Người Đại tướng luôn gần gũi với nhân dân – Nguyễn Chí Thanh
Nguyễn Hà Thu

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, có những người được nhớ đến không chỉ bởi chức vụ hay những chiến công, mà còn bởi cách sống gần gũi, chân thành và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là một người như vậy. Hơn 50 năm cuộc đời, trong đó có hơn 30 năm hoạt động cách mạng, ông đã trải qua nhiều cương vị và những thời điểm khó khăn của đất nước. Dù ở đâu, ông vẫn giữ một phẩm chất nổi bật: luôn tin vào nhân dân, gần gũi với nhân dân và tìm cách biến sức mạnh của nhân dân thành sức mạnh của cách mạng.
Nguyễn Chí Thanh tên thật là Nguyễn Vịnh, sinh ngày 1 tháng 1 năm 1914 tại làng Niêm Phò, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên, nay thuộc thành phố Huế. Sinh ra trong một gia đình nông dân, ông sớm chứng kiến cuộc sống nghèo khổ và những bất công mà người dân phải chịu đựng dưới chế độ thực dân, phong kiến. Chính hoàn cảnh ấy đã góp phần hình thành ở ông lòng yêu nước và ý chí đấu tranh. Khoảng những năm 1933–1934, ông được các cán bộ cách mạng Phan Đăng Lưu và Nguyễn Chí Diểu giác ngộ, dẫn dắt tham gia phong trào. Năm 1937, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Từ một thanh niên yêu nước, Nguyễn Vịnh từng bước trở thành người cán bộ cách mạng có bản lĩnh. Năm 1938, khi mới 24 tuổi, ông được cử làm Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên. Con đường hoạt động cách mạng của ông không hề bằng phẳng. Ông từng nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam tại các nhà lao Huế, Lao Bảo và Buôn Ma Thuột, nhưng sau đó tìm cách vượt ngục để trở lại hoạt động. Những năm tháng tù đày không làm ông từ bỏ con đường đã lựa chọn. Trái lại, càng trải qua thử thách, ý chí của ông càng được tôi luyện.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Chí Thanh tiếp tục đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng. Năm 1950, ông được Trung ương điều động vào công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam, giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, đồng thời là Phó Bí thư Tổng Quân ủy. Tại Đại hội Đảng lần thứ II năm 1951, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được cử vào Bộ Chính trị. Năm 1959, ông được phong quân hàm Đại tướng, trở thành một trong những vị tướng có ảnh hưởng quan trọng đối với quá trình xây dựng và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Điều đặc biệt ở Nguyễn Chí Thanh là ông không chỉ quan tâm đến công việc quân sự. Ông luôn coi trọng việc xây dựng con người, xây dựng tinh thần đoàn kết và phát huy sức mạnh của quần chúng. Từ năm 1961, ông được giao phụ trách công tác nông nghiệp. Ông thường xuyên đi xuống cơ sở, tìm hiểu cuộc sống và công việc của người nông dân thay vì chỉ ngồi trong phòng để nghe báo cáo. Từ thực tế ấy, ông nhấn mạnh vai trò của cán bộ và mối quan hệ giữa cán bộ với quần chúng. Những phong trào thi đua trong sản xuất nông nghiệp ở miền Bắc thời kỳ này, trong đó có “Gió Đại Phong”, gắn với sự chỉ đạo và đóng góp của ông.
Cuối năm 1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ngày càng quyết liệt, Nguyễn Chí Thanh được cử vào miền Nam giữ cương vị Bí thư Trung ương Cục miền Nam, Bí thư Quân ủy Miền và Chính ủy các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Ông trực tiếp nghiên cứu tình hình chiến trường, cùng cán bộ và chiến sĩ tìm cách phát huy sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Qua thực tiễn, ông cho rằng quân và dân miền Nam có khả năng đánh thắng quân đội Mỹ nếu biết phát huy đúng sức mạnh của mình. Những nhận định và chỉ đạo của ông có ảnh hưởng quan trọng đến việc xây dựng lực lượng và cách đánh trên chiến trường miền Nam.
Ở cương vị lãnh đạo, Nguyễn Chí Thanh luôn chú trọng đến thực tế. Ông không muốn những chủ trương chỉ nằm trên giấy mà phải được kiểm nghiệm bằng cuộc sống. Chính vì vậy, ông thường xuống cơ sở, gặp gỡ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân để lắng nghe những điều mắt thấy, tai nghe. Qua đó, ông có thể hiểu rõ hơn khó khăn thực tế và đưa ra những nhận định sát với tình hình. Phong cách ấy khiến ông được nhiều đồng chí, đồng bào nhớ đến như một người lãnh đạo gần gũi, giản dị và giàu tình cảm.
Nhưng cuộc đời của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cũng ngắn ngủi. Năm 1967, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra gay go, ông đột ngột qua đời sau một cơn đau tim nặng vào ngày 6 tháng 7, khi mới 53 tuổi. Sự ra đi ấy là một mất mát lớn đối với cách mạng và Quân đội nhân dân Việt Nam. Những người từng làm việc, chiến đấu cùng ông tiếc thương một người lãnh đạo luôn hết lòng với công việc, với đồng chí, đồng bào.
Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Chí Thanh, điều để lại ấn tượng sâu sắc không chỉ là những chức vụ ông từng đảm nhiệm hay những đóng góp trên chiến trường. Đó còn là một cách sống. Ông xuất thân từ người nông dân và trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng vẫn luôn giữ sự gần gũi với nhân dân. Ông hiểu rằng sức mạnh của đất nước không nằm ở một cá nhân mà được tạo nên từ hàng triệu con người bình thường biết đoàn kết, biết hy sinh và cùng hướng đến một mục tiêu chung.
Tên tuổi Nguyễn Chí Thanh vì thế đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc trong thế kỷ XX. Từ một người thanh niên ở làng Niêm Phò đến một vị Đại tướng, con đường ấy được xây dựng bằng lòng yêu nước, nghị lực và sự tận tụy. Câu chuyện về ông giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng một người có thể làm nên những điều lớn lao không phải nhờ xuất thân đặc biệt, mà nhờ lý tưởng, trách nhiệm và sự cố gắng không ngừng nghỉ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Đại tướng Nguyễn Chí Thanh qua đời, nhưng hình ảnh về một người cán bộ giản dị, gần dân, trọng dân và hết lòng vì đất nước vẫn còn được nhắc nhớ. Cuộc đời ông giống như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà sâu sắc: khi đã chọn con đường phụng sự Tổ quốc, điều quan trọng nhất không phải là mình đứng ở vị trí nào, mà là mình đã sống và cống hiến như thế nào cho quê hương, đất nước và nhân dân.



