Người dẫn đường trong sương núi

Vào thời Hoa Lư, vùng núi đá thuộc Tràng An thường xuyên có sương mù dày đặc, che kín lối đi và khiến quân đội dễ bị lạc đường. Trong một ngôi làng nhỏ, có chàng trai tên Dũng. Anh lớn lên giữa núi đá, quen từng con suối, từng vách hang nên được dân làng gọi là “người thuộc đường núi”. Một lần, quân triều đình cần đưa một đội quân nhỏ đi đường tắt để tập kích quân giặc nhưng không ai dám dẫn vì sương mù quá dày và địa hình hiểm trở. Vị tướng tìm đến Dũng và hỏi: — Ngươi có dám dẫn quân đi qua núi trong đêm không? Dũng nhìn lên dãy núi mờ ảo rồi gật đầu: — Tôi sinh ra ở đây, nếu tôi không dẫn thì ai dẫn được. Đêm xuống, cả đội quân bắt đầu di chuyển. Sương mù dày đến mức chỉ cách nhau vài bước đã không nhìn thấy mặt người. Dũng đi đầu, tay cầm một cây gậy dài để dò đường. Anh vừa đi vừa ra hiệu bằng tiếng huýt sáo nhỏ để quân lính theo sau không bị lạc. Có lúc đoàn quân suýt rơi xuống vực vì đường bị sạt, nhưng Dũng kịp thời kéo lại. Trong một đoạn đường hẹp, họ gặp dấu vết quân giặc đang tuần tra. Nếu bị phát hiện, cả đội sẽ nguy hiểm. Dũng lập tức dẫn cả đội rẽ vào một hang đá nhỏ mà chỉ anh biết. Cả đoàn quân nín thở chờ quân giặc đi qua. Sau nhiều giờ vượt núi trong sương, họ cuối cùng cũng đến được vị trí phục kích đúng như kế hoạch. Nhờ con đường bí mật đó, quân Đại Cồ Việt bất ngờ tấn công và giành thắng lợi lớn. Sau trận đánh, vị tướng nói: — Con đường này không có trên bản đồ, nhưng trong đầu ngươi nó còn rõ hơn cả ánh sáng. Dũng chỉ cười: — Núi này nuôi tôi lớn lên, nên tôi chỉ trả lại nó sự bình yên. Từ đó, người dân Hoa Lư luôn nhắc về người dẫn đường trong sương núi — người đã biến sự hiểm trở của núi rừng thành lợi thế cho quân đội Đại Cồ Việt.