Người Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn 312 "Sông Lô"

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp chuyển sang giai đoạn phản công mạnh mẽ. Nhằm đáp ứng yêu cầu tác chiến tập trung quy mô lớn, Bộ Tổng Tư lệnh quyết định thành lập các đại đoàn chủ lực. Ngày 27 tháng 12 năm 1950, Đại đoàn 312 (Đại đoàn Sông Lô) chính thức được thành lập tại Thái Nguyên, và đồng chí Lê Trọng Tấn vinh dự được bổ nhiệm làm Đại đoàn trưởng đầu tiên khi mới 36 tuổi.

Ngay sau khi thành lập, Đại đoàn 312 dưới sự chỉ huy của Đại đoàn trưởng Lê Trọng Tấn đã liên tục xuất kích và lập nên những chiến công lừng lẫy. Trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo (Trung Trung Bộ, 1950 - 1951), Đại đoàn 312 đánh thắng nhiều trận then chốt. Tiếp đó, trong Chiến dịch Hòa Bình (1951 - 1952) và Chiến dịch Tây Bắc (1952), quân và dân ta đã chứng kiến tài năng tổ chức trận đánh, sự linh hoạt trong dùng binh của vị chỉ huy trẻ tuổi.

Một trong những nét nghệ thuật quân sự nổi bật của Lê Trọng Tấn thời kỳ này là tư duy đánh tiêu diệt gọn, hiệp đồng binh chủng chặt chẽ và khả năng khoét sâu vào điểm yếu của hệ thống phòng thủ đối phương. Ông luôn dành thời gian trực tiếp ra tận tiền duyên, quan sát địa hình, tỉ mỉ nghiên cứu cách bố trí lực lượng của Pháp để đưa ra phương án tác chiến tối ưu nhất. Under sự lãnh đạo của ông, Đại đoàn 312 đã nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những "quả đấm thép" chủ lực mạnh nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam.