NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG PHÁO BINH VÀ KÝ ỨC HAI CUỘC CHIẾN

(Kính tặng Cựu chiến binh, Bệnh binh Nguyễn Đức Dã – Người con ưu tú của làng Úc Gián)

Phần 1: Trai làng Úc Gián và lời thề tuổi 18

Về thôn Úc Gián, xã Thuận Thiên (Kiến Thụy, Hải Phòng) hôm nay, đi giữa những con đường bê tông phẳng lì và màu xanh yên bình của làng quê, ít ai biết rằng nơi đây đang che chở cho một "chứng nhân lịch sử" mang trên mình đầy những vết thương của chiến tranh nhưng vẫn ngời sáng phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ. Đó là ông Nguyễn Đức Dã – người cựu Đại đội trưởng Pháo phòng không, người đã dành trọn tuổi thanh xuân để canh giữ bầu trời và bảo vệ biên cương Tổ quốc.

Ông Nguyễn Đức Dã sinh năm 1956. Ông lớn lên khi đất nước đang trong giai đoạn chia cắt, khát vọng thống nhất non sông sục sôi trong huyết quản của mỗi người dân đất Cảng. Năm 1974, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn gấp rút chuẩn bị cho những đòn quyết định, chàng thanh niên Nguyễn Đức Dã vừa tròn 18 tuổi.

Gác lại những ước mơ của tuổi học trò, tạm biệt gia đình và lũy tre làng Úc Gián thân thương, ông lên đường nhập ngũ. Hành trang mang theo là sức trẻ của tuổi 18 bẻ gãy sừng trâu và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Ông được biên chế vào lực lượng Pháo phòng không – những người lính "đầu đội trời, chân đạp đất", mang trọng trách bảo vệ đội hình hành quân và các mục tiêu trọng yếu trước "giặc trời".

Phần 2: Đồng Xoài 1975 – Cửa ngõ Sài Gòn rực lửa

Năm 1975, lịch sử gọi tên những người lính trẻ. Đơn vị của ông Dã cùng đại quân tiến thẳng vào miền Nam. Thử thách lớn đầu tiên và cũng là ký ức không thể nào quên trong đời quân ngũ của ông chính là trận đánh Đồng Xoài (Bình Phước).

Đồng Xoài khi ấy được ví như "cánh cửa thép" ở phía Bắc Sài Gòn, là mắt xích trọng yếu mà địch cố thủ sống chết để bảo vệ thủ phủ của chúng. Tham gia trận đánh này, người lính trẻ Nguyễn Đức Dã đã chứng kiến sự khốc liệt tột cùng của chiến tranh. Giữa tiếng bom gầm, đạn réo, giữa khói lửa ngút trời, những khẩu pháo phòng không của đơn vị ông không chỉ canh chừng máy bay địch mà còn trở thành nỗi khiếp sợ của bộ binh đối phương.

Trong trận chiến ấy, ông và đồng đội đã chiến đấu với tinh thần "một tấc không đi, một ly không rời". Chiến thắng Đồng Xoài đã mở toang cánh cửa để đại quân ta tiến về giải phóng Sài Gòn, làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975. Trong niềm vui vỡ òa của ngày thống nhất, có những giọt mồ hôi và cả máu của ông đã đổ xuống mảnh đất miền Đông gian lao mà anh dũng.

Phần 3: Biên giới Tây Nam – Nòng pháo hạ thấp và bản lĩnh người Đại đội trưởng

Đất nước vừa hòa bình chưa được bao lâu, tiếng súng lại vang lên ở biên giới Tây Nam. Tập đoàn phản động Pol Pot với dã tâm xâm lược đã gây ra những tội ác tày trời. Một lần nữa, ông Nguyễn Đức Dã lại khoác ba lô lên đường. Lần này, ông không còn là chàng tân binh năm nào, mà đã là một người lính dày dạn kinh nghiệm, mang trên vai trọng trách lớn hơn.

Năm 1978, ông cùng Trung đoàn E594 thuộc Mặt trận 479 bước vào cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả tại Campuchia. Mặt trận 479 – cái tên gợi nhớ về những mùa khô khốc liệt, những cánh rừng khộp cháy nắng và những trận đánh dai dẳng.

Tại chiến trường này, ông Nguyễn Đức Dã đã trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia hai trận đánh lớn mang tính then chốt: Trận Tà Keo và trận Cam Pốt. Khác với chiến tranh chống Mỹ, kẻ thù lần này thoắt ẩn thoắt hiện, địa hình rừng núi hiểm trở. Lực lượng pháo phòng không E594 dưới sự chỉ huy của các cấp, trong đó có người cán bộ trẻ Nguyễn Đức Dã, đã phải sáng tạo trong cách đánh. Có những lúc, pháo cao xạ không chỉ bắn máy bay mà còn phải "hạ nòng" bắn thẳng, trở thành hỏa lực cực mạnh để san phẳng các lô cốt, ổ đề kháng của quân Pol Pot, mở đường cho bộ binh tiến lên.

Trên cương vị Đại đội trưởng, ông Nguyễn Đức Dã là linh hồn của đơn vị. Ông không chỉ là người chỉ huy quyết đoán, mưu trí trong từng phương án tác chiến tại Tà Keo, Cam Pốt mà còn là người anh cả lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho chiến sĩ. Giữa đất khách quê người, đối mặt với cái chết rình rập, bản lĩnh của người Đại đội trưởng đã giúp đơn vị vững vàng vượt qua mưa bom bão đạn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.

Phần 4: Vết thương thời bình và Nghị lực phi thường

Chiến tranh kết thúc, ông Nguyễn Đức Dã trở về quê hương Úc Gián với hành trang trĩu nặng vinh quang nhưng cũng đầy đau đớn. Những tấm Huân, Huy chương lấp lánh trên ngực áo là minh chứng cho một thời hoa lửa:

• Huy chương Kháng chiến hạng Nhì.

Nhưng đằng sau hào quang ấy là một sự thật nghiệt ngã. Ông trở về với cơ thể không còn lành lặn, là Bệnh binh hạng 3/3. Đau xót hơn, ông là nạn nhân của chất độc da cam/dioxin. Chất độc màu da cam – kẻ thù vô hình mà đế quốc Mỹ đã rải xuống, nay vẫn âm thầm tàn phá cơ thể người lính già mỗi khi trái gió trở trời.

Từ một người Đại đội trưởng hét ra lửa nơi chiến trường, trở về đời thường, ông phải chiến đấu với những cơn đau thể xác hành hạ hàng ngày. Sức khỏe suy giảm, nhưng ý chí của người lính E594 năm xưa chưa bao giờ gục ngã. Không cam chịu đói nghèo, không ỷ lại vào chế độ, ông cùng gia đình lam lũ, chắt chiu xây dựng kinh tế trên mảnh đất quê hương Kiến Thụy.

Ông sống gương mẫu, chan hòa với bà con lối xóm, là tấm gương sáng cho con cháu noi theo. Câu chuyện về những trận đánh ở Đồng Xoài, ở Tà Keo, Cam Pốt qua lời kể của ông đã trở thành bài học lịch sử sống động, nuôi dưỡng lòng yêu nước cho thế hệ trẻ thôn Úc Gián hôm nay.

Lời kết

Cuộc đời của cựu chiến binh Nguyễn Đức Dã là một bản hùng ca bi tráng. Ông đã đi qua hai cuộc chiến tranh, đã có mặt ở những nơi gian khổ nhất từ miền Đông Nam Bộ đến chiến trường K rực lửa. Ông đã cống hiến tuổi thanh xuân đẹp nhất đời mình cho độc lập của Tổ quốc và bình yên của nhân dân.

Hôm nay, nhìn ông an hưởng tuổi già nhưng vẫn phải chống chọi với bệnh tật và di chứng chất độc da cam, chúng ta càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình. Xin kính cẩn nghiêng mình trước những hy sinh thầm lặng của ông – người Đại đội trưởng pháo binh kiên cường của quê hương Kiến Thụy anh hùng.

#cauchuyenthoihoalua

#doanxaKienThuy