Người dân công gùi gạo vượt đèo Sa Mù

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, tuyến vận tải trên Đường Trường Sơn không chỉ có bộ đội mà còn có hàng vạn dân công hỏa tuyến ngày đêm gùi hàng, vận chuyển lương thực và đạn dược vào chiến trường. Ở vùng núi phía tây Quảng Trị, nhiều con đường xuyên rừng hiểm trở trở thành nơi in dấu chân của những đoàn người thầm lặng ấy. Một trong những người dân công tiêu biểu là Hồ Văn Ri, người dân tộc Vân Kiều sống gần khu vực Đèo Sa Mù. Từ nhỏ, Ri đã quen với rừng núi Trường Sơn, thuộc từng lối mòn, từng con suối trong khu vực. Khi chiến tranh lan đến vùng núi, Ri cùng nhiều thanh niên trong bản tình nguyện tham gia đội dân công vận tải. Công việc của họ là gùi gạo, muối và đạn dược vượt qua những con dốc cao để tiếp tế cho bộ đội đang chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn. Mỗi chuyến đi thường kéo dài nhiều ngày. Trên lưng họ là những gùi hàng nặng hàng chục ký, còn trước mặt là những con đường rừng trơn trượt và đầy nguy hiểm. Ban ngày, máy bay trinh sát thường xuyên bay qua nên nhiều đoàn phải đi vào ban đêm hoặc men theo những con đường nhỏ dưới tán rừng rậm. Có lần, khi đang gùi gạo vượt qua đèo Sa Mù, đoàn dân công của Ri bất ngờ gặp một trận bom rải thảm. Cả khu rừng rung chuyển, đất đá và cành cây rơi xuống khắp nơi. Sau khi bom dứt, Ri cùng mọi người nhanh chóng kiểm tra lại hàng hóa và tiếp tục hành trình, bởi họ biết phía trước còn nhiều đơn vị bộ đội đang chờ tiếp tế. Nhờ sự quen thuộc với địa hình, Ri thường được giao nhiệm vụ dẫn đường cho các đoàn vận tải. Dù hành trình gian khổ, anh luôn động viên mọi người cố gắng vượt qua từng con dốc. Sau ngày đất nước thống nhất, Ri trở về bản làng và tiếp tục cuộc sống của một người nông dân miền núi. Nhưng với nhiều cựu chiến binh từng chiến đấu trên tuyến Trường Sơn, hình ảnh những người dân công như Hồ Văn Ri – lưng còng dưới gùi gạo giữa rừng sâu – vẫn là một ký ức đầy xúc động. Câu chuyện của Ri là hình ảnh tiêu biểu cho những người dân công hỏa tuyến trong thời chiến. Họ không trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận, nhưng những bước chân bền bỉ của họ trên các con đường Trường Sơn đã góp phần nuôi dưỡng và tiếp sức cho cả một cuộc kháng chiến.