Người dân Hà Nội trong đêm bom B-52 Khâm Thiên: “Cả con phố rung chuyển trong biển lửa”
Trong ký ức của nhiều người dân Hà Nội, đêm 26/12/1972 tại phố Khâm Thiên là một trong những đêm đau thương nhất của Thủ đô trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với ông Lê Văn Thái, khi ấy mới 28 tuổi và sống cùng gia đình trong một căn nhà nhỏ trên phố Khâm Thiên, ký ức về đêm bom B-52 vẫn còn nguyên vẹn dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Đối với ông, đó là đêm mà cả con phố quen thuộc bỗng chốc biến thành một vùng đổ nát chỉ sau vài phút bom rơi.
Những ngày Hà Nội sống trong báo động
Tháng 12/1972, Hà Nội bước vào những ngày căng thẳng khi không quân Mỹ mở chiến dịch ném bom bằng máy bay B-52. Các trận bom thường diễn ra vào ban đêm.
Theo ông Thái, trong những ngày đó, người dân Hà Nội gần như sống trong tình trạng luôn sẵn sàng chạy xuống hầm trú ẩn.
“Còi báo động vang lên gần như mỗi đêm,” ông nhớ lại.
Mỗi gia đình đều đào hầm trú bom ngay trong sân nhà hoặc dưới nền nhà. Những chiếc hầm nhỏ bằng gạch hoặc đất trở thành nơi trú ẩn quen thuộc của người dân.
Gia đình ông Thái khi đó có bốn người, sống trong một căn nhà nhỏ nằm sâu trong con phố Khâm Thiên.
“Chúng tôi quen với việc nghe còi báo động rồi chạy xuống hầm,” ông nói.
Nhưng đêm 26/12/1972 là một đêm mà ông và nhiều người dân Hà Nội không thể quên.
Khoảnh khắc bom rơi xuống Khâm Thiên
Khoảng gần 11 giờ đêm hôm đó, còi báo động vang lên khắp thành phố.
Ông Thái cùng gia đình nhanh chóng xuống hầm trú ẩn.
“Chúng tôi ngồi sát vào nhau trong hầm,” ông kể.
Không lâu sau đó, tiếng máy bay bắt đầu vang lên trên bầu trời.
Theo ông Thái, tiếng động của máy bay B-52 rất đặc trưng.
“Âm thanh trầm và rất nặng,” ông nhớ lại.
Chỉ vài phút sau, những tiếng nổ lớn bắt đầu vang lên.
Mặt đất rung chuyển dữ dội.
“Cả căn nhà rung lên như động đất,” ông nói.
Những loạt bom liên tiếp trút xuống khu phố Khâm Thiên.
Trong hầm trú ẩn, mọi người gần như không nói gì.
“Chúng tôi chỉ biết ôm nhau và chờ đợi,” ông kể.
Tiếng bom nổ, tiếng đất đá rơi và tiếng nhà cửa sập vang lên khắp nơi.
Theo ông Thái, khoảng thời gian đó chỉ kéo dài vài phút nhưng cảm giác như rất lâu.
“Khi bom nổ gần, chúng tôi nghĩ rằng có thể căn nhà sẽ sập,” ông nói.
Khi bước ra khỏi hầm
Sau khi còi báo yên vang lên, ông Thái và nhiều người dân bắt đầu bước ra khỏi hầm.
Khung cảnh trước mắt khiến ông không thể tin nổi.
“Cả con phố gần như biến mất,” ông nhớ lại.
Nhiều ngôi nhà bị phá sập hoàn toàn. Những đống gạch đá nằm ngổn ngang khắp nơi.
Khói bụi phủ kín cả khu phố.
Theo ông Thái, ánh lửa từ những ngôi nhà cháy sáng rực trong đêm tối.
“Không khí lúc đó rất hỗn loạn,” ông nói.
Tiếng người gọi nhau, tiếng khóc và tiếng bước chân vang lên khắp nơi.
Người dân bắt đầu chạy đi tìm người thân.
“Có người gọi tên con, có người gọi tên cha mẹ,” ông kể.
Nhiều người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.
Ngay trong đêm đó, người dân và các lực lượng cứu hộ bắt đầu đào bới để tìm kiếm những người còn sống.
“Chúng tôi dùng tay và xẻng để dọn gạch đá,” ông nhớ lại.
Một đêm đau thương của Hà Nội
Theo ông Thái, đêm bom Khâm Thiên là một trong những đêm đau thương nhất mà ông từng chứng kiến.
Nhiều gia đình mất người thân.
Nhiều ngôi nhà bị phá hủy hoàn toàn.
“Có những gia đình mất hết nhà cửa chỉ sau vài phút,” ông nói.
Dù vậy, điều khiến ông nhớ nhất là tinh thần đoàn kết của người dân.
Ngay sau khi bom rơi, mọi người cùng nhau giúp đỡ những gia đình bị nạn.
“Không ai nghĩ đến bản thân mình trước,” ông kể.
Người có sức thì đào bới tìm người bị nạn. Người khác mang nước hoặc chăn đến giúp đỡ.
Hà Nội vẫn đứng vững
Sau đêm bom Khâm Thiên, Hà Nội tiếp tục trải qua nhiều ngày đêm chiến đấu trong chiến dịch ném bom B-52.
Nhưng theo ông Thái, tinh thần của người dân không hề bị khuất phục.
“Chúng tôi vẫn tiếp tục cuộc sống,” ông nói.
Ban ngày, nhiều người vẫn đi làm. Trẻ em vẫn đi học khi có thể.
Các lực lượng phòng không tiếp tục chiến đấu bảo vệ bầu trời.
Sau 12 ngày đêm ác liệt, chiến dịch ném bom của Mỹ buộc phải dừng lại.
Hà Nội vẫn đứng vững.
Ký ức không bao giờ phai
Giờ đây, khi đã ngoài tám mươi tuổi, ông Thái vẫn thường đi qua phố Khâm Thiên.
Con phố ngày nay đã được xây dựng lại khang trang hơn nhiều.
Nhưng mỗi khi đi ngang qua nơi từng xảy ra trận bom năm ấy, ông vẫn nhớ đến những người đã mất.
“Đó là ký ức mà tôi không bao giờ quên,” ông nói.
Đối với ông, đêm bom Khâm Thiên không chỉ là một sự kiện lịch sử mà còn là ký ức của cả một thế hệ người Hà Nội.
“Chúng tôi đã sống qua những ngày tháng rất khó khăn,” ông chia sẻ.
Nhưng cũng chính trong những ngày tháng ấy, tinh thần kiên cường của người dân Hà Nội đã được thể hiện rõ nhất.
“Bom đạn có thể phá hủy nhà cửa,” ông nói chậm rãi,
“nhưng không thể làm gục ý chí của người Hà Nội.”


