NGƯỜI ĐÀN BÀ GÙI CẢ CON NHỎ TRÊN LƯNG ĐI TẢI THƯƠNG
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, bà Súa – một phụ nữ dân tộc Mông mới sinh con được ba tháng – vẫn gùi con nhỏ sau lưng, cùng dân công hoả tuyến băng rừng, lội suối tải thương và vận chuyển đạn gạo. Có lần, bà vừa cõng con, vừa dìu một thương binh nặng vượt qua khe núi giữa tiếng pháo địch.
Năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Khắp núi rừng Tây Bắc rền vang tiếng pháo, bóng dân công hỏa tuyến nối dài trên những con đường mòn dốc đứng. Giữa đoàn người ấy, nổi bật là hình ảnh một người phụ nữ Mông nhỏ bé, lưng đeo gùi, trong gùi là đứa trẻ mới ba tháng tuổi đang ngủ thiêm thiếp — đó là bà Vừ Thị Súa.
Chồng đi bộ đội xa, trong nhà chỉ còn mẹ già và đứa con thơ. Nhưng khi xã vận động dân công tải thương, bà Súa nhất quyết xin đi:
— “Bộ đội đánh giặc giữ bản, mình phải góp sức.”
Biết không ai trông con, bà buộc chiếc khăn lanh thành địu, đặt con lên lưng rồi quàng tấm áo chàm che mưa gió. Đứa trẻ ngoan lạ kỳ, suốt đường quanh co chỉ bám vào lưng mẹ, ngủ im như hiểu mẹ đang làm việc lớn.
Một ngày tháng ba, khi đoàn dân công đang chở cơm nắm và cá khô vào trận địa, tiếng pháo từ đồi A1 vang lên dữ dội. Từ phía rừng, hai chiến sĩ dìu một thương binh bị mảnh pháo găm vào đùi, máu chảy ướt cả ống quần. Họ đang loay hoay tìm người hỗ trợ thì bà Súa chạy đến.
— “Để tôi!”
Bà đặt gùi con sang bên phải, còn tay trái đỡ lấy thương binh. Người lính nặng, đường lại trơn vì mưa phùn, mỗi bước đi đều khó khăn. Nhưng bà Súa không dừng lại, vừa dìu anh vừa giữ cho con khỏi thức giấc. Dưới chân là vực sâu hun hút, trên đầu là tiếng pháo rít, nhưng ánh mắt bà vẫn kiên định.
Đến bốt cứu thương tạm, người y tá đỡ lấy thương binh, nhìn bà cảm phục:
— “Chị Súa, chị vừa cõng con vừa tải thương thế này… không phải ai cũng làm được.”
Bà chỉ lau giọt mồ hôi, cười hiền:
— “Bộ đội thương bản mình, mình thương bộ đội. Con nhỏ cũng theo mẹ góp sức thôi.”
Trong suốt chiến dịch, bà Súa gùi hàng chục chuyến gạo, tải nhiều thương binh khác. Đứa trẻ trên lưng bà lớn lên trong tiếng pháo, trong hơi ấm của mẹ, trong bước chân không biết mệt của những đoàn dân công.
Sau ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, hình ảnh người phụ nữ Mông gùi con tải thương trở thành biểu tượng đẹp của hậu phương dân công. Đó là sức mạnh bình dị nhưng phi thường của những con người đã góp phần làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu”.
