NGƯỜI ĐÀN BÀ 23 NĂM ĐỢI CHỒNG

Ngày 16/8/2016, bà Nguyễn Thị Ba qua đời tại quê nhà Long an, thọ 100 tuổi sau khi được Đảng trao tặng huy hiệu 80 năm tuổi Đảng, khép lại cuộc đời oanh liệt của một cán bộ lão thành cách mạng . Anh Trần Chiến Thắng- con trai bà Ba nói với tôi trong niềm xúc động bên mộ của mẹ mình tại nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Long an : không phải ai cũng có được vinh dự như má tui đã sống qua một cuộc đời nhiều dấu ấn như vậy đâu . Đó là cuộc đời 3 trong 1 ! Này nhé, bà là lão thành cách mạng tiền khởi nghĩa ( tức là tham gia cách mạng trước năm 1945 ) , là người được nhận huy hiệu 80 năm tuổi Đảng , là AHLLVTND được tuyên dương đợt đầu tiên tháng 1/1976 ngay sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vừa kết thúc . Vâng, bà Nguyễn Thị Ba cho đến lúc này là con người duy nhất ở dải đất hình chữ S có 3 trong 1 như thế !

Hôm nay, tôi đã nhìn thấy phần mộ của bà ấy thật khiêm nhường , cũng giống như bao ngôi mộ khác bé nhỏ đang nằm trong nghĩa trang liệt sỹ của tỉnh Long an này.

Chú Tư Cang, Cụm trưởng H-63 có kể : những ngày đầu khi từ Mỹ trở về, sau khi xác định mọi thứ an toàn, ông Phạm Xuân Ẩn đã chủ động móc nối với tổ chức thông qua bà Tám Thảo ( Nguyễn thị Mỹ Nhung ) và bà ấy trở thành người giao liên đưa tin tức cho ông Ẩn trong những ngày đầu những năm 1960. Cấp trên đã tích cực tìm kiếm một người giao liên giỏi cho ông Ẩn để phù hợp với vỏ bọc của ông ấy. Ông Ẩn là người rất khó tính, đã có mấy người được cử vào thành cho ổng nhưng toàn bị ông ấy chê ? Phải tới bà Ba mới lọt được mắt xanh của ông ấy . Xét ra, ông Ẩn có con mắt nhìn người và phân tích rất tinh tường . Nhiều lúc cũng nói vui, nếu bà Ba mà vẫn bị ông Ẩn chê thì trong căn cứ cũng khó có thể tìm ra người nào làm giao liên cho ông Ẩn. Bà Ba là một người có rất nhiều kinh nghiệm trong công tác giao liên bí mật. Bà Ba sinh năm 1917, chưa tới 18 tuổi, bà đã tham gia cách mạng và được kết nạp vào Đảng cộng sản Đông dương năm 19 tuổi , năm 1936 . Bà làm giao liên cho xứ ủy Nam Kỳ trong thời gian tiền khởi nghĩa. Bà lấy ông Ba Phước ( Trần Văn Phước ) cùng quê, lớn hơn bà 1 tuổi và cũng là cán bộ tiền khởi nghĩa như bà.

Năm 1948, bà Ba hạ sinh được đứa con gái và đặt tên là Trần thị hồng Liên ( trước đó , bà Ba có sinh 1 lần, nhưng đứa nhỏ yếu quá và chết ). Năm 1952, bà Ba sinh được đứa con trai, đặt tên là Trần Chiến Thắng. Khi bà Ba sinh cậu con trai được mấy tháng thì ông Ba Phước là một trong những cán bộ chủ chốt của tỉnh Long an được cử đi công tác khu 6 và ông bà không được gặp mặt nhau kể từ ngày đó. Năm 1953, phần ông Ba Phước cũng hay ốm đau do di chứng của những trận đòn thù tra tấn nơi Côn Đảo khi ông bị bắt và đày ra đó 6 năm , ông Ba Phước được tổ chức bố trí cho ra ngoài miền Bắc chữa bệnh và học tập , bồi dưỡng để làm cán bộ lãnh đạo nguồn cho cách mạng miền Nam. Bà Ba vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng, làm giao liên cho xứ uỷ, bà đang là giao liên cho đồng chí Sáu Dân ( Võ Văn Kiệt ). Để hoạt động cách mạng, bà Ba phải gửi 2 đứa con của mình cho bà con nuôi giúp . Chồng thì ra miền Bắc, không biết khi nào mới có thể gặp được, còn 2 con nhỏ thì nhờ bà con nuôi giúp để mình đi hoạt động cách mạng . Năm 1954, bà có thể được phép đi tập kết ra miền Bắc để được gặp chồng nhưng công việc lại rất cần bà phải ở lại, thành thử gia đình bà không có dịp cùng nhau, mỗi người ở một nơi.

Anh Trần Chiến Thắng nhớ lại : hồi đó tôi 8-9 tuổi gì đó, có dạo khi má nhớ tôi quá , má đón tôi vào Sài gòn ở cùng. Má tôi đã là giao liên cho ông Ẩn, thuê nhà ở trong xóm lao động nghèo. Má cũng phải tạo vỏ bọc cho mình là có chồng đi lính cho Pháp với cấp bậc thượng sỹ , bị chết trận. Giờ là gái goá chồng nuôi con, trong nhà có để ảnh của ba để hương khói qua mắt mọi người xung quanh. Những dịp Tết về, hai mẹ con buồn lắm, chỉ biết nằm ôm nhau mà nước mắt lưng tròng để nghe hàng xóm họ xum vầy gia đình đón Tết , đốt pháo. Mấy lần má tôi đi gặp ông Ẩn để giao và nhận tài liệu, tôi cũng kêu ông Ẩn là chú Hai, ông Ẩn hay mua đồ chơi cho tôi. Có lần, hai mẹ con chờ ông Ẩn ở địa điểm liên lạc, chờ lâu quá, mãi ông Ẩn mới xuất hiện. Tôi liền reo lên rất to : má ơi, má ơi ! Chú Hai tới rồi kia, mau ra gặp đi ! Ông Ẩn sợ quá, sau lần ấy, ông Ẩn đã nói với má tôi đại ý : kiểu này không được rồi , chị Ba ơi , nguy hiểm lắm ! Chị Ba phải gởi thằng nhỏ ở nơi khác đi. Chứ tiếp diễn như thế này là tôi với chị bể hết. Một khi ông Ẩn đã có ý kiến như thế, không thể không gửi con đi. Nhưng giờ gửi đi đâu ? Là người mẹ, đứa con là niềm an ủi với bà mỗi ngày để bà hoạt động . Nhưng giờ vì nhiệm vụ thì buộc phải xa nó , biết làm thế nào ? Như có lửa đốt trong lòng bà Ba , chồng một nơi, bà một nơi, hai đứa con cũng mỗi đứa một nơi khiến nước mắt bà đã rơi từng đêm ướt hết chiếc gối của bà vì nhớ chồng, nhớ con. Cuộc chiến này thật tàn nhẫn, không biết khi nào mới kết thúc, nó đã chia ly chính gia đình nhỏ bé của bà mỗi người một nơi giống như bao gia đình khác và bà đang cùng đồng đội của mình trong trận chiến thầm lặng . Còn với ông Ẩn, ông quá hiểu bà Ba đã phải khó xử như thế nào khi phải xa con, nhưng vì sự an toàn cho lưới tình báo mà ông phải đề nghị bà Ba gửi con đi. Thế đấy, bà Ba đã một mình giữa cái thành phố Sài gòn náo nhiệt âm thầm trong vỏ bọc của mình gần 15 năm trời để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà không hề nhận được một tin tức gì về chồng và 2 đứa con cho tới sau ngày 30/4/1975 mới hay biết chồng và các con vẫn còn sống. Nước mắt của bà lại tuôn rơi cho ngày đoàn tụ khi vào tháng 7/1975, ông Ba Phước đã từ Hà nội vào Sài gòn để gặp bà sau đúng 23 năm vợ chồng xa cách không một lá thư . Không có cái khăn nào có thể thấm được hết nước mắt của ông bà trong ngày gặp lại , nước mắt của hạnh phúc , nước mắt nhớ thương dồn nén 23 năm xa nhau và nước mắt của ngày đất nước đã chấm dứt chiến tranh.