Người dân công thời ấy
Những năm kháng chiến chống Mỹ, ở thôn Liên Sưu, xã Sơn Lương có ông Lý Kim Vần, người Dao, là một trong những dân công hỏa tuyến tiêu biểu của vùng. Khi ấy đường núi hiểm trở, lương thực và thuốc men muốn đến được các đơn vị bộ đội đều phải nhờ sức người gùi bộ vượt rừng.
Ông Triệu Đức Lịch kể rằng ông từng nhiều lần đi cùng ông Vần trên những chuyến vận chuyển ban đêm. Có lần vào mùa mưa, cả đoàn phải vượt qua con dốc đất trơn như đổ mỡ ở khu rừng già Liên Sưu. Trên vai ai cũng nặng trĩu gạo muối, đạn dược nhưng không ai dám nghỉ lâu vì sợ lộ đường hành quân.
Giữa lúc trời tối đen như mực, một chiến sĩ trẻ bị sốt rét ngã quỵ bên đường. Không chút do dự, ông Lý Kim Vần đã tháo gùi của mình gửi lại cho đoàn rồi cõng người chiến sĩ vượt thêm nhiều cây số tới điểm trú quân an toàn. Dù đôi chân rớm máu vì đá sắc, ông vẫn động viên mọi người tiếp tục đi cho kịp thời gian.
Sau này nhớ lại, ông Triệu Đức Lịch xúc động kể:
“Ông Vần ít nói lắm, nhưng việc gì khó nhất ông luôn nhận phần mình. Người dân công thời ấy chỉ nghĩ đơn giản rằng bộ đội còn cần thì mình còn cố.”
Câu chuyện về ông Lý Kim Vần đến nay vẫn được người dân Liên Sưu nhắc lại bên bếp lửa như một ký ức đẹp của thời hoa lửa — thời mà đồng bào Dao nơi Sơn Lương đã góp sức âm thầm cho ngày đất nước hòa bình.


