NGƯỜI ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI ĐẦU TIÊN Ở ĐỒNG NAI - ANH HÙNG LIỆT SỸ ĐIỂU XIỂNG

Sinh thời, ông có dáng người cao to, người đậm, khỏe mạnh, dũng cảm, vững chãi như cây kơla giữa rừng kơla, bền bỉ, dẻo dai bám rừng giữ đất, một lòng một dạ với đồng bào, với cách mạng, tên tuổi ông tuy khó nhớ nhưng gương chiến đấu hy sinh của ông thì luôn ghi sâu trong lòng người Biên Hòa, Đồng Nai.

Lịch sử ghi lại rằng: Trong thời kỳ Mặt trận dân chủ Đông Dương, các đảng viên cộng sản: Phạm Văn Khoai, Nguyễn Văn Nghĩa và một số đồng chí khác được cử về “quận Xuân Lộc” để vận động nhân rộng phong trào cách mạng trong công nhân cao su, nông dân địa phương và đồng bào dân tộc. Nhân đó, anh hùng Điểu Xiểng được giác ngộ cách mạng trong dịp này.

Tháng 2 năm 1937, Điểu Xiểng là 1 trong 4 đảng viên người dân tộc Châu Ro được dự cuộc họp chi bộ quan trọng tổ chức ở Bàu Trâm (thị trấn Xuân Lộc). Khi cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi, Điểu Xiểng được cử làm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến làng Võ Dõng (nay thuộc phạm vi xã Gia Kiệm, huyện Thống Nhất). Do hầu hết dân trong làng đều là đồng bào dân tộc Châu Ro, nên trong Ủy ban kháng chiến, ngoài Điểu Xiểng làm Chủ tịch thì Phó chủ tịch là Điểu Nhông, phụ trách phụ nữ là Điểu Thị Thiên, phụ trách thanh niên là Điểu Hùng...; Điểu Xiểng đã tổ chức đội vũ trang gồm 30 thanh niên dân tộc Châu Ro khỏe mạnh vừa giỏi lội rừng vừa giỏi bắn ná, bách phát bách trúng như: Điểu Nghệ, Điểu Chà, Điểu Đê, Điểu Chàng, Điểu Bài... trang bị ná, tên tẩm độc sẵn sàng chiến đấu chống thực dân Pháp tái xâm lược. Chính đội quân trang bị ná và tên tẩm thuốc độc này (bọn Việt gian tay sai gọi một cách miệt thị là "Thượng") do Điểu Xiểng cầm đầu đã cùng với hàng ngàn công nhân cao su và nhân dân lao động ở Xuân Lộc đã rầm rộ kéo về Sài Gòn tham gia cướp chính quyền trong ngày 25-8-1945. Và sau đó, đội quân người dân tộc Châu Ro này còn án ngữ ở mặt trận Thị Nghè - Hàng Xanh cho đến khi mặt trận này bị vỡ mới rút về lại Biên Hòa - Xuân Lộc.

Ngày 6 tháng 1 năm 1946, nhân dân cả nước hân hoan thực hiện quyền công dân đi bầu cử Quốc hội khóa đầu tiên (Khóa I) của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; tại khu vực Bầu cử tỉnh Biên Hòa: Điểu Xiểng, Hoàng Minh Châu, Phạm Văn Búng đã trúng cử vào đại biểu Quốc hội khóa I.

Ngày 26 tháng 1 năm 1946, giặc Pháp huy động lực lượng gồm hơn một ngàn quân với xe tăng, đại bác đánh chiếm quận lỵ Xuân Lộc và một số đồn điền cao su trong vùng. Trên đường ra Hà Nội dự phiên họp Quốc hội khóa đầu tiên (khóa I). Vừa đến khu vực Rừng Lá (thuộc địa bàn quận Xuân Lộc), Điểu Xiểng bị rơi vào ổ phục kích của bọn giặc Pháp. Qua viên thông ngôn, tên sĩ quan chỉ huy Pháp giở trò mua chuộc Điểu Xiểng bằng cách hứa cho ông được làm quan ngay tại quận đường Xuân Lộc nếu ông chịu hợp tác với chúng và từ bỏ Việt Minh. Điểu Xiểng đã khẳng khái trả lời: “Không! Tao không đầu hàng thằng Tây! Tao thà chết tại đây!”.

Thấy dụ dỗ người chiến sĩ cách mạng Châu Ro không xong, bọn Pháp đe dọa dùng cực hình, người đại biểu Quốc hội đầu tiên của tỉnh Đồng Nai vẫn vững vàng tư thế. Điên tiết, bọn giặc cột tay Điểu Xiểng vào sau xe Jeep rồi mở máy chạy kéo lê thân hình đẫm máu của ông về đến tận dinh quận Xuân Lộc. Cuối cùng, vị đại biểu Quốc hội khóa đầu tiên, người con ưu tú dân tộc Châu Ro của vùng đất Biên Hòa, Đồng Nai đã anh dũng ngã xuống trong chiến thắng. Thương tiếc Điểu Xiểng và càng căm thù hơn nữa bọn giặc Pháp tàn ác, nhiều người dân tộc Châu Ro ở Túc Trưng, Võ Dõng, Bình Lộc... liền cắt máu ăn thề, đổi họ Điểu thành họ Hồ, họ Nguyễn Ái trực tiếp tham gia kháng chiến.

Cảm phục trước khí phách người anh hùng dân tộc Châu Ro, nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ đã sáng tác bài thơ “Cái chết của anh Xiểng” được trích trong tập thơ “Bên dòng sông xanh”, Nhà Xuất bản Tổng hợp Sông Bé, năm 1988), bài thơ có nội dung như sau:

“Mở mắt tròn xoe

Trừng trừng nhìn lũ giặc

Đang trói vòng anh sau xe Jip

…

Dây xiết chặt hai cổ tay đau điếng

Nhựa đường trơn như lửa đốt bàn chân

Nhưng ngọn núi Chứa Chan

Vẫn cao đầu hiên ngang dưới nắng

Bên tai anh, lời ca cách mạng

Vẫn vang vang trong tiếng suối, lời chim.

Anh vẫn đứng lặng im

Trước những lời thấm đầy nọc độc

Không biết nói thì cúi đầu cũng được

Chịu đầu Tây cho về huyện làm quan.

Không thì xe sẽ kéo xác trên đường!

Anh vẫn đứng lặng im

Hiên ngang như ngọn núi

Nhìn lũ giặc, căm thù sôi trong máu

Anh gầm lên, tiếng thét vang rừng:

"Không!

Không đầu Tây

Tao thà chết tại đây!".

Chiếc xe hoảng hốt rồ ga

Phóng tới như điên, kéo anh ngã gục.

…

Máu anh đỏ cả ruộng vườn

Núi rừng Xuân Lộc nhớ thương đời đời”.

Nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ đã dùng tất cả cảm xúc chân thực xuất phát tự trong trái tim người thi tướng để phác họa nên hình tượng người anh hùng dân tộc thiểu số Điểu Xiểng hết sức đẹp đẽ, dù đứng trước cái chết anh vẫn hiên ngang ngẩng cao đầu không hề khuất phục kẻ thù, luôn dương cao ngọn cờ cách mạng trong tim,… Cái chết của ông được đồng bào, đồng đội cảm phục và tiếc thương, cái chết của ông đã làm cho kẻ thù phải khiếp sợ và cái chết của ông sẽ là bất tử trong triệu triệu trái tim con người Việt Nam…

Người anh hùng dân tộc đã hiên ngang, bất khuất ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Tấm gương của ông luôn luôn là niềm tự hào cho dân tộc Châu Ro nói riêng, người Đồng Nai và cả nước nói chung. Chúng ta tự nhủ rằng, ông hãy yên nghỉ, lớp lớp thế hệ kế tiếp chúng ta luôn noi theo gương ông, sống như ông, sống với lý tưởng và hoài bão cách mạng, sẵn sàng chiến đấu và có thể hy sinh thân mình khi đất nước cần.