Người dẫn lối trong cơn mưa rừng
Người dẫn lối trong cơn mưa rừng
Người dẫn lối trong cơn mưa rừng – Lý Thông Khuyết (thôn NKN Trọ)
Ở thôn NKN Trọ, những người cao tuổi vẫn còn kể lại câu chuyện về ông Lý Thông Khuyết - người dân quân quen thuộc với từng lối mòn trong rừng, từng nhiều lần dẫn đường cho đoàn dân công đi qua những khu vực hiểm trở trong những ngày chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc.
Ông Lý Thông Khuyết sinh năm 1937, lớn lên trong một gia đình nghèo ở thôn NKN Trọ. Tuổi thơ của ông gắn liền với rừng núi - nơi ông theo cha đi săn, đi lấy măng và tìm củi từ khi còn nhỏ.
Những con đường rừng quanh thôn, những khe suối nhỏ và lối tắt qua sườn núi - ông đều thuộc lòng. Chính sự am hiểu địa hình ấy khiến ông trở thành người phù hợp nhất khi thôn cần người dẫn đường trong thời chiến.
Khi trưởng thành, ông lập gia đình, làm nương và nuôi gia súc. Cuộc sống cứ thế trôi qua bình lặng, cho đến khi chiến tranh lan đến vùng biên giới.
Những năm cuối thập niên 1970, nhiều tuyến đường vận chuyển lương thực và đạn dược được mở qua khu vực gần thôn NKN Trọ. Những đoàn dân công thường phải đi qua rừng sâu, nơi có nhiều đoạn đường nguy hiểm.
Khi xã cần người dẫn đường cho các đoàn vận chuyển, ông Lý Thông Khuyết là người được nhiều người tin tưởng.
Ông từng nói:
- “Biết đường thì phải đi trước.”
Một trong những chuyến đi khiến ông nhớ mãi là vào một đêm mưa lớn.
Hôm ấy, trời mưa từ chiều đến tối mà chưa ngớt. Đường rừng trở nên trơn trượt, nhiều đoạn bùn lầy khó đi.
Một đoàn dân công gồm hơn mười người từ thôn NKN Trọ được giao nhiệm vụ vận chuyển lương thực đến điểm tập kết phía bên kia dãy núi.
Nếu đi đường chính, quãng đường sẽ rất dài và nguy hiểm. Vì vậy, họ quyết định đi theo lối tắt trong rừng - con đường mà chỉ có ông Khuyết là người quen thuộc.
Ông cầm chiếc đèn pin nhỏ, đi đầu đoàn.
Ánh sáng yếu ớt chiếu xuống con đường đầy bùn đất.
Phía sau là những chiếc gùi nặng, tiếng bước chân lội bùn phát ra âm thanh trầm đục.
Mưa vẫn rơi nặng hạt. Nước từ trên sườn núi chảy xuống, tạo thành những dòng nhỏ cắt ngang lối đi.
Đi được một quãng, họ đến một đoạn dốc cao.
Đất trơn như mỡ, chỉ cần sơ sẩy là có thể trượt ngã.
Ông Khuyết dừng lại, dùng dao phát rừng chặt bớt những cành cây nhỏ, tạo chỗ bám cho mọi người.
Sau đó, ông quay lại nói:
- “Đi từng người một, bám vào dây này.”
Ông buộc một sợi dây rừng vào thân cây lớn, rồi thả xuống dốc.
Từng người bám vào dây, chậm rãi bước xuống.
Giữa chừng, một người trong đoàn trượt chân, suýt ngã xuống sườn dốc.
Ông Khuyết lập tức giữ chặt sợi dây, giúp người đó lấy lại thăng bằng.
Sau khi tất cả xuống dốc an toàn, đoàn tiếp tục hành trình.
Đi thêm một đoạn, họ gặp một con suối lớn.
Do mưa nhiều, nước suối dâng cao, chảy xiết hơn bình thường.
Ông Khuyết bước xuống suối trước, dò từng bước chân để tìm lối nước nông.
Nước lạnh buốt, chảy mạnh vào chân ông.
Sau khi xác định được lối đi an toàn, ông quay lại nói:
- “Đi theo tôi, từng người một.”
Ông đứng giữa dòng nước, lần lượt đỡ từng người qua suối.
Chiếc gùi trên lưng mỗi người tuy nặng, nhưng nhờ sự hướng dẫn của ông, cả đoàn vẫn vượt qua an toàn.
Sau gần ba giờ di chuyển trong mưa rừng, đoàn dân công cuối cùng cũng đến được điểm tập kết.
Khi đặt những bao gạo xuống đất, ai cũng thở phào nhẹ nhõm.
Một người trong đoàn nắm tay ông Khuyết, xúc động nói:
- “Nếu không có anh dẫn đường, chắc chúng tôi không đến kịp.”
Những lời ấy khiến ông nhớ mãi suốt đời.
Không chỉ một lần, ông Lý Thông Khuyết còn nhiều lần dẫn đường cho các đoàn dân công và bộ đội trong điều kiện nguy hiểm.
Có những chuyến đi kéo dài suốt đêm, có những hôm mưa gió dữ dội. Nhưng ông chưa từng từ chối nhiệm vụ.
Những năm tháng làm người dẫn đường là quãng thời gian gian khổ nhưng đáng tự hào nhất trong cuộc đời ông.
Sau khi chiến tranh lắng xuống, ông Lý Thông Khuyết trở về với cuộc sống thường ngày ở thôn NKN Trọ.
Những năm đầu sau chiến tranh, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Nhưng với tinh thần của người từng dẫn đường qua rừng sâu, ông không nản chí.
Ông cùng gia đình khai hoang thêm đất, trồng lúa, trồng ngô.
Người dân trong thôn NKN Trọ vẫn nhớ hình ảnh ông Khuyết - người đàn ông quen thuộc với chiếc dao phát rừng trên tay, luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người.
Những buổi tối mùa đông, khi con cháu quây quần bên bếp lửa, ông thường kể lại câu chuyện đêm mưa năm xưa.
Có lần, đứa cháu hỏi:
- “Ông có sợ khi dẫn mọi người đi trong mưa không?”
Ông cười hiền:
- “Sợ chứ. Nhưng đã đi trước thì phải dẫn mọi người đến nơi.”
Câu nói ấy khiến nhiều người xúc động.
Giờ đây, khi tuổi đã cao, ông Lý Thông Khuyết vẫn giữ thói quen đi quanh bản, nhìn lại những con đường mòn mà ông từng dẫn đoàn dân công đi qua.
Ở thôn NKN Trọ, câu chuyện về ông - người dẫn lối trong cơn mưa rừng - vẫn được kể lại như một minh chứng cho lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm của người dân vùng cao trong những năm tháng chiến tranh.
