Người cựu chiến binh trở lại

Nhiều năm sau ngày Cù Chính Lan hy sinh, một người cựu chiến binh trở lại vùng đất Hòa Bình.

Ông đã già.

Mái tóc bạc đi.

Bước chân không còn nhanh như những ngày tuổi trẻ.

Nhưng ký ức về những năm tháng chiến đấu vẫn còn rất rõ.

Đứng trước vùng đất từng diễn ra những trận đánh năm xưa, ông im lặng hồi lâu.

Rồi ông nói:

— Ngày ấy chúng tôi còn trẻ lắm.

Ông nhìn về phía con đường trước mặt.

Trong ký ức của người cựu chiến binh, những năm tháng cũ dường như trở lại.

Những người lính mang ba lô hành quân.

Những buổi nghỉ ngắn bên đường.

Những câu chuyện về quê nhà.

Và trong số đó có Cù Chính Lan — người chiến sĩ trẻ quê Quỳnh Đôi.

Ông nhớ người đồng đội ấy không chỉ qua chiến công.

Ông nhớ một chàng trai tuổi đôi mươi.

Một người cùng đơn vị.

Một người biết quan tâm đến anh em.

Một người luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.

Ngày 29 tháng 12 năm 1951, Cù Chính Lan hy sinh trong trận đồn Cô Tô.

Người cựu chiến binh đứng lặng.

— Anh ấy không được trở về nữa...

Một câu nói ngắn ngủi.

Nhưng phía sau là cả một khoảng thời gian dài.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua.

Chiến trường năm xưa đã thay đổi.

Những người lính trẻ ngày ấy đã trở thành những ông già.

Nhưng ký ức không biến mất.

Người cựu chiến binh lấy trong túi một nén hương.

Ông thắp lên.

Không có những lời nói lớn lao.

Chỉ là một phút đứng yên tưởng nhớ người đồng đội.

Ông kể cho những người trẻ đi cùng:

— Các cháu hãy nhớ, những người như Cù Chính Lan cũng từng là những thanh niên rất trẻ. Họ cũng có gia đình, quê hương và những ước mơ. Họ đã dành tuổi trẻ của mình cho đất nước.

Một học sinh hỏi:

— Bác nhớ nhất điều gì về anh Lan?

Người cựu chiến binh suy nghĩ một lúc rồi trả lời:

— Tinh thần trách nhiệm và tình đồng đội.

Ông nhìn những người trẻ trước mặt.

— Các cháu sống trong hòa bình, hãy cố gắng học tập và làm những việc có ích. Đó cũng là một cách để nhớ những người đã nằm lại.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thuộc lớp những Anh hùng đầu tiên được tuyên dương, truy tặng.

Nhưng đối với người cựu chiến binh, danh hiệu ấy vẫn không thay thế được ký ức về một người đồng đội đã từng đứng bên mình.

Ông quay lại nhìn vùng đất lần cuối.

Rồi chậm rãi bước đi.

Phía sau ông là một thế hệ mới.

Phía trước là những con đường của cuộc sống hòa bình.

Người cựu chiến binh trở lại không chỉ để nhớ một người đã hy sinh. Ông trở lại để trao ký ức ấy cho thế hệ sau — để những người chưa từng trải qua chiến tranh hiểu hơn giá trị của hòa bình.

Và câu chuyện về người chiến sĩ tuổi hai mươi lại tiếp tục được kể.