Người dân ATK kể về những ngày sống cùng Bác Hồ
An toàn khu Định Hóa thuộc tỉnh Thái Nguyên là căn cứ cách mạng quan trọng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Nơi đây từng là trung tâm lãnh đạo của Hồ Chí Minh và các cơ quan đầu não của cách mạng. Qua lời kể của những nhân chứng như ông Hoàng Văn Định, có thể thấy rõ cuộc sống gian khổ nhưng đầy nghĩa tình của người dân địa phương – những con người thầm lặng đã góp phần bảo vệ căn cứ, nuôi giấu cán bộ và làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
“Chúng tôi ở xã Phú Đình, thuộc vùng An toàn khu Định Hóa, nơi mà sau này ai cũng biết là ‘thủ đô gió ngàn’. Hồi đó, tôi còn trẻ, tên là Hoàng Văn Định. Cuộc sống tuy nghèo nhưng yên bình, cho đến khi cán bộ cách mạng về hoạt động.
Một ngày, chúng tôi được thông báo phải giữ bí mật tuyệt đối vì có cán bộ rất quan trọng về làm việc. Sau này mới biết đó là Hồ Chí Minh. Khi Bác về ở, mọi sinh hoạt đều giản dị như người dân bình thường. Bác ở trong một căn nhà sàn nhỏ, ăn cơm như chúng tôi, nhiều khi chỉ có rau rừng và muối.
Tôi còn nhớ có lần đi rừng, gặp Bác đang ngồi làm việc bên chiếc bàn tre đơn sơ. Thấy tôi, Bác hỏi: ‘Cháu đi làm gì đấy?’ Tôi trả lời là đi lấy củi. Bác cười hiền và dặn: ‘Phải giữ rừng, giữ làng, giữ bí mật cho cách mạng nhé’. Câu nói ấy tôi nhớ suốt đời.
Cuộc sống ở Thái Nguyên thời đó rất vất vả. Ban ngày, chúng tôi sản xuất bình thường để tránh bị nghi ngờ. Ban đêm, trai tráng thay nhau canh gác. Có lần địch càn vào gần khu vực, cả làng phải nhanh chóng di chuyển, giấu cán bộ và tài liệu xuống hầm bí mật. Những hầm này được đào ngay dưới gầm nhà hoặc trong rừng, ngụy trang rất kỹ.
Gia đình tôi từng nhường nhà cho cán bộ ở. Mẹ tôi thường nói: ‘Nhà mình nghèo nhưng cách mạng cần thì phải giúp’. Có những ngày thiếu gạo, cả nhà ăn cháo loãng, nhưng vẫn dành phần cơm ngon hơn cho cán bộ.
Điều khiến tôi xúc động nhất là tình cảm giữa người dân và cách mạng. Không ai coi việc giúp đỡ là nghĩa vụ, mà là trách nhiệm và niềm tự hào. Chúng tôi hiểu rằng nếu giữ được ATK thì cuộc kháng chiến sẽ thành công.
Đến năm 1954, khi nghe tin Chiến thắng Điện Biên Phủ, cả làng tôi vỡ òa. Tôi nhớ rõ hôm đó, mọi người tụ tập ở sân đình, ai cũng rưng rưng. Bao nhiêu năm gian khổ, hy sinh, cuối cùng cũng có ngày thắng lợi.
Giờ đây, khi đã già, tôi thường kể lại cho con cháu nghe về những năm tháng ấy. Tôi luôn nói rằng: chúng tôi chỉ là những người dân bình thường, nhưng trong thời chiến, ai cũng có thể trở thành một phần của lịch sử.”
