Người Đan Chiếc Võng Cuối Cùng

Mùa hè năm 1967, tại một trạm hậu cần nằm giữa rừng già miền Tây Quảng Bình, có một căn lán nhỏ luôn vang lên tiếng lách cách của những thanh tre và tiếng sợi dây dù cọ vào nhau. Đó không phải xưởng sửa súng, cũng chẳng phải kho quân nhu. Đó là nơi chuyên đan võng cho các đơn vị hành quân trên tuyến Trường Sơn.

Người phụ trách căn lán là Lưu Văn Phúc, hai mươi chín tuổi, quê ở Thanh Hóa.

Trước khi nhập ngũ, Phúc làm nghề đan lưới đánh cá cùng cha. Đôi bàn tay anh đã quen với việc thắt nút, nối dây và đan từng mắt lưới thật đều. Khi vào quân đội, cấp trên nhận thấy sự khéo léo ấy nên điều anh về tổ quân nhu chuyên làm võng và sửa ba lô.

Nhiều người từng hỏi:

"Đàn ông sao lại đi đan võng?"

Phúc chỉ cười.

"Nếu đồng đội có chỗ nghỉ lưng sau cả ngày hành quân thì mình cũng góp được một phần."

Công việc của tổ rất đều đặn.

Ban ngày nhận những chiếc võng rách từ các đơn vị gửi về.

Chiều tối tháo từng sợi dây hỏng.

Đêm đến lại ngồi đan dưới ánh đèn dầu.

Có chiếc võng chỉ rách một góc.

Có chiếc bị cháy sém vì mảnh pháo.

Có chiếc đã sờn đến mức không còn nhận ra màu sắc ban đầu.

Phúc không bao giờ vá qua loa.

Anh luôn tháo toàn bộ phần hỏng rồi đan lại từ đầu.

Anh bảo:

"Nếu nút dây bung giữa rừng thì người nằm trên võng sẽ thức trắng cả đêm."

Một hôm, một đơn vị đặc công ghé trạm.

Họ chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ kéo dài gần một tháng.

Đại đội trưởng bước đến nhờ Phúc:

"Cậu xem giúp. Võng của anh em gần như hỏng hết rồi."

Phúc mở từng chiếc ra kiểm tra.

Anh lặng người.

Hầu hết đều đã quá cũ.

Nếu chỉ vá, chúng sẽ không chịu nổi những ngày hành quân tiếp theo.

Đêm ấy, thay vì sửa, Phúc quyết định đan mới toàn bộ.

Kho dây dù dự trữ không còn nhiều.

Anh cùng đồng đội tháo những phần còn tốt từ các chiếc võng cũ, giặt sạch rồi nối lại thành từng cuộn dây mới.

Công việc kéo dài suốt ba đêm liền.

Đôi mắt ai cũng đỏ hoe vì thiếu ngủ.

Đến chiếc võng cuối cùng, dây dù đã hết.

Phúc nhìn quanh căn lán.

Ánh mắt anh dừng lại ở chiếc võng của chính mình.

Đó là chiếc võng cha đan tặng trước ngày anh lên đường.

Nó vẫn còn rất chắc.

Anh im lặng tháo từng nút dây.

Một chiến sĩ trong tổ ngạc nhiên hỏi:

"Cậu làm gì vậy?"

Phúc đáp nhẹ:

"Người chuẩn bị vào trận cần nó hơn mình."

Không ai nói thêm lời nào.

Mọi người cùng ngồi xuống giúp anh đan nốt chiếc võng cuối cùng.

Sáng hôm sau, đơn vị đặc công nhận đủ số võng mới.

Đại đội trưởng cầm chiếc võng trên tay, phát hiện sợi dây có màu khác thường.

Ông hỏi:

"Sao chiếc này không giống những chiếc còn lại?"

Phúc cười:

"Chỉ là nối thêm ít dây thôi."

Anh không kể rằng đó chính là chiếc võng của mình.

Đơn vị lên đường.

Không ai biết câu chuyện ấy.

Hai tháng sau, đại đội đặc công quay trở lại.

Người chiến sĩ từng nhận chiếc võng cuối cùng tìm gặp Phúc.

Anh đặt xuống bàn một chiếc lá rừng đã được ép khô.

"Tôi không có gì quý để tặng. Chiếc võng này đã theo tôi qua cả chiến dịch."

Phúc nhận chiếc lá.

Anh chỉ mỉm cười.

Đối với anh, biết đồng đội trở về an toàn đã là món quà lớn nhất.

Trong một buổi sinh hoạt, chính trị viên kể về Mẹ Suốt, người phụ nữ ngày đêm chèo đò đưa bộ đội qua sông giữa mưa bom bão đạn.

Nghe xong, Phúc trầm ngâm.

Anh nói:

"Mẹ Suốt đưa mọi người vượt sông. Còn mình chỉ mong những chiếc võng giúp mọi người có giấc ngủ ngon để ngày mai tiếp tục lên đường."

Chính trị viên gật đầu.

"Mỗi công việc đều góp phần làm nên chiến thắng."

Sau ngày đất nước thống nhất, Phúc trở về quê, mở lại xưởng đan lưới của gia đình.

Ông không còn đan võng cho bộ đội.

Nhưng mỗi năm, cứ đến ngày Thương binh - Liệt sĩ, ông lại mang theo một chiếc võng mới đến tặng các trung tâm điều dưỡng thương binh.

Có người hỏi:

"Sao bác vẫn giữ nghề đan võng?"

Ông vuốt nhẹ những sợi dây.

"Bởi tôi luôn tin rằng, sau những chặng đường dài, ai cũng cần một nơi để nghỉ ngơi."

Năm tháng trôi qua, đôi bàn tay từng đan hàng nghìn mắt võng đã dần run theo tuổi tác.

Thế nhưng, chiếc khung đan cũ vẫn được ông giữ gìn cẩn thận trong góc nhà.

Mỗi lần nhìn thấy nó, ông lại nhớ đến căn lán nhỏ giữa đại ngàn, nơi ánh đèn dầu leo lét soi những người lính quân nhu đang miệt mài đan từng nút dây giữa tiếng côn trùng và tiếng mưa rừng.

Không có tiếng súng, không có những trận đánh lớn, nhưng chính từ những chiếc võng bình dị ấy, biết bao người lính đã có thêm sức khỏe để tiếp tục hành quân, tiếp tục chiến đấu và tiếp tục viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc.