản trở địch tổ chức các cuộc tập kích bằng quân sự bất ngờ, gây ra tổn thất cho quân địch và thu hồi vũ khí. Đồng chí Phạm Ngọc Thảo cũng vẫn phụ trách vị trí trưởng phòng Mật vụ Ban quân sự Nam Bộ , ban Mật vụ Nam Bộ và thu thập tin tức chiến lược cho cấp trên. Đồng chí Phạm Ngọc Thảo còn hướng dẫn về chiến tranh du kích cho các học viên như Trần Văn Đôn, Nguyễn Khánh, Lê Văn Kim những người sau này trở thành tướng lĩnh trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa trong một khoản thời gian trước đó và tới vài năm sau. Trong năm 1949, giai đoạn kháng chiến chống Pháp đang diễn ra mạnh tại Nam Bộ, các lực lượng kháng chiến liên tục mở rộng vùng kiểm soát, ngăn chặn quân Pháp. Vai trò của Tiểu đoàn 410 dưới sự chỉ huy của đồng chí Phạm Ngọc Thảo là đóng vai trò chủ lực trong các cuộc tấn công, phá hoại đường truyền và hạ bệ đồn trạm của địch, hỗ trợ các đơn vị kháng chiến khác. Trong năm 1949, đồng chí Phạm Ngọc Thảo cũng lấy vợ là bà Phạm Thị Nhiệm , người cũng có tham gia cách mạng, đây là em gái ruột của giáo sự Phạm Thiều, một nhà nghiên cứu, ngoại giao và chính trị yêu nước nỗi tiếng của Việt Nam .

Năm 1954, đồng chí Phạm Ngọc Thảo vẫn giữ chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 410, tham gia các cuộc chiến đấu cuối cùng của Quân khu 9 tại miền Tây Nam Bộ: ông cùng đơn vị chủ lực tấn công các đồn trạm quân Pháp và lực lượng tay sai tại các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long và Bến Tre, nhằm mở rộng vùng giải phóng trước khi chiến tranh kết thúc, vẫn tiếp tục quản lý Ban Mật vụ Nam Bộ, thu thập thông tin về kế hoạch quân sự cuối cùng của quân Pháp tại khu vực. Vào tháng 7 năm 1954 đồng chí Phạm Ngọc Thảo nhận được nhiệm vụ đặc biệt từ Bí thư Xứ ủy Nam Bộ Lê Duẩn lúc bấy giờ . Sau khi ký Hiệp định Genève, theo quy định chung, tất cả cán bộ kháng chiến ở Nam Bộ phải tập kết ra miền Bắc. Tuy nhiên, Bí thư Xứ ủy Nam Bộ Lê Duẩn đã chỉ định ông ở lại miền Nam với nhiệm vụ chiến lược là thâm nhập vào hàng ngũ cao cấp của chính quyền Sài Gòn để phục vụ mục tiêu thống nhất đất nước, với quyền hoạt động độc lập không bị ràng buộc bởi các chế độ chặt chẽ nào . Đây chính là bước ngoặt quan trọng nhất trong cuộc đời của đồng chí Phạm Ngọc Thảo. Cuối năm 1954, đồng chí Phạm Ngọc Thảo chọn ẩn mình không tiếp cận với Ngô Đình Diệm mà đi dạy học ở các trường tư thục Công giáo ở Sài Gòn như một con người bình thường và giữ liên lạc với các đồng chí còn lại ở Miền Nam. Đồng chí Phạm Ngọc Thảo nhiều lần bị an ninh quân đội truy bắt do không có giấy tờ " hồi chánh " để chứng minh rằng mình đã tách khỏi phong trào Việt Minh nhưng với sự khôn ngoan và mạng lưới tình báo được xây dựng từ trước đã giúp ông thoát được. Sau một thời gian sau đó , đồng chí Phạm Ngọc Thảo đến thăm Giám mục Ngô Đình Thục tức anh trai ruột của Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu , là người từng làm lễ rửa tội cho ông và xem ông như con nuôi. Nhờ có sự bảo lãnh của Giám mục Ngô Đình Thục, đồng chí Phạm Ngọc Thảo được đưa vào tiếp cận chính quyền Sài Gòn .

Năm 1955 , đồng chí Phạm Ngọc Thảo bắt đầu thâm nhập , tiếp cận nhóm chính trị cốt lõi của chính quyền Sài Gòn. Sau đó , ông được giới thiệu vào Đảng Cần Lao Nhân Vị, đây là đảng duy nhất được phép hoạt động ở đây lúc bấy giờ . Với những kiến thức của mình, đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã viết nhiều bài báo phân tích chiến lược , binh pháp cho tạp chí Bách Khoa và được Tổng thống Ngô Đình Diệm và anh trai là Ngô Đình Nhu chú ý đến. Đồng chí Phạm Ngọc Thảo cũng nhận được chức Tỉnh đoàn trưởng Bảo An Vĩnh Long, vị trí này giúp ông xây dựng lại hệ thống mạng lưới tình báo từng hoạt động trong kháng chiến.

Năm 1956 - 1957 , đồng chí Phạm Ngọc Thảo làm Tỉnh đoàn trưởng Bảo an Vĩnh Long. Năm 1957, ông được đề bạt Thiếu tá, thuộc Sở Nghiên cứu Chính trị - Xã hội của Phủ Tổng thống, cơ quan mật vụ do bác sĩ Trần Kim Tuyến phụ trách.

Năm 1958 - 1960, đồng chí Phạm Ngọc Thảo thả 2000 tù nhân chính trị , bao gồm các đồng chí của phe ta, tạo cơ hội cho họ tiếp tục hoạt động cách mạng. Làm gây rạng nứt nội bộ và cung cấp các tình báo chiến lược quan trọng về các hoạt động của địch.

Năm 1961, đồng chí Phạm Ngọc Thảo tác động vào chương trình "Ấp Chiến lược " của địch gây ra sư bất hợp lí , thiếu phòng thủ , làm nông dân có sự bất mãn lớn đối với chính phủ Ngô Đình Diệm. Cuối năm này , ông bị nghi ngờ và bị chuyển đi công tác đi Mỹ.

Trong hai năm 1962, đồng chí Phạm Ngọc Thảo làm tỉnh trường tỉnh Kiến Hoà ( hiện nay là Bến Tre ) đến tháng 5/1962, tiếp tục thả tù binh chính trị và cũng cố uy tín để che mắt kẻ thù.

Ngày 1 / 11 / 1963, đồng chí Phạm Ngọc Thảo thực hiện cuộc đảo chính nhằm vào anh em Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu. Sau cuộc đảo chính thành công này ông được phong hàm Đại tá và giữ chức Tùy viên Báo chí trong "Hội đồng quân nhân cách mạng", sau đó là Tùy viên Văn hóa tại Đại sứ quán Việt Nam ở Hoa Kỳ.

Trong hai năm 1964 - 1965, giai đoạn này đồng chí Phạm Ngọc Thảo tìm cách lật đổ Nguyễn Khánh bằng cách tạo ra các mâu thuẫn. Ông tham gia tổ chức các cuộc binh biến làm lung lay chính quyền quân phiệt và làm suy yếu sự kiểm soát của Mỹ và tay sai. Ngày 12/2/1965, đồng chí Phạm Ngọc Thảo cùng tướng Lâm Văn Phát tổ chức và chỉ huy cuộc đảo chính nhằm lật đổ Thủ tướng Nguyễn Khánh. Sau đó chiếm được Bộ tổng tham mưu và đài phát thanh Sài Gòn. Sau cuộc đảo chính ngày 19/2/1965 , đồng chí Phạm Ngọc Thảo bị truy nã gắt gao và phải chạy trốn nhưng vẫn tiếp tục hoạt động tại Sài Gòn, lúc đó có thông tin cho rằng đồng chí Võ Văn Kiệt đã đến tìm đồng chí Phạm Ngọc Thảo và muốn đưa đồng chí Phạm Ngọc Thảo về chiến khu nhưng đồng chí Phạm Ngọc Thảo nói vẫn muốn tiếp tục vì vẫn còn có thể thành công . Sau đó đồng chí Phạm Ngọc Thảo bị bắt và đem đi thủ tiêu nhưng không chết , được các lĩnh mục và nữ tu ở một tu viện giúp đỡ. Đến ngày 16/7 đồng chí Phạm Ngọc Thảo bị bắt , bị Nguyễn Ngọc Loan và thuộc hạ đã tra tấn . Ngày 17/7/1965, đồng chí Phạm Ngọc Thảo hi sinh vì bị địch sát hại, ông qua đời ở tuổi 43.

Đến năm 1987 , nhà nước đã truy tặng đồng chí Phạm Ngọc Thảo cấp quân hàm Đại tá và trao danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Đồng chí gương mẫu , anh dũng , quên thân mình vì độc lập tổ quốc , vì nhân dân

Đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã từ bỏ quốc tịch Pháp và gia nhập Việt Minh trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp, trải qua nhiều cấp bậc quân hàm trong Đảng và VNCH (Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 410, Trung Đoàn phó, Trưởng phòng Mật vụ Nam Bộ trong Đảng ta và Đại tá, từng làm Tùy viên quân sự, Giám đốc báo chí bên VNCH) thể hiện đồng chí Phạm Ngọc Thảo là một con người thông minh, chấp nhận mang lên quân phục kẻ thù để từ đó thực hiện "đại cuộc".

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Thảo là con người vì nước quên thân , một mình xâm nhập vào quân địch , " khiêu vũ giữa bầy sói" , thực hiện nhiệm vụ ngay trong lòng địch. Với tinh thần yêu nước, ông đã từ bỏ tất cả để tham gia kháng chiến , đấu tranh vì hoà bình dân tộc, vì đồng bào , vì đồng chí. Trong những năm làm điệp viên tình báo bên trong chính quyền Sài Gòn, đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã có những quyết định rất đúng đắng , gây

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn