Người dẫn đường trong đêm tối
Người dẫn đường trong đêm tối
Người dẫn đường trong đêm tối – Hoàng Minh Ưởng (thôn Khéo Lẹng)
Ở thôn Khéo Lẹng, người dân vẫn nhắc đến ông Hoàng Minh Ưởng như một người dân quân dũng cảm, từng nhiều lần dẫn đường cho bà con sơ tán trong những ngày chiến tranh căng thẳng. Những bước chân của ông trong đêm tối năm ấy đã giúp nhiều người giữ được mạng sống giữa lúc hiểm nguy cận kề.
Ông Hoàng Minh Ưởng sinh năm 1937, trong một gia đình nghèo ở thôn Khéo Lẹng. Từ nhỏ, ông đã quen với rừng núi quanh bản. Những con đường mòn, những con suối nhỏ hay những lối tắt qua sườn núi - ông đều thuộc lòng như lòng bàn tay.
Tuổi thơ của ông gắn liền với công việc nương rẫy. Những ngày lên rừng chặt củi, đi lấy măng hay săn thú nhỏ đã giúp ông có sức khỏe dẻo dai và khả năng đi rừng rất tốt.
Khi trưởng thành, ông lập gia đình và trở thành lao động chính trong nhà. Cuộc sống tuy vất vả nhưng bình yên, cho đến khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra.
Những năm cuối thập niên 1970, tin tức về chiến sự liên tục được truyền về. Nhiều đơn vị bộ đội hành quân qua thôn Khéo Lẹng. Không khí trong bản trở nên căng thẳng.
Khi xã vận động thành lập lực lượng dân quân tự vệ, ông Hoàng Minh Ưởng là một trong những người đầu tiên đăng ký tham gia.
Ông từng nói với vợ: “Mình quen đường rừng, nếu có chuyện gì thì còn dẫn bà con đi được.”
Vợ ông nghe vậy, chỉ lặng lẽ gật đầu.
Một trong những ký ức sâu sắc nhất trong cuộc đời ông là một đêm sơ tán dân giữa tiếng pháo từ xa.
Hôm ấy, trời tối đen, mây phủ kín bầu trời. Gần nửa đêm, tiếng pháo bất ngờ vang lên từ phía xa, vọng qua các dãy núi.
Loa của thôn nhanh chóng phát lệnh sơ tán khẩn cấp.
Người dân trong thôn Khéo Lẹng vội vã thu dọn những vật dụng cần thiết. Trẻ nhỏ khóc, người già lo lắng.
Ông Ưởng được giao nhiệm vụ dẫn một nhóm dân gồm phụ nữ, trẻ em và người già di chuyển đến khu vực an toàn phía sau núi.
Con đường sơ tán là một lối mòn nhỏ xuyên qua rừng rậm - nơi ông đã đi qua nhiều lần trong những chuyến đi rừng trước đây.
Trong bóng tối dày đặc, ông cầm chiếc đèn pin nhỏ, đi trước dẫn đường.
Phía sau là từng bước chân vội vã của bà con.
Tiếng pháo từ xa vẫn vang lên từng hồi, khiến ai cũng lo lắng.
Khi đi đến một con suối lớn, nước chảy xiết do mưa nhiều ngày trước đó, cả đoàn phải dừng lại.
Ông Ưởng bước xuống suối trước, thử từng bước chân để tìm chỗ nước nông.
Sau khi xác định được lối đi an toàn, ông quay lại, nói lớn: “Mọi người đi theo tôi, từng người một!”
Ông đứng giữa dòng nước lạnh buốt, lần lượt đỡ từng người qua suối.
Có một cụ già chân yếu, không thể tự đi. Ông cúi xuống, cõng cụ qua dòng nước.
Khi tất cả mọi người qua suối an toàn, ông mới thở phào nhẹ nhõm.
Hành trình tiếp tục trong bóng tối.
Đường rừng trơn trượt, nhiều đoạn dốc cao. Nhưng nhờ sự dẫn đường của ông, cả đoàn vẫn đi đúng hướng.
Sau gần hai giờ di chuyển, họ đến được khu vực trú ẩn an toàn phía sau núi.
Khi nhìn thấy mọi người đã yên ổn, ông mới ngồi xuống, thở dốc vì mệt.
Một người phụ nữ trong đoàn nắm lấy tay ông, xúc động nói: “Nếu không có anh dẫn đường, chắc chúng tôi không biết đi đâu.”
Những lời ấy khiến ông nhớ mãi suốt đời.
Không chỉ tham gia sơ tán dân, ông Ưởng còn nhiều lần dẫn đường cho bộ đội đi qua các lối tắt trong rừng.
Có lần, một đơn vị bộ đội cần di chuyển nhanh qua khu vực rừng rậm để tránh nguy hiểm. Ông được giao nhiệm vụ dẫn đường.
Trong đêm tối, ông đi trước, tay cầm dao phát cỏ, mở lối cho đoàn quân.
Dù mệt mỏi, nhưng ông không dừng lại.
Ông từng nói:“Biết đường là phải đi trước.”
Sau những năm tháng chiến tranh, khi tiếng pháo đã lắng xuống, ông Hoàng Minh Ưởng trở về lại cuộc sống thường ngày ở thôn Khéo Lẹng.
Những năm đầu sau chiến tranh rất khó khăn. Nhiều nương rẫy bị bỏ hoang, lương thực thiếu thốn.
Nhưng với tinh thần của người từng dẫn đường trong đêm tối, ông không nản chí.
Ông cùng gia đình khai hoang thêm đất, trồng lúa, trồng ngô. Dù vất vả, nhưng cuộc sống dần ổn định.
Người dân trong thôn Khéo Lẹng vẫn nhớ hình ảnh ông Ưởng - người đàn ông quen thuộc với chiếc dao phát rừng trên tay, luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người.
Những buổi tối mùa đông, khi con cháu quây quần bên bếp lửa, ông thường kể lại câu chuyện đêm sơ tán năm xưa.
Có lần, đứa cháu hỏi: “Ông có sợ khi dẫn mọi người đi trong đêm không?”
Ông cười nhẹ: “Sợ chứ. Nhưng nếu mình không đi trước, thì mọi người biết đi theo ai?”
Câu nói ấy khiến mọi người trong nhà lặng đi.
Giờ đây, khi tuổi đã cao, ông Hoàng Minh Ưởng vẫn giữ thói quen dậy sớm, ra thăm nương và chăm sóc vườn cây quanh nhà.
Ở thôn Khéo Lẹng, câu chuyện về ông - người dẫn đường trong đêm tối - vẫn được kể lại như một biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm của người dân vùng cao trong những năm tháng chiến tranh.
Những bước chân của ông năm xưa không chỉ dẫn đường cho bà con, mà còn giữ vững niềm tin rằng trong bóng tối của chiến tranh, luôn có những con người sẵn sàng đi trước để bảo vệ cộng đồng.
