Người dân Hà Nội trong 12 ngày đêm B52 năm 1972: “Những đêm không ngủ dưới lòng đất”

Năm 1972, ông Thái khi ấy mới ngoài ba mươi tuổi. Ông làm việc tại một nhà máy cơ khí ở ngoại thành Hà Nội. Cuộc sống tuy còn nhiều khó khăn do chiến tranh, nhưng người dân vẫn cố gắng duy trì sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên, từ giữa tháng 12/1972, không khí trong thành phố bắt đầu trở nên căng thẳng. Tin tức về khả năng Mỹ sử dụng máy bay B-52 ném bom Hà Nội lan rộng.

“Chúng tôi đã quen với chiến tranh, nhưng khi nghe nói B-52 sẽ đánh vào Hà Nội thì ai cũng lo lắng,” ông Thái nhớ lại.

Tối ngày 18/12/1972, tiếng còi báo động vang lên khắp thành phố. Đó là tín hiệu báo hiệu cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 bắt đầu.

Theo ông Thái, khi còi báo động vang lên, người dân lập tức chạy xuống hầm trú ẩn. Những chiếc hầm nhỏ được đào trong sân nhà, dưới gốc cây hoặc bên cạnh các con ngõ.

“Gia đình tôi có một cái hầm nhỏ trong sân. Mỗi khi có báo động là cả nhà xuống đó,” ông kể.

Trong những đêm đó, Hà Nội gần như không ngủ. Tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời, sau đó là những tiếng nổ rung chuyển mặt đất.

Ông Thái nhớ rõ cảm giác khi bom rơi xuống khu phố Khâm Thiên.

“Mặt đất rung lên từng đợt. Có lúc tưởng như cả ngôi nhà sẽ sập xuống,” ông nói.

Trong hầm trú ẩn chật hẹp, mọi người ngồi sát vào nhau. Không khí vừa căng thẳng vừa im lặng.

“Chúng tôi chỉ nghe tiếng bom nổ và chờ đợi cho đến khi còi báo yên,” ông kể.

Có những đêm bom rơi liên tiếp trong nhiều giờ. Người dân phải ở trong hầm suốt đêm.

“Trẻ con khóc, người lớn thì cố giữ bình tĩnh,” ông nhớ lại.

Một trong những đêm ác liệt nhất là khi khu phố Khâm Thiên bị bom đánh trúng. Nhiều ngôi nhà bị phá hủy, nhiều người thiệt mạng.

Sáng hôm sau, khi còi báo yên vang lên, người dân bước ra khỏi hầm và chứng kiến khung cảnh tan hoang.

“Cả con phố phủ đầy gạch đá. Có những ngôi nhà bị san phẳng,” ông Thái kể.

Tuy vậy, điều khiến ông xúc động nhất là tinh thần đoàn kết của người dân.

Ngay sau khi bom ngừng rơi, mọi người lập tức giúp nhau tìm kiếm những người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.

“Không ai nghĩ đến bản thân mình trước. Ai cũng cố giúp người khác,” ông nói.

Trong suốt 12 ngày đêm đó, Hà Nội phải hứng chịu nhiều đợt ném bom dữ dội. Nhưng cuộc sống của người dân vẫn tiếp diễn.

Ban ngày, nhiều người vẫn đi làm, trẻ em vẫn đi học khi có thể. Các lực lượng dân quân và cứu hộ luôn sẵn sàng giúp đỡ người dân.

“Chiến tranh khiến cuộc sống đảo lộn, nhưng người dân Hà Nội không bỏ cuộc,” ông Thái nói.

Những ngày ấy, hệ thống loa phát thanh của thành phố liên tục thông báo tình hình và động viên tinh thần người dân.

Đài Tiếng nói Việt Nam phát đi những bản tin chiến thắng khi các lực lượng phòng không bắn rơi máy bay địch.

“Mỗi khi nghe tin một chiếc B-52 bị bắn rơi, cả khu phố lại vỗ tay,” ông nhớ lại.

Sau 12 ngày đêm ác liệt, chiến dịch ném bom của Mỹ buộc phải dừng lại. Hà Nội vẫn đứng vững.

Đối với ông Thái, chiến thắng đó không chỉ thuộc về lực lượng quân đội mà còn là chiến thắng của tinh thần người dân.

“Chúng tôi không có vũ khí, nhưng chúng tôi có lòng tin,” ông nói.

Giờ đây, khi đi qua phố Khâm Thiên – nơi từng chịu nhiều bom đạn nhất trong chiến dịch – ông Thái vẫn nhớ đến những người đã không may thiệt mạng trong những ngày tháng đó.

“Những ký ức ấy sẽ không bao giờ phai,” ông nói chậm rãi.

Đối với ông, 12 ngày đêm B-52 không chỉ là một sự kiện lịch sử mà còn là một phần ký ức của cả một thế hệ người Hà Nội.